Sorry! The information you are looking for is only available in Dutch.
Deze opleiding is bewaard in Mijn studiekeuze.
Deze opleiding kan niet bewaard worden.
Je bent nog niet ingelogd in Mijn studiekeuze. Log in of maak een account aan om jouw opleidingen op te slaan.
Er gaat iets mis, probeer het later nog een keer.

Hoe ga je als docent om met ChatGPT

Laatst gewijzigd op 23 januari 2023
Sinds december 2022 is ChatGPT publiek toegankelijk. Studenten kunnen nu in een handomdraai een werkstuk maken: ChatGPT schrijft op basis van kunstmatige intelligentie (AI). In deze tip beschrijven we bedreigingen én kansen. Hoe weet je nog of studenten zelf iets kunnen formuleren en produceren? Maar ook: welke kansen biedt dit voor het vormgeven van onderwijs?

Studenten konden altijd al teksten laten maken door anderen, zoals betaalde ghostwriters of door een vriendje of familielid. Maar ChatGPT is gratis en direct toegankelijk. Verbieden zal het gebruik van ChatGPT en al zijn opvolgers niet voorkomen. Kortom: we kunnen er niet omheen.

Overigens hebben we wel direct een zinsnede over het niet-toegestane gebruik van GPT opgenomen in de informatie voor studenten op de pagina voor studenten over academische integriteit.

Leesbare teksten door een computer

ChatGPT3 levert verschillende bedreigingen op, zeker bij take-home-toetsen. Studenten kunnen simpele, maar ook heel ingewikkelde vragen stellen aan ChatGPT en daar komen antwoorden op die het heel vaak al bij het juiste eind hebben, met referenties en al en taaltechnisch behoorlijk goed in elkaar zitten. De student kan deze teksten daarna gemakkelijk laten vertalen en parafraseren of nieuwe versies laten genereren. De docent kan echter niet, of bijna niet, ontdekken dat de tekst (deels) is gemaakt door een computer. (Al bestaan er wel AI-detectors.) 

Hoe kun je in het onderwijs hier mee omgaan? We geven hieronder enkele suggesties. 

Beoordeling tijdens het proces in plaats van alleen het resultaat

Alleen een afgerond product beoordelen is niet langer haalbaar: dat kan ChatGPT immers produceren. De beoordeling moet verschuiven naar het  proces. Denk aan de vaardigheden en competenties die samenhangen met zoeken van informatie, schrijven, produceren en creëren van teksten (dus ook inhoudelijke teksten). Deze vaardigheden moeten in het hoger onderwijs worden herijkt. Dit had in feite altijd al zo moeten zijn, maar ChatGPT dwingt deze werkwijze af. 

Positief effect op onderwijs 

Daarmee worden het organiseren van het (peer)feedbackgesprek, het doen van tussen- en eindpresentaties en het direct bevragen van studenten over wat ze gedaan en geleerd hebben nog belangrijker dan voorheen (zelfreflectie). Dit kan extra werkdruk veroorzaken, maar het zal de authenticiteit, het persoonlijke en de inclusiviteit van het onderwijs ten goede komen. 

Onderwerpen heel specifiek en actueel maken

Een andere manier om ermee om te gaan is werkstukken laten gaan over heel specifieke onderwerpen van studenten en hun context zelf. Bijvoorbeeld problemen in de context van Community Service Learning, een bedrijf, hun wijk, hun onderzoek, hun stakeholders, hun maatschappelijke organisaties, en dergelijke. Hoe specifieker het onderwerp, hoe lastiger het voor ChatGPT is om haar achtergronddata te gebruiken voor een leesbare tekst. 

Daarnaast moet worden gefocust op de meest recente ontwikkelingen in maatschappij en wetenschap, omdat ChatGPT slechts werkt met informatie tot september 2021. Ook wil ChatGPT niets zeggen over bedrijven. Deze laatste twee beperkingen zullen overigens vast gaan verdwijnen. 

Ook zou er meer kunnen worden gedaan om opdrachten tijden de lessen uit te voeren onder directe begeleiding en intervisie. Denk aan interviews of mondelinge toelichting of toetsen. Deze methodes zijn natuurlijk goed bekend in het hoger onderwijs. De inzet hiervan zou kunnen worden uitgebreid. 

