Pre-University College informatie voor docenten

Workshop 1: AI en het Profielwerkstuk

In deze workshop verkennen we samen de rol van AI binnen het profielwerkstuk. Wanneer kan AI een waardevolle ondersteuning zijn in het onderzoeksproces, en waar is het gebruik ervan niet wenselijk? We staan stil bij de verschillende fases van het PWS en bespreken concreet hoe AI kan en mag worden ingezet, met oog voor zowel leerdoelen als beoordeling. Aan de hand van praktijkvoorbeelden gaan we met elkaar in gesprek over kansen, dilemma’s en afwegingen waar docenten in de begeleiding van het PWS mee te maken krijgen.

De eerstvolgende workshop is gepland op 16 februari 2026, van 14:00-16:00 op de VU-campus.

Workshop 2: AI-geletterdheid in het voortgezet onderwijs

Deze interactieve lezing zoomt in op AI-geletterdheid: wat betekent dit eigenlijk voor docenten en leerlingen? We maken hierbij gebruik van het kader van VU, waarin onderscheid wordt gemaakt tussen kennis en inzicht, begrijpen en toepassen en ethiek en oordeelsvorming. Samen verkennen we deze dimensies, staan stil bij hun betekenis voor het onderwijs en gaan in gesprek over hoe AI-geletterdheid een plek kan krijgen binnen verschillende vakken en leerjaren.

Aanmelden
We bieden deze workshops aan op de VU of in overleg op de school. Bij interesse kan er gemaild worden naar puc@vu.nl. 

Docenten van scholen die lid zijn van het Scholennetwerk kunnen zich aanmelden voor de eerstvolgende workshop over AI en het profielwerkstuk. Deze staat gepland op 16 februari 2026 van 14:00 – 16:00 op de VU-campus.

AI vraagt om duidelijke keuzes op schoolniveau. In deze workshop richten we ons op het opstellen en implementeren van richtlijnen voor het gebruik van AI in het onderwijs. We delen een concreet voorbeeld van hoe zulke richtlijnen eruit kunnen zien, waarbij constructive alignment het uitgangspunt vormt. Vervolgens gaan we in gesprek over wat dit betekent voor het beleid dat je als school wilt en kunt voeren, en hoe richtlijnen ook daadwerkelijk hun weg vinden naar de dagelijkse onderwijspraktijk.

Aanmelden
Deze workshop wordt aangeboden voor docenten van één school en zal daarom op de school plaatsvinden. Is je school lid van het PUC scholennetwerk? Mail dan naar puc@vu.nl om een datum af te spreken.

Leerlingenactiviteiten van het Pre-University College worden regelmatig vernieuwd en nieuwe deelprogramma’s  kent een Docent-ontwikkelteam (DOT) dat bestaat uit docenten van de VU en uit het voorgezet onderwijs. De vo-docent draagt binnen het DOT zorg voor de inhoudelijke aansluiting bij de doelgroep, heeft een adviserende rol, werkt mee aan het ontwikkelen van het lesplan en geeft feedback.

Heb je interesse om aan en docent-ontwikkel team deel te nemen? Geef het door aan de PUC-coördinator van jouw school. De tijdsindicatie is 15-30 uur.

Sterke persoonlijke, sociale en academische vaardigheden zijn essentieel bij een soepele en succesvolle overstap van de middelbare school naar de universiteit. Op deze webpagina kunnen bovenbouwleerlingen aan de slag en zich met behulp van de kennisclips en bijbehorende lesbrieven voorbereiden op het onderwijs aan de universiteit.

Er zijn kennisclips en lesbrieven voor leerlingen en voor docenten.

PAL staat voor Persoonlijk Assistent van de Leraar. De PAL helpt een docent in het voortgezet onderwijs door een deel van zijn taken over te nemen. Op die manier maakt de PAL kennis met het docentschap en doet ervaring op in het voortgezet onderwijs.

Meer informatie
Voor verdere informatie: www.palvoordeklas.nl

Deze werkcolleges ondersteunen leerlingen uit de derde klas bij het maken van een profielkeuze die echt bij hen past. Tijdens de werkcolleges gaan leerlingen, onder begeleiding van studenten, hun interesse naar de verschillende profielen onderzoeken en testen deze ook uit. Profielkeuze Derde Klas bestaat uit 2 modules die apart van elkaar aan te vragen zijn.

Module 1

In Module 1 gaan leerlingen hun interesse naar de verschillende profielen exploreren. Vanuit het thema klimaatverandering hebben wij in samenwerking met VU-wetenschappers 20 profielvragen ontwikkeld die aansluiten bij de profielen N&T, N&G, E&M en C&M. De leerlingen gaan in dit werkcollege hun interesse naar de vragen turven om tot een voorlopige profielkeuze te komen. Het profiel waarvan de leerlingen de meeste vragen hebben geturfd is hun voorlopige profielkeuze. 

