De modaliteit is het toonsysteem dat in de middeleeuwen vanuit Byzantium werd geïmporteerd en in West-Europa werd toegepast op het omvangrijke repertoire van gregoriaanse gezangen, waarop het grotendeels bleek aan te sluiten. Van oorsprong is modaliteit een systeem waarmee melodieën kunnen worden geclassificeerd. Het onderscheidde acht verschillende modi. Als gevolg van de ontwikkeling van de meerstemmigheid aan het begin van het tweede millennium ontstond ook een modale harmonie. In de 16e eeuw werden in West-Europa vier modi aan het systeem toegevoegd, waardoor het totaal op twaalf kwam te liggen.
In de cursus leggen we ons om te beginnen toe op modale melodieën om de verschillende modi te leren kennen en van elkaar te onderscheiden. Vervolgens bestuderen we eenvoudige harmonische zettingen uit de renaissance. Uiteindelijk wordt de lijn doorgetrokken naar het begin van de 20e eeuw, met composities van Claude Debussy (1862-1918) en Béla Bartók (1881-1945), die onafhankelijk van elkaar de modaliteit herontdekten. Ook komen nieuwe toonreeksen aan bod die in de 19e en 20e eeuw werden ontwikkeld en deels aansluiten bij de modaliteit.
De cursus biedt een inleiding in de modaliteit en haar verschillende verschijningsvormen. Doel is deelnemers hierin wegwijs te maken, zodat zij na afloop op eigen kracht hun ontdekkingstocht kunnen voortzetten.
Onderwijsvorm: 10 hoorcolleges met ruimte voor vragen aan het einde van elk college.
Studiebelasting: Ongeveer 3 uur per week.
Literatuur: Gedrukte syllabus.
Verwachte voorkennis: Goed noten kunnen lezen in zowel viool- als bassleutel is een vereiste.
Overige informatie: Deze cursus maakt deel uit van de leergang ‘Harmonieleer’. Alle cursussen uit deze leergang zijn onafhankelijk van elkaar te volgen. U hoeft dus niet bij deel I te beginnen. Meer informatie over deze en andere leergangen vindt u op onder het informatieblokje Leergangen bij HOVO.
Meer over deze cursus
Inleiding
Data, kosten en inschrijven
