Sorry! The information you are looking for is only available in Dutch.
Deze opleiding is opgeslagen in Mijn Studiekeuze.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.

Tips voor Activerend Blended Onderwijs

Laatst gewijzigd op 27 februari 2024
Wil je jouw repertoire aan doceermethoden en technieken voor activerend blended onderwijs vergroten? Op deze pagina lees je regelmatig nieuwe didactische tips met praktische methoden die je helpen en inspireren om zelf aan de slag te gaan!

De tips voor activerend blended onderwijs worden mogelijk gemaakt door het VU Centre for Teaching & Learning (VU CTL). Hoe precies? Dat lees je in het artikel "Vijftig keer wijzer: de 50ste editie van de Didactische Tips" voor VU EduNews & Stories .

Alle tips per thema

  • Activerend Blended Onderwijs

    Tip 2: Een geslaagde actieve onderwijswerkvorm vereist een veilig leerklimaat
    Actief leren in een groep vereist dat studenten hun stem durven te laten horen. Als een student zich niet op zijn of haar gemak voelt of bang is voor reacties van medestudenten, zal de student niet actief meedoen. En dat sluit studenten uit. Een onveilig klimaat kan ontstaan doordat het onduidelijk is hoe studenten of een respectvolle manier met elkaar kunnen discussiëren of omgaan. In deze tip lees je hoe je dit kunt verbeteren.

    Tip 3: Hoe bevorder je dat studenten hun zelfstudieopdrachten uitvoeren?
    Leerstof in het universitair onderwijs is vaak zo omvangrijk en cognitief veeleisend dat studenten daar zelf intensief voor moeten studeren en oefenen. Zelfstudie is daarom een belangrijk concept binnen activerend blended onderwijs. Studenten doen de zelfstudie echter niet altijd. Deze tip geeft advies over hoe je dit kan verbeteren. 

    Tip 4: Hoe ga je meeliftgedrag tegen bij groepsopdrachten?
    Wil je alle studenten stimuleren om een actieve bijdrage te leveren aan groepsopdrachten, en wil je free-riding voorkomen? Lees in deze onderwijstip hoe je  een succesvol groepsproces kunt bevorderen!

    Tip 5: Hoe bevorder je echte interactie in de collegezaal?
    Soms beperkt de interactie tijdens een college zich tot een ongerichte vraag van de docent zoals: "Heeft iemand een idee hoe dit komt?” Er komt geen respons of het zijn vooral de studenten op de voorste rij die zich aangesproken voelen. Deze onderwijstip geeft drie praktische adviezen om de interactie tijdens je colleges naar een hoger niveau te tillen.

    Tip 12: Alternatieve aanpakken voor hybride onderwijs
    Met hybride onderwijs kun je tegelijkertijd zowel studenten in de collegezaal als thuis onderwijs geven. Maar wat als je als docent hybride onderwijs niet optimaal kunt uitvoeren?

    Tip 19: Hoe bevorder je dat studenten echt leren tijdens een college?
    Eenrichtingsverkeer tijdens een college zorgt voor weinig leeropbrengst. Hoe zorg je dat je studenten echt leren tijdens je college? Deze nieuwe onderwijstip geeft vier praktische adviezen om het leerproces van studenten nog beter op gang te brengen.

    Tip 23: Wat is het verschil tussen blended, online en hybride onderwijs?
    Blended onderwijs, online onderwijs en hybride onderwijs - wat is nou het verschil? Niet iedereen verstaat hetzelfde onder deze termen en ze worden vaak door elkaar heen gebruikt. We zetten op een rij hoe we deze termen binnen de VU gebruiken en hoe je verwarring voorkomt.

    Tip 48: Hoe richt je de onderwijszaal in voor actief leren?
    In een onderwijszaal met losse tafels en stoelen kun je activerend onderwijs stimuleren door creatief om te gaan met de opstelling van het meubilair. Zo kun je bijvoorbeeld switchen van een klassikale uitleg naar een activerende werkvorm waarmee je kennismaking, samenwerking of discussie stimuleert. In deze onderwijstip lichten we acht mogelijke opstellingen voor activerend leren toe.