Voorbeeld profielvraag: (Ik wil graag onderzoeken) wat de invloed is van het soort klimaat op de prestaties van een topsporter.

Als leerlingen deze vraag interessant vinden, turven ze deze in een (kleur)categorie. Bovenstaande vraag is een NG-vraag, en heeft een blauwe markering. Deze stelling sluit bij het profiel NG aan. Als leerlingen de meeste vragen turven van de blauwe categorie, betekent dit dus dat zij een voorkeur hebben voor profiel NG. Dit is een voorlopige profielkeuze. Module 1 duurt één lesuur, tot maximaal 60 minuten.

Module 2

In Module 2 testen leerlingen hun voorlopige profielkeuze uit. Ze beantwoorden in groepjes per profiel één van de door ons geselecteerde profielvragen uit Module 1. Dit gebeurt op basis van vier kennisclips die door VU-wetenschappers zijn opgenomen; voor alle vier de profielen is er één kennisclip. Deze kennisclips worden de eerste 45 minuten bekeken door de leerlingen. Daarna gaan de leerlingen in hun profielgroepjes werken aan het beantwoorden van de profielvraag. Dit doen zij door middel van het beantwoorden van vragen en het lezen van een tekst in een door ons samengesteld logboekje. Ze verwerken de antwoorden uit het logboekje tot een poster en kunnen met hun profielgroepje een kleine prijs winnen! Module 2 duurt twee lesuren, tot maximaal 120 minuten.

Module 2 wordt ook een paar keer per jaar op de VU gepland. In plaats van de kennisclips zullen de leerlingen live hoorcolleges beluisteren, gegeven door VU-wetenschappers. Aan dit evenement kunnen lidscholen deelnemen. Data worden gecommuniceerd door het PUC-team via de mail. 

Meer informatie

Neem voor meer informatie of de flyer contact op met het Pre-University College via puc@vu.nl

In samenwerking met de Faculteit der Geneeskunde, de Faculteit der Sociale Wetenschappen en de Universiteitsbibliotheek van de VU bieden wij interessante workshops en gastlessen aan over klinisch redeneren en mediawijsheid voor leerlingen uit de bovenbouw die extra uitdaging zoeken.

Klinisch redeneren: zijn jouw leerlingen de volgende Dr. House? 

In deze les gaan leerlingen als medisch detective op zoek naar de oorzaak van klachten en ziekten. Aan de hand van een casus (praktijksituaties) zullen ze de juiste clues moeten vinden, de juiste (kritische) vragen moeten stellen, en labresultaten en scans analyseren om tot het juiste antwoord te komen. Door logisch na te denken en kennis van biologie te gebruiken, komen ze stap voor stap dichterbij de oplossing.

Tijdens de les:

• Zijn er interactieve opdrachten;
• Werk de leerlingen samen in een team;
• Leer je meer over het menselijk lichaam;
• Ontdekt de leerling of een carrière in de medische wereld iets voor hem/haar is.

De geneeskundestudenten van de VU begeleiden de casus en helpen met het analyseren van de informatie. Scholieren leren hoe je:

• Klinische symptomen interpreteert;
• Differentiaaldiagnoses opstelt;
• Onderzoeksresultaten beoordeelt;
• Een logische redenering opbouwt.

Deze workshop is leuk voor leerlingen die van biologie houden, puzzelen en mysteries leuk vinden, meer willen weten over de medische wereld en/of kennis willen maken met geneeskundestudenten.

Aanmelden

De workshop duurt maximaal 1,5 uur en is voor groepen van circa 25 leerlingen. Wil je een workshop aanvragen voor jouw school? Mail dan naar Marlies Eijsink, m.e.eijsink@amsterdamumc.nl.

Medialogica: versterk de mediawijsheid van je leerlingen.

Wat is het doel van Media Logica?

• Delen van recente wetenschappelijke inzichten
• Bieden van extra diepgang over de rol van media in de (Nederlandse) samenleving
• Stimuleren van reflectie op eigen mediagebruik en de impact ervan

De interactieve lessen, ontwikkeld door specialisten in communicatiewetenschap, media en maatschappelijke vraagstukken, bieden een voorproefje van de academische wereld. De lessen, gegeven door getrainde studenten, passen goed binnen vakken zoals Maatschappijleer, Nederlands en Engels, of tijdens een studiekeuzedag.

