Academische integriteit

Laatst gewijzigd op 20 maart 2026

Academische integriteit betekent dat je eerlijk, betrouwbaar en ethisch handelt tijdens je studie aan de universiteit en dat je alleen werk voor beoordeling inlevert dat je zelf hebt gemaakt.

Lever je werk in van een ander als je eigen werk dan is dat fraude. Werk dat je door generatieve AI hebt laten maken is niet je eigen werk. Om je te helpen fraude te voorkomen, hebben we de belangrijkste informatie over fraude voor je op een rijtje gezet. We hopen dat dit je helpt de juiste ondersteuning, tips, trucs en hulpmiddelen te vinden om met succes je vakken te halen – zonder te frauderen.

Fraude

Als student word je opgeleid tot een zelfstandig denkende professional en wetenschapper. Dit vereist een academische werkhouding, waarbij je leert te vertrouwen op je eigen kritische vermogen en beoordeeld wordt op je eigen prestaties. Bewust of onbewust fraude plegen past niet bij de toekomstige professional die je wilt worden.

Frauderen kan soms verleidelijk lijken, maar het is niet vol te houden - je bedriegt namelijk alleen jezelf. Als je betrapt wordt, zal je werk ongeldig verklaard worden, of kan dit zelfs gevolgen hebben voor de hele groep studenten (als je samen met anderen hebt gewerkt). Ook kan je worden uitgesloten van deelname aan een of alle examens voor maximaal een jaar.

Maar weet je eigenlijk wel wanneer iets precies als fraude wordt beschouwd? Misschien heb je al een idee: als het werk dat je inlevert niet van jezelf is, is er sprake van fraude. Maar ook bij het verzinnen van onderzoeksgegevens.

Je pleegt fraude wanneer jij of anderen het voor een examinator onmogelijk maken om je kennis echt te beoordelen. Dit klinkt misschien een beetje cryptisch, maar laten we het onderzoeken. Wanneer een examinator niet kan vaststellen of jij (of een ander), origineel en zelfgemaakt werk hebt ingeleverd, kan de examinator geen cijfer geven omdat het niet daadwerkelijk jouw werkelijke kennis is die hij beoordeelt. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren als een andere student jouw werk kopieert: jouw werk is origineel, maar omdat de ander het kopieert, worden zowel jij als je medestudent verdacht van fraude.

Sommige studenten kiezen voor frauderen. Maar velen frauderen onbewust uit onwetendheid, onvoorzichtigheid, of omdat ze onder de druk staan. Kan jou dat ook overkomen? Hoeveel weet jij eigenlijk over fraude bij tentamens? Je kunt onbedoelde fraude voorkomen door deze regels te lezen en toe te passen:

Studentenstatuut Vrije Universiteit Amsterdam;
het Onderwijs- en Examenreglement en de Regels & Richtlijnen van je faculteit.

Het is belangrijk deze te kennen en te begrijpen, want ook als je dat niet doet, kun je nog steeds ter verantwoording worden geroepen. 

