Generatieve AI op de VU

• Wat is GenAI?

  Generatieve AI-systemen genereren teksten, afbeeldingen of andere media als antwoord op door mensen ingevoerde vragen en/of opdrachten (ook wel prompts genoemd). ChatGPT, Microsoft Copilot en Google Gemini zijn AI-chatbots; een voorbeeld van generatieve AI. Het gebruik van zo'n chatbot kent kansen én risico's.

  Een chatbot werkt op basis van een omvangrijk taalmodel en formuleert antwoorden (woord voor woord) aan de hand van een kansmodel dat is gecreëerd op basis van informatie op internet. Deze data is vaak vrij algemeen van aard, niet altijd accuraat en kan ook vooroordelen bevatten. Wees dus altijd kritisch op tekst die door een chatbot wordt gegenereerd.

• Mag ik GenAI gebruiken voor vakken op de VU?

  Het korte antwoord op deze vraag is dat je als student geen generatieve AI mag gebruiken, tenzij de docent of examinator van je vak aangeeft of en hoe dat mag. Vaak mag dit, maar lees dus altijd goed in de studiehandleiding van je vak wat het uitgangspunt is voor het gebruik van generatieve AI. Als dit niet vermeld is in de studiehandleiding, syllabus of Canvas, kan je dit navragen bij je docent.

  Hieronder staan twee voorbeelden waar gebruik van generatieve AI op een bepaalde manier toegestaan kan zijn voor een vak.

  Voorbeeld 1: schrijfverbetering

  Je kunt aan generatieve-AI-chatbots vragen om taal- spellings- en structuurverbeteringen op te sporen voor teksten die je zelf hebt gemaakt, vergelijkbaar met hoe ‘gewone’ spellings- en grammaticahulpmiddelen werken. Als een taalassistent dus. Als de docent het toestaat kun je met generatieve AI ook inspiratie opdoen voor het schrijven van een stuk tekst. Het geeft inhoudelijke ideeën en structuren hoe je een tekst op kunt bouwen. Let erop dat het gebruik van deze middelen een goede beoordeling door de docent van je eigen kennis en vaardigheden niet hindert.

  Voorbeeld 2: informatie zoeken

  Generatieve AI maakt antwoorden op vragen die je stelt op basis van heel veel bestaande data. Dat is enigszins vergelijkbaar met hoe je informatie zou zoeken via bijvoorbeeld de UB-catalogus, Google Scholar of via andere methoden (hoewel het technisch natuurlijk anders werkt en de databronnen duidelijk zijn). Merk op dat de chatbot elke keer andere antwoorden op dezelfde vraag kan geven. Na het zoeken moet je altijd de waarde van deze informatie kritisch beoordelen, relateren aan verschillende andere bronnen, zelf verwerken en je keuzes verantwoorden.

• Fraude

  Wat in ieder geval nooit is toegestaan, is het plegen van fraude. Het doel van het volgen van een opleiding aan de VU is dat je zelf leert om kennis te verwerven en verwerken. Het schrijfproces is belangrijk om je gedachten te ordenen en kennis te verwerken. Daarover moet je ook kunnen rapporteren in een overtuigende tekst (essay, pleitnota, onderzoeksverslag, etc.). Dat vereist dat docenten en examinatoren kunnen vaststellen wat jouw eigen niveau van kennis en vaardigheid is en je bijdrage aan zo’n product. Je moet je eigen tekst eigenhandig maken: zelf schrijven dus.

  Blijf daarom opletten dat je informatie niet letterlijk kopieert en plakt. Elke vorm van letterlijke overname en kopiëren zonder volledige bronvermelding (citeren, refereren) van eender welk materiaal, dus ook gegenereerd door generatieve AI, maakt dat de examinator jouw kennis en vaardigheden niet (of onvoldoende) kan beoordelen en is daarmee fraude.

  Let op! Ook parafraseren van citaten met generatieve AI en presenteren als eigen werk is niet toegestaan.

  Mocht je docent twijfelen of je generatieve AI binnen de juiste kaders hebt gebruikt, dan kan de docent het gesprek met je aangaan en bij blijvende twijfel de examencommissie inschakelen. Het is de examencommissie die uiteindelijk bepaalt of er sprake van fraude door middel van een onderzoek. Voorbeelden van wat fraude is staan opgesomd in jouw facultaire regels en richtlijnen van de examencommissie. Neem daar dus kennis van.

  Tip! Lees meer over academische integriteit op deze pagina waar fraude en plagiaat diepgaander worden besproken.

  Als je bepaalde delen van generatieve AI-output wel letterlijk overneemt (bv. omwille van de aard van de opdracht), dan moet je dit als bron vermelden en correct citeren.

