I. Dit is opgenomen in ons beleid
De VU neemt natuurinclusieve beslissingen waar dat relevant is bij Personeel, Informatievoorziening, Organisatie, Financiën, Administratieve organisatie, Communicatie en Huisvesting (alle aspecten van de bedrijfsvoering). De relevantie is het grootst bij Financiën en Huisvesting. Daar worden verschillende maatregelen geïmplementeerd bij het vergroenen en verduurzamen van de campus en het Campusplein. Deze zijn ook allemaal opgenomen in strategie en beleid.
Biodiversiteit is ook te vinden in het “afgeleide” van ons beleid:
- Bij alle beslissingen voor bedrijfsvoering van de VU moet verplicht een onderdeel over duurzaamheid ingevuld worden. Biodiversiteit is hier een onderdeel van. In elke afweging wordt het dus meegenomen.
- BREEAM certificering: Voor onze gebouwen streven we naar een zo hoog mogelijke BREEAM score. Deze ambitie is hier beschreven: VU: bredere kijk op duurzaamheid met BREEAM-NL In-Use - BREEAM-NL. Hier staat bij het onderwerp Landgebruik en Ecologie meerdere eisen aan de biodiversiteit, bijvoorbeeld LUE 04 Beheerplan biodiversiteit.
De certificering van de verschillende gebouwen is beschreven op de website van de VU: Buildings and energy transition - Vrije Universiteit Amsterdam. Voor het Nieuwe Universiteitsgebouw hebben we een ‘BREEAM Excellent’ en scoren wij 73,96% voor Landgebruik en Ecologie: NieuwbouwToolbox
- CRSD rapportage: De CSRD is een Europese richtlijn voor duurzaamheidsrapportage (Corporate sustainability reporting - European Commission). Deze richtlijn verplicht ondernemingen te rapporteren over hun duurzaamheid op basis van verschillende criteria. Onderwijs is hierin niet verplicht, toch gaat de VU ook hierover rapporteren.
Biodiversiteit is in de CRSD omschreven als “Impact and dependencies on ecosystem services”. Dit is voor de VU een belangrijk onderwerp, in de CRSD noemen we dit daarom een “materieel” onderwerp. CRSD rapportages vraagt ons vervolgstappen te zetten richting een beleid met meer natuurinclusieve beslissingen. Zo blijven we onszelf verbeteren.
We zetten in om van onze campus wereldwijd de meest groene en duurzame binnenstedelijke campus van de wereld te maken. De betrokkenheid van studenten en medewerkers geldt hierbij als voorwaarde. Zonder betrokkenheid is er ook geen duurzaamheid van de maatregelen. Zie ook onderstaande acties beschreven in paragraaf II.
II. Er wordt actie in de praktijk ondernomen en deze acties worden gemonitord en doorontwikkeld
Monitoring en doorontwikkeling van het verduurzamen van biodiversiteit vindt plaats op basis van verschillende initiatieven:
- Door de CRSD, waarin biodiversiteit omschreven wordt als ‘Impact and dependencies on ecosystem services’. Dit is voor de VU een ‘materieel’ (belangrijk) onderwerp.
- een impressie van duurzame projecten in de campus gezien vanuit de SDG’s (SDG 15)
- SDG-academy (SDG 17, meer over betrokkenheid studenten)
- Sustainable Campus 2020-2025; periodiek overleggen de contactpersonen over de voortgang van de projecten, mogelijke synergie en andere ontwikkelingen.
Vergroenen van de campus
Het Groenplan, onderdeel van het nieuwe ontwerp van de campus, integreert flora (bomen, struiken, etc.) en fauna (vogels, insecten, etc). De nieuwe campus moet de meest duurzame, groene binnenstedelijke campus wereldwijd worden. In het International Sustainable Campus Network kan dit door de VU worden meegenomen.
Inclusive Community Garden
In 2022 is een onderzoek gedaan met studenten en staf in het kader van het Europese programma Active8-Planet naar het starten van een Inclusive Community Garden op de VU Campus. Het onderzoek is uitgevoerd onder supervisie van docenten. Het onderzoek is in 2023 afgerond en de aanleg van de tuin kan worden meegenomen in de ontwikkelingen op de campus.