Fraude
De meest voorkomende vorm van fraude is net doen alsof iets je eigen werk is, terwijl dat niet zo is. Maar er is meer, de definitie van fraude van de VU omvat: elke handeling of nalatigheid van een student die het geheel of gedeeltelijk onmogelijk maakt om de kennis, het inzicht en de vaardigheid van die student of een andere student naar behoren te beoordelen.
Wat houdt dat in? Dit zijn enkele voorbeelden:
- Het delen van je werk of antwoorden met een student die de cursus niet heeft afgerond;
- Het uitwisselen van antwoorden tijdens een examen, bijvoorbeeld door gebruik te maken van WhatsApp tijdens een online examen;
- Je als iemand anders voordoen: het werk van iemand anders voor hem of haar doen en vice versa;
- Het online publiceren van een antwoordmodel;
- Meeliften bij groepsopdrachten: anderen al het werk laten doen;
- Het gebruik van expliciet verboden materiaal tijdens tentamens, bijvoorbeeld: boeken, een spiekbriefje, een mobiele telefoon of een rekenmachine;
- Het bekijken en kopiëren van het werk van een andere student;
- In het bezit hebben van tentamenvragen of opdrachten voorafgaand aan een tentamen;
- Iemand betalen om je opdracht te schrijven;
- Een AI-‘schrijver’ gebruiken om je opdracht te schrijven.
Plagiaat
Plagiaat is een vorm van fraude. Het is het gebruiken van andermans werk zonder de juiste bronvermelding. Daarom is het zo belangrijk dat je het verschil leert tussen citeren, parafraseren en plagiaat. Wetenschappelijk werk bouwt altijd voort op het werk dat anderen voor ons hebben gedaan. Dat betekent dat je vaak gebruik zult maken van teksten die door anderen zijn geschreven, en als je dat correct doet, is dat normaal en wenselijk. Daarom is het van vitaal belang te weten hoe je de regels toepast.
Voorbeelden van plagiaat zijn:
- Iets presenteren als je eigen werk terwijl je ideeën, tekst, afbeeldingen of code van iemand anders gebruikt;
- Vergeten de originele auteurs te citeren of de eer te geven;
- Medeauteur zijn van werk dat plagiaat bevat.
Zelfplagiaat
Zelfplagiaat is het hergebruiken van eigen werk zonder de algemene regels van citeren, parafraseren en plagiaat in acht te nemen.
Wanneer je meerdere keren aan hetzelfde onderwerp werkt, moet je jouw eigen werk behandelen zoals je dat bij andere auteurs zou doen (correct citeren en spaarzaam parafraseren). Wanneer je niet correct citeert, zou een docent kunnen concluderen dat je fraude hebt gepleegd omdat het werk dat via Canvas met plagiaatcontrole wordt ingeleverd, wordt vergeleken met al het eerder door jou ingeleverde werk.
Meer weten? Lees de volgende artikelen:
- Self-Plagiarism: Why it's a problem - centralpenn.edu Is Recycling Your Own Work Plagiarism? - turnitin.com
Schenden van onderzoeksprincipes
Het kan verleidelijk zijn om onderzoeksresultaten te wijzigen: om bepaalde resultaten die niet overeenstemmen met je hypothese weg te laten, of om de cijfers op te krikken als je enquête bijvoorbeeld maar zes respondenten telt. Onderzoeksfraude is in strijd met een van de belangrijkste onderzoeksprincipes: het zorgvuldig uitvoeren van onderzoek. In je onderzoeksrapporten leg je daarom je uitgangspunten en conclusies duidelijk uit, verantwoord je ze, en ben je transparant over de manier waarop je tot de resultaten kwam.
Voorbeelden van een schending van de onderzoeksprincipes zijn:
- Knoeien met de data of de resultaten;
- Het veranderen van citaten om ze in lijn te brengen met je onderzoekstheorie;
- De oorspronkelijke betekenis van een bron verdraaien (bijvoorbeeld door relevante context weg te laten).
Academische integriteit - tips & links
Je kunt natuurlijk in de verleiding komen om te frauderen vanwege stress, tijdgebrek of druk van medestudenten. Maar dit zijn geen van alle redenen om de regels te overtreden, laat je er daarom niet toe verleiden. In de universitaire omgeving word je opgeleid tot een academicus met een onafhankelijke geest. Daarbij hoort het ontwikkelen van een academische houding, waarbij je leert te vertrouwen op je eigen kritisch vermogen, falen accepteert en verantwoordelijkheid neemt voor je daden.
In het algemeen
- Ga naar de lessen, studeer regelmatig en maak huiswerkopdrachten af;
- Maak een studieplan;
- Maak gebruik van online tutorials en oefenmateriaal;
- Woon de nabespreking of inzage na elk tentamen bij, zodat je van je fouten kunt leren;
- Zoek steun bij een studentendecaan als je angstig bent, het moeilijk vindt om te plannen of om regelmatig te studeren;
- Kijk of er een relevante VU Amsterdam cursus is om je studieproblemen aan te pakken.
Voor tentamens
- Kijk op Canvas, in de syllabus van het vak of in de studiegids voor informatie over het tentamen. Sla nooit het voorblad van een tentamen over;
- Vraag bij twijfel aan je docent wat niet mag;
- Verlaat voorafgaand aan de toets de WhatsAppgroep van de cursus. Zo vermijd je verdenking van fraude, in het geval dat de antwoorden tijdens het examen in de groep worden gedeeld;
- Voorkom groepsdruk door je telefoon op stil, in vliegtuigmodus en de notificaties uit te zetten. En houd hem buiten bereik;
- Voorkom paniek: probeer online hulpmiddelen uit ter voorbereiding op het tentamen.
Groepswerk
- Maak bij groepsopdrachten goede afspraken over de taken (zie bijvoorbeeld deze informatie over het maken van groepscontracten);
- Probeer bij elke opdracht een andere rol te nemen, zodat je alle benodigde vaardigheden leert;
- Als een teamlid lui is en praten helpt niet: overleg dan met de docent.
Onderwijs jezelf
Zorg ervoor dat je leert werken met wetenschappelijke bronnen en het citeren van bronnen:
- Lees het Studentenstatuut Vrije Universiteit Amsterdam;
- Lees de Onderwijs- en Examenregeling en Regels & Richtlijnen van je faculteit;
- Als je aan een onderzoek begint: Nederlandse gedragscode voor wetenschappelijke integriteit.

