Onze maatschappij en democratie staan onder hoogspanning. Aan de VU bestuderen wetenschappers en studenten hoe bestuurders bij overheden, instellingen, ngo’s en bedrijven een eerlijke en (toekomst)bestendige samenleving kunnen realiseren.
Tegen de achtergrond van verschuivende wereldmachten tekent zich een nieuwe geopolitieke realiteit af, gekenmerkt door veranderende allianties en machtsverhoudingen. Dit uit zich in zorgwekkende conflicten, terwijl binnen samenlevingen het debat oplaait over migratie, demonstratierecht, omgang met gezag, toenemende ongelijkheid en de verdeling van collectieve lasten. De aanhoudende verbazing over bestuurders en regeringsleiders die het eigen belang vooropstellen, versterkt het gevoel van onbehagen. Het vertrouwen in de internationale instituties, overheden, onafhankelijke media en de rechtstaat staat daardoor nationaal en internationaal onder druk.
Door de toenemende digitalisering leven we daarnaast steeds meer in een verbubbelde samenleving. We krijgen informatie voorgeschoteld op basis van algoritmen en leven in toenemende mate in een eigen wereld met alleen gelijkgestemden. Tegenstellingen, wederzijds wantrouwen en onbegrip worden hierdoor vergroot, en oplossingen voor complexe (inter)nationale en maatschappelijke vraagstukken lijken verder weg dan ooit.
Hart voor de samenleving
Hoe versterken we in een steeds meer hyperdiverse samenleving samenhang en solidariteit, zodat wederzijds respect en gelijke kansen behouden blijven? Hoe verkleinen bestuurders de kloof met burgers, werknemers, patiënten of consumenten? Welke vrijheden en verantwoordelijkheden laten we aan burgers over? En waar is (bij)sturing nodig om de positie van kwetsbaren duurzaam te versterken en ongelijkheid tegen te gaan? Kortom: hoe besturen we met hart voor onze samenleving en medemens? Een samenleving waarin iedereen meetelt, meedoet, gelijke kansen heeft en zich gehoord en vertegenwoordigd voelt.
Een inclusieve, eerlijke en veilige samenleving
Zo bestuderen VU-wetenschappers en VU-studenten bijvoorbeeld hoe de overheid het dalende vertrouwen kan herstellen met een verantwoord belasting- en toeslagenbeleid. Hoe we gendergelijkheid bevorderen. Hoe bedrijven een succesvolle shift maken van winstgericht naar maatschappelijk bewust ondernemen, waarbij wél oog is voor mens, milieu en maatschappij. En hoe de zorg ook voor de meest kwetsbaren toegankelijk wordt en hoe de betrokken zorgorganisaties beter onderling kunnen samenwerken.
Of hoe bestuurders lokaal en (inter)nationaal gehoor kunnen geven aan tegengeluid zodat iedere stem even zwaar telt en niemand buitengesloten wordt. Hoe politie en justitie ervoor zorgen dat mensen die met hen in aanraking komen, de juiste hulp en zorg krijgen. Hoe beleidmakers migratie anders kunnen benaderen waardoor ze de kansen die migratie biedt beter benutten voor de samenleving. En hoe bestuurders en volksvertegenwoordigers politieke corruptie, schending van mensenrechten en sociale ongelijkheid kunnen bestrijden.
Samen blijven werken aan een betere wereld
Want juist onze hyperdiverse samenleving met al haar rijkdom aan perspectieven, opvattingen en discussies maakt onze maatschappij uiteindelijk sterk en veerkrachtig. Het zorgt ervoor dat we blijven bouwen aan onze democratie. Want democratie is niet alleen een individueel recht, maar vraagt ook om wendbaarheid en reflectie van ons allemaal. Alléén zo kunnen we maatschappelijke uitdagingen beter begrijpen en met elkaar oplossingen vinden. Zo staan we samen sterk voor een betere wereld.