Beschikbare Lessen:

1. Fake News
   Wat is nepnieuws precies en waarom trapt ons brein er zo makkelijk in? In deze les leren leerlingen hoe misinformatie zich verspreidt en welke impact dit heeft op ons denken en handelen. Aan de hand van actuele voorbeelden ontdekken ze waarom fact-checking niet altijd werkt en ontwikkelen ze zelf een interventie om fake news tegen te gaan.
2. Social media en Zelfbeeld
   Hoe beïnvloeden sociale media het zelfbeeld? In deze les ontdekken leerlingen hoe ideaalbeelden online worden gecreëerd en waarom ze zoveel impact hebben. Ze leren over de psychologie achter socialmediagebruik en onderzoeken waarom sommige posts extra raken. Daarna bedenken ze zelf een interventie om de negatieve effecten van online ideaalbeelden te verminderen.
3. Ai (als vrienden?)
   Wat gebeurt er wanneer we AI zien als gesprekspartner of zelfs als digitale vriend? Deze les behandelt antropomorfisme: het toeschrijven van menselijke eigenschappen aan chatbots. Leerlingen leren hoe relaties met virtuele karakters ontstaan en reflecteren op wanneer het gebruik van AI als companion wél of juist níet passend is.
4. Media en Polarisatie
   Hoe versterken media maatschappelijke tegenstellingen? In deze les onderzoeken leerlingen hoe online discussies, sociale media en nieuwsbijdragen polarisatie kunnen aanwakkeren. Ze leren polarisatie herkennen in de Nederlandse context en maken zelf een (de)polariserende socialmediapost om te ontdekken hoe ze tegenstellingen kunt verminderen.

Aanmelden

Vraag vrijblijvend een schoolbezoek aan door een e-mail te sturen naar cw.project.management@vu.nl. Vermeld in de mail de naam en locatie van de school, het gewenste onderwerp, het aantal klassen en hun niveau, en de periode waarin het schoolbezoek plaats kan vinden.

Bronnen beoordelen 

Tijdens deze workshop leren leerlingen onderscheid te maken tussen betrouwbare en onbetrouwbare bronnen en nep-kennis te onderscheiden van wetenschappelijk onderbouwde kennis. Ze ontdekken hoe ze betrouwbare bronnen kunnen zoeken, vinden en gebruiken om hun profielwerkstuk of eerste schrijfopdracht op de universiteit met goed onderbouwde argumenten op te stellen. 

Aanmelden

Deze workshop kan aangevraagd worden door scholen die lid zijn van het scholennetwerk. De aanvraag kan gestuurd worden naar puc@vu.nl. De datum van de eerstvolgende workshop wordt hier bekend gemaakt.

De VU biedt uiteenlopende mogelijkheden voor hoogbegaafde studenten of snelle denkers die meer uitdaging kunnen gebruiken. Dit kan op het gebied van kennisverdieping, maatschappelijke betrokkenheid en bestuurservaring.

Kijk op de VU-website om te zien wat er allemaal mogelijk is.

Voor leerlingen uit 4, 5 en 6 vwo organiseert het Pre-University College in het voor- en najaar een reeks Masterclasses.

Elke Masterclass gaat dieper in op een specifiek onderwerp en bestaat uit meerdere colleges op de VU en/of online colleges. Tijdens deze colleges raken leerlingen bekend met wetenschappelijk onderzoek en leren ze voor een eigen onderzoek bronnen goed te gebruiken. Tijdens het laatste college presenteren de leerlingen samen met andere deelnemers de resultaten van het eigen onderzoek.

Met het volgen van een Masterclass maken leerlingen ook kennis met de universiteit, medeleerlingen en -studenten, en de VU-campus. Leerlingen worden tijdens een Masterclass begeleidt door studenten van de VU, die ze wegwijs maken op de campus en helpen het eigen onderzoek op te zetten.

Opzet

• De Masterclasses vinden plaats in twee rondes per jaar: in het voor- en najaar;
• Per ronde is er keuze uit ongeveer 11 Masterclasses;
• Elke Masterclass bestaat uit ongeveer drie of vier colleges op de VU;
• Elk college duurt ongeveer 3 uur. Daarnaast verrichten leerlingen in de eigen tijd onderzoek voor de eindpresentatie.

Kijk ook op de pagina van de Masterclasses voor meer informatie!

Selectie en deelname

• De Masterclasses zijn toegankelijk voor leerlingen die op een school zitten die aangesloten is bij het Scholennetwerk van het Pre-University College;
• De coördinator van de school selecteert welke leerlingen zich kunnen aanmelden voor een Masterclass;
• De vo-coördinator kan één leerling per Masterclass opgeven – leerlingen dienen zich vervolgens via een inschrijflink definitief aan te melden voor een Masterclass.

Locatie
Vrije Universiteit Amsterdam

Meer informatie
Neem voor meer informatie contact op met het Pre-University College via puc@vu.nl.

Zie hier een korte impressie van het programma Masterclasses. 

Leerlingen die hun profielwerkstuk zo goed mogelijk willen schrijven, leren in dit programma precies welke (onderzoeks-)vaardigheden ze daarvoor nodig hebben en hoe ze die moeten toepassen.  