  • Onderwijstools en AI

    Tip 7: Dieper leren door slim gebruik van het Canvas Discussion Board
    In een eerdere onderwijstip zijn een aantal algemene tips gegeven om te bevorderen dat studenten hun zelfstudieoprachten uitvoeren. In deze nieuwe tip vertellen we waarom het belangrijk is dat studenten bij een (kleine) opdracht eerst altijd zelf proberen om een antwoord te formuleren of mening te vormen voordat ze die van anderen lezen.

    Tip 27: Zo maak jij je Canvascursus studentvriendelijk
    Wil jij graag dat studenten beter voorbereid naar college komen? Zorg dan voor goed vindbare informatie in je Canvascursus. Met deze zes tips richt jij je Canvascursus studentvriendelijk in. Dat zorgt ervoor dat studenten beter hun weg vinden en je minder vragen stellen. Honderden VU-studenten gaven al aan dat deze tips inderdaad tot meer duidelijkheid en minder tijdverspilling leiden.

    Tip 31: Omgaan met ChatGPT in het onderwijs
    Met ChatGPT kunnen studenten nu in een handomdraai een werkstuk maken: ChatGPT schrijft op basis van kunstmatige intelligentie (AI). De geproduceerde teksten zijn vaak goed leesbaar en hebben het al vaak bij het juiste eind. Hoe om te gaan met deze bedreiging? En zijn er ook kansen? Lees hoe je AI-schrijvers kunt gebruiken in het onderwijs.

    Tip 40: In 5 stappen je onderwijs ontwerpen met ChatGPT
    Studenten maken al veel gebruik van ChatGPT, maar hoe kan jij als docent de tool inzetten als werk-assistent? Ontdek wat generatieve AI kan en doet en hoe je de juiste ondersteuning krijgt.

    Tip 43: Stimuleer diepgaand lezen en studeren met Perusall en FbF Interactive Document
    De online tools Perusall en FeedbackFruits Interactive Document motiveren studenten met sociale betrokkenheid en interactie om op tijd en met enthousiasme diepgaand te lezen en studeren. Hoe gebruik je deze online tools effectief? Hoe motiveer je jouw studenten om aan de slag te gaan met deze tools?

    Tip 44: Perusall vs FeedbackFruits, welke tool kies je?
    Wil je een interactief document maken? Daar zijn bij VU Amsterdam twee online tools voor beschikbaar: Perusall en FeedbackFruits. Welke tool past het beste bij jouw situatie? Lees in deze tip onze korte vergelijking van de belangrijkste kenmerken van beide tools.

    Tip 45: Leer je studenten om ChatGPT in te zetten als persoonlijke docent
    De meeste studenten maken al veel gebruik van ChatGPT, maar hoe kun je studenten dit hulpmiddel laten gebruiken als persoonlijke interactieve docent – voor hyperpersoonlijke begeleiding?

  • Onderwijsontwerp

    Tip 1: Gemotiveerde studenten door constructive alignment
    Studenten zijn doelgerichte, kritische denkers en doeners. Wil je dat zij met plezier en motivatie aan activerende werkvormen deelnemen? Zorg dan dat je onderwijs logisch en lonend is. Dit kan alleen wanneer leerdoelen, leeractiviteiten en toetsing naadloos op elkaar aansluiten. Kortom: wanneer er sprake is van constructive alignment. In de volgende eenvoudige stappen kun jij checken in hoeverre jouw onderwijs hieraan voldoet, en hoe je hier verbetering in kunt aanbrengen.

    Tip 6: Help studenten te plannen met een visueel aantrekkelijk overzicht
    Als je als docent meerdere online en offline opdrachten en actieve werkvormen aanbiedt gedurende een cursus kunnen sommige studenten door de bomen het bos niet meer zien. Hun planning wordt bemoeilijkt. Dat maakt een cursus minder effectief. Daarom moet je ervoor zorgen dat de leeractiviteiten zo overzichtelijk mogelijk worden gepresenteerd: de studentenleerroute. Deze onderwijstip geeft drie voorbeelden om duidelijke planners te maken.