Groen-blauwe daken
Het groene dak op het Nieuwe Universiteitsgebouw staat ‘zomers volop in bloei en trekt veel insecten en vogels aan. Het dak onderscheidt zich van andere groene daken door de rijke vegetatie van met name klaver, ratelaar en klaproos (met plukjes koekoeksbloem en kamille). Door deze beplanting zijn er veel hommels op het dak. Het dak biedt bovendien een thuis aan zweefvliegen en vlinders die de nectar van de bloemen drinken, en aan de gekraagde roodstaart (vogel) die nestelt in de boomstronken op het dak. Er is ook een onderzoek naar fijnstofvastlegging uitgevoerd (living lab).
Bijenkasten, wormenhotel
Living lab is onderdeel van de nieuwe campus. Green Office VU heeft een voorstel gedaan voor een wormenhotel en dit is in 2022 gemaakt. Bijenkasten staan al langer op de VU.
III. Studenten en andere stakeholders worden betrokken bij het proces
VU Amsterdam beslist binnenkort over de nieuwe universiteitsbrede duurzaamheidsvisie en VU-medewerkers en -studenten spelen een belangrijke rol in het adviseren van het College van Bestuur via de Sustainability University Assembly.
Het College van Bestuur is in gesprek gegaan met de VU gemeenschap om te praten over thema’s die studenten en medewerkers nauw aan het hart liggen. Vragen, voorstellen en ideeën van studenten en medewerkers zijn meegenomen naar talkshows. De talkshow van 30 november 2022 ging over duurzaamheid. Verschillende bovenvermelde initiatieven komen uit de studentengemeenschap.
Om de 6 bouwstenen samen te vatten vanuit het standpunt van een student: actieve participatie van studenten/stakeholders bij de VU wordt aangemoedigd in onderwijs, onderzoek en campusactiviteiten. Dit omvat bijvoorbeeld beleidsvorming, projectdefinities en inkoop. Alle stemmen worden gehoord en serieus genomen door het bestuur en de medewerkers van de VU. Naar de mening van de studenten zijn alle 6 blokken van jongerenparticipatie meer dan voldoende beschikbaar bij de VU. [Analyse en volledige tekst beschikbaar.]
IV. Deze beleids- en visiedocumenten zijn transparant in te zien en online te vinden
- VU Strategie 2020-2026 Midterm review
- Campusplein
- Links in de bovenstaande tekst
Green Office VU
Green Office VU heeft enige impact op de biodiversiteit op de campus. Dit gebeurt voornamelijk door de aanstelling van en het beheer door een student hoofdtuinman en de wormenhotels.
Hoofdtuinman
Green Office VU helpt bij het financieren en ondersteunen van een parttime functie voor een student als hoofdtuinman. Deze beheert meerdere percelen grond op het onderste dak van het Hoofdgebouw. Hier worden inheemse soorten groenten en seizoensplanten gekweekt, met behulp van grond uit het wormenhotel. Momenteel zijn er plannen om enkele percelen om te bouwen tot een insecten-dierentuin, waardoor er meer leefgebieden ontstaan voor bestuivers en andere soorten met als doel de biodiversiteit op de campus te vergroten. Deze zullen de groenten vervangen, omdat die meer tijd kosten om te beheren en minder biodiversiteit bieden dan de op insecten gerichte planten.
Wormenhotel
Het wormenhotel zelf herbergt veel microben, insecten en natuurlijk wormen. Een wormenhotel hergebruikt en composteert niet alleen organisch afval, maar biedt ook een rijpe habitat voor veel soorten. Deze hotels worden beheerd door de campus officer van Green Office VU en worden vochtig, warm en binnen een bepaalde pH-balans gehouden om de beste omstandigheden te garanderen voor het ondersteunen van leven. Boven op de compostbak bevinden zich plantensoorten die warmte afgeven en zelf aan de compost kunnen worden toegevoegd.