Drie modules
Het programma bestaat uit drie werkcolleges op school, van elk één uur. Bij elk werkcollege wordt er een specifieke module behandeld: De onderzoeksvraag, Bronnen zoeken en citeren, en Methode, discussie en conclusie. 

Module 1: de onderzoeksvraag

Na afloop kan een leerling: 

• uitleggen welk voorbereidend werk gedaan moet worden om te kunnen beginnen met het opstellen van een onderzoeksvraag/onderwerp;
• een voorlopige onderzoeksvraag opstellen;
• een onderzoeksvraag aanscherpen met een gegeven checklist;
• deelvragen opstellen die samen met de onderzoeksvraag een leidraad vormen voor het onderzoek.

Module 2: bronnen zoeken en citeren

Na afloop kan een leerling:

• gericht zoeken naar literatuurbronnen voor het beantwoorden van zijn/haar onderzoeksvraag;
• met de juiste zoekinstructies en zoektermen informatie op internet vinden;
• de kwaliteit en toepasbaarheid van bronnen beoordelen;
• refereren naar bronnen;
• aangeven wanneer er plagiaat wordt gepleegd;
• zijn/haar eigen zoekvraag, zoekstrategie en antwoord op zijn/haar zoekvraag verwoorden.

Bij deze module krijgen leerlingen drie maanden toegang tot de VU Universiteitsbibliotheek. Zo kunnen ze wetenschappelijke literatuur zoeken en gebruiken voor hun profielwerkstuk.

Module 3: methode, discussie en conclusie

Na afloop kan een leerling:

• de eisen voor een goede conclusie en discussie benoemen en begrijpen;
• door middel van beantwoording van de hoofd- en deelvragen een goed onderbouwde conclusie schrijven;
• een hypothese aannemen of verwerpen;
• herkennen en begrijpen wat kritisch evalueren van (eigen) onderzoek inhoudt;
• aanbevelingen doen om zijn/haar onderzoek te verbeteren;
• beargumenteren of onderzoeksgegevens intern en extern geldig zijn.

Meer informatie
Neem voor meer informatie en de flyer contact op met het Pre-University College via puc@vu.nl.

Voor leerlingen die het profielwerkstuk (gaan) schrijven, is de website profielwerkstuk.nl in het leven geroepen. Hier vinden leerlingen veel tips en handvaten om hun op weg te helpen bij het schrijven van het profielwerkstuk.

Dit programma bereidt leerlingen uit 5 vwo – waarvan de ouders niet aan een (Nederlandse) universiteit hebben gestuurd – voor op het maken van de juiste studiekeuze.

Be Prepared vindt plaats op 10 en 11 februari 2026, op de VU-Campus. De tweede editie is gepland op 31 maart en 1 april 2026.

Het programma bestaat uit:

• Workshops over wie je bent, wat je interesses zijn en hoe je je eigen keuze maakt;
• Inspirerende sprekers die vertellen over hun eigen keuzes en wat dit voor hen heeft betekend in hun loopbaan;
• Speeddates met studenten, zodat leerlingenvragen kunnen stellen over de studies die ze overwegen;
• Workshops en colleges over onderzoek doen op de universiteit en belangrijke academische vaardigheden.

Na afloop van dit programma hebben leerlingen inzichtelijk gekregen waar ze staan in het studiekeuzeproces en wat ze kunnen doen om de definitieve studiekeuze te maken.

Aanmelden
Indien de school is aangesloten bij het Pre-University College scholennetwerk, kunnen leerlingen zich vanaf januari aanmelden.

Meer informatie
Neem voor meer informatie contact op met het Pre-University College via puc@vu.nl.

^{Zie hier een korte impressie van het programma Be Prepared van schooljaar 2018-2019.}

Heb jij 6 vwo leerlingen in de klas die aan de VU gaan studeren? Is de drempel hoog, bijvoorbeeld omdat zij de eerste zijn uit hun familie die aan de universiteit gaan studeren? Dan is ons programma Better Prepared net wat voor hen! 

Bij Better Prepared gaan we praktisch aan de slag met studievaardigheden en maken de aankomende studenten vast kennis met de VU: de campus, universiteitscultuur en het uitgebreide aanbod van hun studie kan verrijken. Met handige tips & tricks en nieuwe contacten staan zij straks samen sterker aan de start van hun studie. 

Better Prepared in een notendop

• Concrete studietips en studievaardigheden
• Kans om leuke contacten op te doen en een netwerk op te bouwen 
• Handvatten om de studie succesvol en gemotiveerd te doorlopen
• Aandacht voor welzijn als student en kennismaking met het ondersteuningsaanbod van de VU
• Efficiënt de VU-campus, universiteitscultuur en het aanbod aan studieverrijkende mogelijkheden ontdekken
• Aansluitende verdieping met Stay Prepared

Meer weten? Kijk dan op onze Better Prepared pagina!