• Gegevensbescherming en privacy

  De VU kan de bescherming van persoonsgegevens en privacy niet waarborgen voor applicaties waarvoor geen formele gegevensverwerkingsovereenkomst is gesloten tussen de VU en de aanbieder. Docenten mogen je daarom niet verplichten om een niet-gelicenseerde AI-toepassing, zoals ChatGPT, Claude of Grok, te gebruiken. Ze mogen je wel vragen om een toepassing te gebruiken waarvoor de VU een licentie en passende afspraken over gegevensverwerking heeft.

  Voor de onderstaande toepassingen heeft de VU dergelijke afspraken gemaakt en kun je de systemen veilig gebruiken binnen de daarvoor geldende voorwaarden:

  • Microsoft Copilot for Web
  • Google Gemini en Gemini Notebook (voorheen NotebookLM)
  • Cogniti op edubots.vu.nl
  • Canvas, FeedbackFruits, Wrifefull en andere

  In alle gevallen geldt dat gebruikers nooit gevoelige informatie mogen delen via de hierboven genoemde generatieve AI-toepassingen, zoals namen, e-mailadressen, gezondheidsgegevens, onderzoeksgegevens of vertrouwelijke bedrijfsinformatie.

• Microsoft Copilot for Web

  De VU heeft een contract en een gegevensverwerkingsovereenkomst met de aanbieder Microsoft. Sinds februari 2024 is 'Microsoft Copilot for Web' beschikbaar voor studenten en medewerkers van de VU. Om deze chatbot veilig te gebruiken, log je in met je VU-inloggegevens. De gegevens blijven dan uitsluitend bij de VU en worden niet met anderen gedeeld; er wordt ook niet door mensen in de gegevens gekeken. Copilot maakt echter wel gebruik van Bing om in realtime op internet te zoeken. Gebruikers dienen zich hiervan bewust te zijn. Deel sowieso nooit gevoelige informatie via de toepassing, zoals namen, e-mailadressen, gezondheidsgegevens, onderzoeksgegevens of vertrouwelijke bedrijfsinformatie.

  Let op: de VU heeft geen licentie voor ‘Microsoft Copilot 365’ en heeft dit vooralsnog niet beschikbaar gesteld aan medewerkers of studenten.

• Google Gemini en Gemini Notebook (voorheen NotebookLM)

  De VU heeft een contract en een gegevensverwerkingsovereenkomst met de aanbieder Google. Deze bevatten allerlei bepalingen die de leverancier verbiedt om persoonsgegevens van VU-medewerkers en VU-studenten voor eigen doeleinden te gebruiken, zoals doorverkoop. Gemini en Gemini Notebook (voorheen NotebookLM) zijn toepassingen die vallen onder de Servicevoorwaarden van Google Workspace for Education Fundamentals.

  Als je Gemini en Gemini Notebook gebruikt via de VU licentie, worden je chats niet door menselijke moderators beoordeeld en worden ze op geen enkele andere manier gebruikt om generatieve AI-modellen te verbeteren. Om deze chatbot veilig te gebruiken, moet je inloggen met je VU e-mailadres in Google.

  Deel nooit gevoelige informatie via GenAI-toepassingen, zoals namen, e-mailadressen, gezondheidsgegevens, onderzoeksgegevens of vertrouwelijke bedrijfsinformatie.

• Cogniti op edubots.vu.nl

  De VU draait de open-source onderwijstool Cogniti op een beveiligde Azure-omgeving van de VU. Docenten kunnen AI-bots (agenten) maken die door studenten binnen Canvas of met specifieke toegang kunnen worden gebruikt. De gegevens blijven in Europa en worden met niemand gedeeld. Bovendien worden alle interacties van studenten met deze agenten geanonimiseerd en kunnen docenten geen individuele interacties inzien.

  Deel geen gevoelige informatie via de toepassing, zoals namen, e-mailadressen, gezondheidsgegevens, onderzoeksgegevens of vertrouwelijke bedrijfsinformatie.

• Canvas, FeedbackFruits, Writefull en andere

  De VU maakt al gebruik van een aantal didactische hulpmiddelen, zoals Canvas, FeedbackFruits, Writefull en andere. Momenteel worden aan deze applicaties nieuwe AI-functionaliteiten toegevoegd. De VU volgt deze ontwikkelingen nauwlettend en beoordeelt of deze functionaliteiten kunnen worden geactiveerd en, zo ja, onder welke voorwaarden. Enerzijds vanwege hun educatieve waarde, anderzijds om te beoordelen of deze educatieve waarde opweegt tegen de  kosten en waarden (waaronder privacy en veiligheid) van de VU. De AI-functies in deze applicaties zijn veilig in gebruik.

  Ook hier geldt: deel geen gevoelige informatie via de toepassing, zoals namen, e-mailadressen, gezondheidsgegevens, onderzoeksgegevens of vertrouwelijke bedrijfsinformatie.

• Duurzaamheid

  Bedenk dat elke vraag die je stelt aan een generatief AI-systeem veel energie vraagt en dat grote datacenters nodig zijn om generatieve AI te laten functioneren.