    Tip 18: Hoe ga je efficiënt om met de vragenstroom van je studenten?
    Studenten kunnen veel vragen stellen over de organisatie van je cursus. Bijvoorbeeld over waar de inleverknop in Canvas is of dat ze per ongeluk het verkeerde document hebben ingeleverd. Lees in deze didactische tip  hoe je deze vragenstroom onder controle houdt.

    Tip 20: Je hebt je kennisclip, maar wat nu?
    Bij blended learning wordt vaak gezegd: geen colleges meer, maar wel kennisclips. Maar, als je je kennisclips hebt, wat dan? Wat verander je in je cursusstructuur en je lesopbouw? Lees in deze tip wat je daarmee kan doen en wat de volgende stappen zijn.

    Tip 25: Zo ontwerp je een supercursus! - deel 1
    Waarom vinden studenten sommige cursussen zo goed dat ze een blijvende indruk achterlaten, ook na het afstuderen? Terwijl andere cursussen nauwelijks inspireren en kennis hiervan snel weer vergeten wordt, ondanks de beste bedoeling en inzet van de docent? Ken Bain ontdekte dat al deze supercursussen die impact hebben dezelfde kenmerken in zich dragen. Hierover schrijft hij in zijn nieuwe boek “Super Courses: The Future of Teaching and Learning”. In dit eerste deel van deze onderwijstip bespreken we de eerste vijf kenmerken.

    Tip 29: Zo ontwerp je een supercursus! - deel 2
    Waarom vinden studenten sommige cursussen zo goed dat ze een blijvende indruk achterlaten, ook na het afstuderen? Terwijl andere cursussen nauwelijks inspireren en kennis hiervan snel weer vergeten wordt, ondanks de beste bedoeling en inzet van de docent? In deze onderwijstip bespreken we de tweede set van vier kenmerken van supercursussen volgens Ken Bain.

    Tip 42: Ontwerp indrukwekkende cursussen met innerlijke feedback
    Innerlijke feedback houdt in dat je nieuwe kennis en inzichten opdoet door je bestaande kennis te vergelijken met ideeën die zich steeds ontwikkelen. In deze didactische tip lees je in 4 praktische aanbevelingen hoe je dit proces bij je studenten kunt stimuleren.

    Tip 46: Hoe geef je VU-proof-onderwijs? Gebruik deze checklist!
    Als je je onderwijsontwerp beoordeelt is het belangrijk om te checken of het aansluit bij de VU-onderwijsvisie. Denk aan termen als activerend blended onderwijs, constructive alignment en de koppeling met maatschappelijke vraagstukken. Om dit te ontdekken en aan de slag te gaan met verbeterpunten, delen we de checklist voor VU-proof-onderwijs!

  • Toetsing en beoordeling

    Tip 8: Bespaar tijd en verbeter je onderwijs met een vereenvoudigd cijferschema
    Bij activerend blended onderwijs moeten studenten vaak gedurende de onderwijsperiode tussen- of deelopdrachten maken. Voor een optimaal leerproces is het van belang dat studenten feedback op deze opdrachten krijgen en geregeld ook een beoordeling in de vorm van een deelcijfer. Maar wat als het geven van feedback en cijfers jou als docent (te) veel tijd kost? 

    Tip 9: Bespaar tijd en verbeter je onderwijs met goede voorbeelduitwerkingen
    In tip 8 las je hoe een vereenvoudigd cijferschema en het uitstellen van een cijfer geven, jou als docent helpt om activerend blended onderwijs te geven. In het tweede deel van de reeks 'bespaar tijd en verbeter je onderwijs' bouwen we hierop voort met goed uitgewerkte voorbeelden.

    Tip 10: Bespaar tijd en verbeter je onderwijs door niet alle opdrachten een cijfer te geven
    Nemen feedback en cijfers geven (te) veel tijd in voor jou als docent? Bij activerend blended onderwijs maken studenten vaak tussen- of deelopdrachten. Deze didactische tip laat zien hoe je zowel tijd bespaart als beter onderwijs geeft door niet alle opdrachten een cijfer te geven.