AI-schrijvers gebruiken in het hoger onderwijs 

Maar misschien kun je ChatGPT ook productief gebruiken om studenten tot kritisch denken aan te zetten? Met andere woorden: hoe kunnen studenten AI-schrijvers gebruiken in het hoger onderwijs? De volgende suggesties maken academische integriteit en de ontwikkeling van hogere denkvaardigheden mogelijk. Ze zijn bedacht door Lucinda McKnight van Deakin University, en vertaald met DeepL. Dit is de orginele bron. 

1. Gebruik AI-schrijvers als onderzoekers 

AI-schrijvers kunnen in enkele seconden een onderwerp uitputtend onderzoeken en een tekst samenstellen voor beoordeling, samen met referenties voor studenten om na te gaan. Dit materiaal kan dan als basis dienen voor originele en zorgvuldig gerefereerde teksten van studenten. 

2. Gebruik AI-schrijvers om tekst over een bepaald onderwerp te produceren voor kritiek 

Ontwerp beoordelingstaken met als input de door AI-schrijvers geproduceerde tekst en laat studenten vervolgens kritische annotaties van de geproduceerde tekst te maken of verbetervoorstellen doen. Een variant is om AI-schrijvers verschillende versies van tekst over hetzelfde onderwerp te laten produceren en deze vervolgens te laten vergelijken en evalueren. 

3. AI-schrijvers gebruiken voor routinetekst, bijvoorbeeld een poster, blogcontent of een informatiefolder 

Laat uitzoeken wanneer een AI-tekst, menselijke tekst of hybride tekst geschikt is voor specifieke berichten en laat studenten deze deze methode en het resultaat verantwoorden. 

4. AI-schrijvers gebruiken en toewijzen voor creatieve tekst, bijvoorbeeld poëzie 

Studenten kunnen onderzoek doen naar de meerdere programma's en algoritmen die worden aangeboden om verschillen te onderzoeken en meest geschikte vormen voor bijvoorbeeld poëzie, verhalen e.d. Bijvoorbeeld het gebruik van Google Verse by Verse en OpenAI of andere systemen. 

5. Onderzoek en evalueer welke verschillende soorten AI-schrijvers goed passen bij jouw vakgebied 

Hoe nuttig kunnen AI-schrijvers zijn om bijvoorbeeld binnen enkele seconden tekst in meerdere talen te kunnen produceren? Of om tekst te maken die geoptimaliseerd is voor zoekmachines? Of een tekst die optimale kennis heeft van jouw vakgebied? 

6. Onderzoek hoe je AI-schrijvers op ethische en passende wijze kunt toepassen

Bespreek hierbij hoe AI kan leiden tot verschillende vormen van plagiaat en hoe dit kan of moet worden voorkomen. Wie, en wat, is uitgesloten van dit materiaal, en dus mogelijk van de gegenereerde tekst? Welke aannames, vooroordelen en onrechtvaardigheden liggen besloten in dit materiaal, en dus mogelijk in de gegenereerde tekst? 

Beschrijf principes en voorschriften hoe studenten effectief gebruik kunnen maken van de systemen en laat ze bijhouden hoe ze de systemen gebruiken voor tekstproductie. Die methode en resultaten moeten ze dan bijvoorbeeld bijvoegen bij een eindproduct (vergelijk hoe bij analyses van literatuur ook de zoekstrategie moet worden beschreven). Dit kan ook formatief worden gebruikt in discussie met mede-studenten en begeleiders. 

Revival van de klassieke toets? 

Of moeten we terug naar de ouderwetse toets? Een andere – in eerste instantie niet direct aantrekkelijke oplossing – is dat er (toch) weer ingezet wordt op het bevragen van studenten op kennis, inhoud en vaardigheden onder gesurveilleerde condities. Dat betekent dat er meer zou moeten worden gefocust op klassikaal afgenomen tentamens. (Een aardige bijkomstigheid van ChatGPT is dat het systeem ook op commando meerkeuzevragen voor je kan genereren.) Maar of dat nou een oplossing is...?  

Wat vind jij? Laat ons je ideeën of opmerkingen weten. 

Meer informatie 

Originele bronnen voor bovenstaande tekst (vertaald met DeepL, met de hand bewerkt):

Andere bronnen

Deze tip wordt aangeboden door VU NT&L