Wat zijn de gevolgen?

Weet je wat er gebeurt als je spiekt? Misschien vind je het minder verleidelijk als je de mogelijke gevolgen kent. Ben je betrapt, dan wordt je werk ongeldig verklaard. De maatregel die daarop volgt wordt individueel bepaald en verschillen per faculteit, maar alle studenten riskeren:

Een berisping;
Uitsluiting van het tentamen voor dit specifieke vak;
Uitsluiting van alle tentamens gedurende maximaal een jaar;
In het ergste geval kun je zelfs van de VU worden verwijderd; 
Bij verdenking van grootschalige fraude kan een tentamen ongeldig worden verklaard voor de hele groep. Fraude treft dan niet alleen jou, maar kan ook anderen schaden.

Lange termijn

Als je door middel van fraude of spieken je diploma haalt, dan zet je jezelf academisch op het verkeerde been. Je hebt namelijk niet de kennis, vaardigheden en zeker niet de academische competenties en attitude verworven die nodig zijn om succesvol te zijn in het vak en je werkzame leven. Je zult moeite hebben om meer gevorderde cursussen te volgen, je kunt problemen krijgen in je beroepsleven of wetenschappelijke carrière. Sterker nog, mocht achteraf aan het licht komen dat je onterecht een diploma hebt behaald, dan kan het diploma worden ingetrokken.

Geen reden tot paniek

Als je de regels kent, kun je ernaar handelen en verdenking van fraude voorkomen. Als je toch een keer van fraude wordt verdacht, hoef je niet in paniek te raken. Een verdenking van fraude leidt niet altijd tot een schuldig vonnis. Je krijgt de gelegenheid om een verklaring af te leggen voordat er een oordeel wordt geveld.

Ken het verschil tussen peer-learning en spieken

Peer-teaching en peer-learning zijn belangrijke en effectieve studiestrategieën voor studenten. Maar een voltooide opdracht aan een vriend geven die vervolgens de inhoud van je opdracht kopieert, is geen peer-teaching. En het kopiëren van antwoorden is geen peer-learning.

Door de gemaakte opdracht aan een medestudent te geven, al dan niet opzettelijk, heb je spieken mogelijk gemaakt, en dus een overtreding begaan. Zelfs als je geen toestemming hebt gegeven aan je vriend om je werk te kopiëren.

Hoe vermijd je dit?

Peer-learning wordt aangemoedigd, omdat het je helpt te leren om les te geven. Docenten helpen je daarbij door effectieve peer teaching-strategieën uit te leggen, zoals het werken in tweetallen, het delen van commentaar op je werk, en het brainstormen over oplossingen voor problemen in groepen. 

_{De informatie} _{op deze pagina is met dank aan TU Delft. Inhoud aangepast aan situatie bij VU Amsterdam.}

Studieadviseur

Onderwijs- en Examenregelingen (OER) bachelor- en masteropleidingen

Examencommissie

Academische integriteit

Fraude

Soorten academisch wangedrag

Fraude

Plagiaat

Zelfplagiaat

Schenden van onderzoeksprincipes