    Tip 32: Hoeveel vragen neem je op in een meerkeuzetoets?
    Bij toetsen met meerkeuzevragen met vier antwoordopties moet je als docent beslissen hoeveel vragen je erin opneemt. Waar houd je rekening mee? En wat is beter: drie of vier vragen? Lees de vuistregel en tips voor de beste meerkeuzetoets.

    Tip 33: Zo combineer je open en gesloten vragen in een toets
    Toetsen met meerkeuze- en open vragen zijn het beste van twee werelden. Meerkeuzevragen geven een snelle meting over de breedte van de stof, en met open vragen meet je dieper inzicht. Maar in welke verdeling horen ze in de toets? En hoe ga je om met zak-slaaggrenzen?

    Tip 34: Hoe toets je bij activerend blended onderwijs?
    Bij activerend blended onderwijs denk je misschien als eerste aan een doordachte mix van activerend face-to-face- en online onderwijs. Maar hoe zit het met de toetsing? Welke manier van toetsen past het beste bij activerend blended onderwijs?

    Tip 35: Hoe bespaar je tijd bij toetsing in activerend blended onderwijs?
    Bij activerend blended onderwijs zoek je naar een doordachte mix van activerend face-to-face en online onderwijs en een optimale balans tussen formatief en summatief toetsen. Maar hoe zorg je dat je dit efficiënt en tijdbesparend inricht?

    Tip 36: Hoe ontwikkel je een rubric?
    Een rubric is een handig instrument bij het beoordelen van de producten en vaardigheden van studenten, bijvoorbeeld bij het geven van feedback of beoordelen van een opdracht of presentatie. Maar hoe ontwikkel je een rubric en waar houd je rekening mee?

    Tip 47: Hoe begeleid je studenten bij schrijfopdrachten?
    Schrijven is een belangrijke vaardigheid voor je studenten, zowel gedurende hun studie als in hun latere professionele leven. Maar deze vaardigheid ontwikkelt zich niet vanzelf. Hoe kun je studenten het beste begeleiden?

  • (Peer)feedback

    Tip 11: Hoe laat je studenten beter peerfeedback geven en verwerken - deel 1
    Voor een optimaal leerproces bij activerend onderwijs is het belangrijk dat studenten feedback krijgen op de gemaakte opdrachten. Peerfeedback van medestudenten kan daarvan onderdeel zijn. Maar hoe zorg je dat studenten kwalitatieve feedback geven?

    Tip 13: Hoe laat je studenten beter peerfeedback geven en verwerken - deel 2
    Hoe ga je om met taalfouten? En hoe breng je je feedback goed over? Dit zijn mogelijke vragen van je studenten over het geven van peerfeedback. Peerfeedback geven en verwerken, is een academische vaardigheid waar studenten veel van leren. In een vorige tip hebben we al een aantal praktische aanwijzingen gegeven. In deze tip lees je aanvullende tips om je studenten te leren goede peerfeedback te geven.

    Tip 28: Constructieve feedback? Tien tips!
    Feedback is een essentieel onderdeel van het leerproces en een rijke bron voor de ontwikkeling van je studenten. Maar constructieve feedback is meer dan alleen laten zien wat er goed en fout is: je geeft bijvoorbeeld sturende suggesties of legt uit hoe je studenten verbeteringen kunnen aanbrengen. Waar let je nog meer op?

    Tip 37: Do’s en don’ts voor effectieve peerfeedback - deel 1
    Voor effectieve peerfeedback heb je een zorgvuldige opzet en uitvoering nodig. Hoe zorg je voor een tijdbesparend proces met een hoge leeropbrengst voor je studenten? In deze tip delen we de eerste zes essentiële do’s en don’ts om dit voor elkaar te krijgen.

    Tip 38: Do’s en don’ts voor effectieve peerfeedback - deel 2
    Effectieve peerfeedback moet je zorgvuldig aanpakken. Hoe zorg je voor een efficiënt proces waar studenten veel van leren? We vroegen het Danny Scholten, Education Research Fellow van VU CTL en peerfeedbackexpert. In deze tip delen we deel twee van essentiële do’s en don’ts om dit voor elkaar te krijgen.

