Nadat de Romeinen in de 1e eeuw v.Chr. hun domein danig hadden uitgebreid en stevig hadden geconsolideerd, groeide ook de belangstelling voor de wijsbegeerte. De wijsbegeerte werd in eerste instantie vooral geïmporteerd uit de Griekse wereld, in het bijzonder dankzij de bemiddelende rol van Cicero, die een mateloze bewondering koesterde voor de Griekse filosofie. Hij was ook verantwoordelijk voor de vertaling van veel Griekse wijsgerige kernbegrippen naar het Latijn.
In de eerste twee eeuwen van onze jaartelling beleefde vooral het stoïcisme hoogtijdagen, met als belangrijkste representanten Seneca, Epictetus en Marcus Aurelius. In de 3e eeuw zette een nieuwe uitleg van de ideeën van Plato door Plotinus en Porphyrius de toon en begon de opmars van het zogenoemde neoplatonisme. Deze stroming werd gedurende de patristiek (het tijdperk van de kerkvaders) op originele wijze geïntegreerd in het opkomende christelijke geloof, een ontwikkeling waarin de apologetische geschriften van Aurelius Augustinus een belangrijke rol vervulden.
Het christendom begon vanaf de keizerlijke erkenning in de 4e eeuw aan een ware zegetocht en zou zich ontwikkelen tot de bepalende religieuze en wijsgerige macht gedurende vele volgende eeuwen. Daarbij streefde men er tevens naar de verhouding tussen rede en geloof opnieuw te doordenken, waarmee de grondslag werd gelegd voor het centrale vraagstuk van de aansluitende middeleeuwen.
Aldus maken de Romeinse filosofen deel uit van het fundament van de westerse christelijke beschaving en hebben zij mede vorm gegeven aan het moderne mens- en wereldbeeld.
Onderwijsvorm: 10 hoorcolleges met ruimte voor vragen aan het einde van elk college.
Studiebelasting: nihil.
Literatuur: Onderstaande boeken zijn als aanvullende naslagwerken te raadplegen, maar worden tijdens de cursus niet als leidraad voor de behandeling van de stof gebruikt. Ze vormen voor wie dat wenst een ondersteunende toelichting bij de gehele leergang.
- A.C. Grayling, De geschiedenis van de filosofie, Spectrum, 2022
- H.J. Störig, Geschiedenis van de filosofie, Spectrum, 2010
- J. Bor (red.), 25 Eeuwen westerse filosofie, Boom, 2003
- J. Bor / E. Petersma, De verbeelding van het denken, Contact, 1995 e.v.
Verwachte voorkennis: Er zijn geen specifieke eisen aan vooropleiding en voorkennis.
Overige informatie: Deze cursus maakt deel uit van de leergang ‘Filosofiegeschiedenis’. Alle cursussen uit deze leergang zijn onafhankelijk van elkaar te volgen. U hoeft dus niet bij deel I te beginnen. Meer informatie over deze en andere leergangen vindt u op onder het informatieblokje Leergangen bij HOVO.
Meer over deze cursus
Inleiding
Data, kosten en inschrijven