  • Betrokkenheid en motivatie van studenten

    Tip 14: Versterk het eigenaarschap van de student over het leerproces
    Meer betrokken studenten? Dit bereik je door ze meer eigenaarschap over hun leerproces te geven. In deze didactische tip ontdek je vier manieren om dat te doen. Bijvoorbeeld door de studenten hun eigen keuzes laten te maken in de uitvoering van opdrachten of zelfbeoordeling toe te passen.

    Tip 15: Hoe versterk je de verbinding met je studenten - deel 1
    Meer betrokken studenten? Voortbouwend op de vorige tip, ontdek je deze keer vier andere verrassende manieren hoe je dat voor elkaar krijgt. We bespreken de integrale aanpak van Ines Lindner voor haar cursus Mathematical Economics. Vanwege de pandemie geeft ze geen college meer, maar werkt ze met social hangouts, vragensessies en een studentenadviesraad.

    Tip 16: Actieve studenten door hoge verwachtingen en een positieve sfeer
    Hoge verwachtingen, vertrouwen en een positieve sfeer activeren je studenten. En actievere studenten leren meer en zorgen voor aantrekkelijker onderwijs. In deze tip krijg je twee adviezen en aanvullende voorbeelden hoe je dit doet.

    Tip 17: Hoe versterk je de verbinding met je studenten - deel 2
    Meer betrokken studenten? Voortbouwend op twee vorige tips, ontdek je deze keer nog vijf verrassende manieren om de verbinding met je studenten te versterken. Zoals je onderwijs op echte problemen baseren en sociaal meer toegankelijk te zijn. We bespreken de integrale aanpak van Jaap Boter voor de Masteropleiding Marketing. Een opleiding die steevast het allerhoogste op studenttevredenheid scoort binnen de VU. 

    Tip 21: 10 kenmerken van docenten die impact hebben op hun studenten - deel 1
    Iedere student heeft wel een docent gehad die ze zich ver na het afstuderen nog herinneren. Een docent die ze inspireerde, tot nadenken aanzetten, of die in hun kunnen geloofde. Maar wat maakte die docent zo goed, en hoe maak je zelf als docent zo’n impact? Daar deed Ken Bain, een bekroonde docent en auteur, veel onderzoek naar. Hij heeft tien kenmerken van een goede docent gedestilleerd. We zetten er vijf voor je op een rij in dit eerste deel.

    Tip 22: Een vliegende start: hoe creëer je optimale binding onder studenten? 4 tips van studenten
    Het studentenwelzijn gaat omhoog wanneer studenten een goede binding hebben met hun studie en studiegenoten. Maar hoe creëer je goede binding? Om daarachter te komen, zijn we in gesprek gegaan met VU-studenten uit verschillende faculteiten. Op basis van hun ervaringen en meningen zijn 4 tips naar voren gekomen om optimale binding te creëren.

    Tip 26: Vier effectieve manieren voor studenteninspraak bij je onderwijs
    Studenten werden tijdens de coronaperiode veel vaker om hun mening gevraagd over het onderwijs en willen dat graag blijven doen, ook ná de coronapandemie. Maar hoe kun je effectieve studenten-inspraak het beste organiseren? De formele cursusevaluatie blijkt niet het antwoord, maar wat dan wel? We vroegen het aan studenten van de VU en UvA.

    Tip 30: 10 kenmerken van docenten die impact hebben op hun studenten - deel 2
    Iedere student heeft wel een docent gehad die ze zich ver na het afstuderen nog herinneren. Een docent die ze inspireerde, tot nadenken aanzetten, of die in hun kunnen geloofde. Maar wat maakte die docent zo goed, en hoe maak je zelf als docent zo’n impact? Daar deed Ken Bain, een bekroonde docent en auteur, veel onderzoek naar. We zetten de laatste vijf voor je op een rij in dit tweede deel.

    Tip 41: Stimuleer intrinsieke motivatie en autonomie van jouw studenten
    Intrinsieke motivatie leidt tot diepgaand leren, betere prestaties en meer leerplezier bij studenten. Hoe kun je dit stimuleren door meer autonomie in je onderwijs te verweven?

  • Diversiteit en inclusiviteit

    Tip 2: Een geslaagde actieve onderwijswerkvorm vereist een veilig leerklimaat
    Actief leren in een groep vereist dat studenten hun stem durven te laten horen. Als een student zich niet op zijn of haar gemak voelt of bang is voor reacties van medestudenten, zal de student niet actief meedoen. En dat sluit studenten uit. Een onveilig klimaat kan ontstaan doordat het onduidelijk is hoe studenten of een respectvolle manier met elkaar kunnen discussiëren of omgaan. In deze tip lees je hoe je dit kunt verbeteren.

    Tip 39: VU Pride tips & tricks – zo creëer je een inclusieve leeromgeving
    Een inclusieve leeromgeving is een belangrijke factor in academisch succes en een pijler van de VU, zeker voor studenten uit de LGBTQIA+-gemeenschap. Hoe houd je rekening met gender en seksuele diversiteit in je onderwijs? 

    Tip 49: Hoe houd je rekening met neurodivergente studenten?
    Dyslexie, ADHD of autisme – een deel van je studenten is neurodivergent. Sommigen van hen ervaren hierdoor belemmeringen die invloed hebben op hun studievoortgang. Voor inclusief onderwijs is het belangrijk om rekening te houden met ieders ondersteuningsbehoefte. In deze tip delen we 8 manieren hoe je rekening met hen kan houden, zodat ze met plezier en succes je onderwijs volgen.

    Tip 50: Hoe ga je om met ‘hot moments’ tijdens de les?
    Tussen studenten met verschillende perspectieven, kunnen er zogeheten ‘hot moments’ ontstaan. Hierbij lopen de gevoelens zo hoog op dat het de les en het leren kan verstoren. Dit soort momenten zijn onvermijdelijk, en tegelijk ook een belangrijk deel van inclusief en uitdagend onderwijs – van hot moments kunnen studenten juist veel leren. Hoe spring je hierop in, en hoe ga je ermee om? Lees het in deze tip.

  • Tips van studenten

    Tip 22: Een vliegende start: hoe creëer je optimale binding onder studenten? 4 tips van studenten
    Het studentenwelzijn gaat omhoog wanneer studenten een goede binding hebben met hun studie en studiegenoten. Maar hoe creëer je goede binding? Om daarachter te komen, zijn we in gesprek gegaan met VU-studenten uit verschillende faculteiten. Op basis van hun ervaringen en meningen zijn 4 tips naar voren gekomen om optimale binding te creëren.

    Tip 24: Dit willen studenten vasthouden na corona
    De Vrije Universiteit heeft ingezet op Activerend Blended Onderwijs: activerende werkvormen ondersteund door online mogelijkheden waar nuttig, is hoe studenten het beste kunnen leren. Veel docenten en opleidingen zijn dan ook druk bezig om activerende blended werkvormen toe te voegen aan hun onderwijs of hun hele curriculum hierop aan te passen. Maar wat willen studenten?

    Tip 26: Vier effectieve manieren voor studenteninspraak bij je onderwijs
    Studenten werden tijdens de coronaperiode veel vaker om hun mening gevraagd over het onderwijs en willen dat graag blijven doen, ook ná de coronapandemie. Maar hoe kun je effectieve studenten-inspraak het beste organiseren? De formele cursusevaluatie blijkt niet het antwoord, maar wat dan wel? We vroegen het aan studenten van de VU en UvA.

Totaaloverzicht

Uitgelicht: Hoe ga je als docent om met ChatGPT

Uitgelicht: Hoe ga je als docent om met ChatGPT

Met ChatGPT kunnen studenten nu in een handomdraai een werkstuk maken: ChatGPT schrijft op basis van kunstmatige intelligentie (AI). De geproduceerde teksten zijn vaak goed leesbaar en hebben het al vaak bij het juiste eind. Hoe om te gaan met deze bedreiging? En zijn er ook kansen? Lees hoe je AI-schrijvers kunt gebruiken in het onderwijs.

Lees de volledige tip