Onderwijs Onderzoek Actueel Over de VU EN
Bacheloropleidingen Masteropleidingen VU for Professionals
HOVO Amsterdam Taalcursussen Nederlands als tweede taal (NT2) Zomercursus van de Vrije Universiteit Amsterdam Honoursprogramma Universitaire lerarenopleidingen
Promoveren aan de VU Uitgelicht onderzoek Prijzen en onderscheidingen
Interdisciplinaire onderzoeksinstituten Wetenschappers van de VU Research Impact Support Portal Creëer impact met jouw onderzoek
Nieuws Agenda Bewegen naar een vitale toekomst
VU UPDATE: Situatie in Israël en de Palestijnse gebieden Cultuur op de VU
Praktische informatie De VU en Innovatiedistrict Zuidas Missie, kernwaarden en visie
Besturing van de VU Valorisatie en impact Samenwerken met de VU VU Alumni Community Bekijk onze vacatures!
Sorry! The information you are looking for is only available in Dutch.
Deze opleiding is opgeslagen in Mijn Studiekeuze.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.
Een onbeleefde e-mail van een student? Zo ga je ermee om
Terug naar het overzicht van alle didactische tips
Laatst gewijzigd op 12 november 2026

Een student mailt je zonder aanhef, zonder duidelijke vraag, of in een opvallend informele toon. Herkenbaar? In plaats van je hieraan te ergeren, kun je zo'n e-mail ook zien als een kans: veel studenten kennen de regels van e-mailetiquette nog niet. In deze tip lees je hoe je dit aanpakt.

‘‘Yo Hans’ als aanhef en ‘toedels’ als afsluiting van mailtjes. Docenten van de Nijmeegse Radboud Universiteit ergeren zich er dood aan.’ Zo begon een NOS-artikel (2015) over de spoedcursus omgang die de eerstejaarsstudenten kregen, nadat docenten klaagden over ongepaste e-mails.

Je kent zelf vast voorbeelden uit je eigen onderwijspraktijk, waarbij het misschien wel leek alsof je in een WhatsAppgroep zat in plaats van in de academische context. Maar zijn je studenten echt lui en onbeschoft? Of is dit gewoon nieuw terrein voor ze? Niet iedereen heeft geleerd hoe een zakelijke e-mail eruitziet, of dat die context vaak ook geldt op de universiteit: het gaat vaak om onwetendheid, niet om onwil (Konuk, 2021).

Het begrip netiquette (van het Engelse network etiquette) gaat over de omgangsregels in online communicatie. E-mailetiquette is daar een onderdeel van. Al in 1995 verscheen er een set richtlijnen onder die naam, met bijvoorbeeld de regel dat een e-mail een onderwerpregel hoort te hebben die de inhoud weergeeft (Hambridge, 1995). Inmiddels gelden er in elke app en elke groep eigen, vaak ongeschreven regels. Wat in een WhatsAppgroep gewoon is, kan in een e-mail tussen student en docent anders overkomen.

Onderstaande tips helpen je om hier constructief mee om te gaan en een onbeleefde e-mail als leermoment aan te grijpen.

Omgaan met ongepaste e-mails

  • Tip 1: beantwoord eerst de inhoud, dan pas de vorm

    De vorm van een e-mail zegt niets over hoe serieus de vraag van een student is. Beantwoord daarom eerst de inhoudelijke vraag zoals je dat altijd doet, ook als de mail kort, informeel of zonder aanhef is. Zo voelt de student zich gehoord en houd je de communicatie open. Wanneer je de sfeer op deze manier veilig houdt, is de student veel gewilliger om te luisteren en staat meer open voor feedback.

  • Tip 2: bespreek het gedrag, niet de persoon

    Valt een e-mail echt buiten de norm, bijvoorbeeld door een te informele aanhef of afsluiting? Reageer dan vriendelijk en zonder oordeel, in plaats van de student uit te lachen of publiekelijk terecht te wijzen. Bijvoorbeeld: "Voor een volgende keer helpt het me als je in het onderwerp aangeeft om welk vak het gaat." Zo corrigeer je zonder de student als dom of vervelend weg te zetten.

  • Tip 3: wees zelf het voorbeeld

    Je eigen antwoord is de beste les. Gebruik een duidelijke aanhef, korte alinea's en een vriendelijke afsluiting. Studenten leren door te observeren hoe anderen het doen (Bandura, 1977) en passen dat toe in een volgende e-mail. Daar komt bij dat studenten elkaars e-mails aan docenten meestal niet zien, waardoor ze weinig voorbeelden hebben (Biesenbach-Lucas, 2007). Jouw antwoord is dan vaak het enige voorbeeld dat ze zien. Antwoord dus niet zelf met alleen ‘ok.’ als antwoord op een voorstel van de student.

  • Tip 4: leg uit wat netiquette inhoudt en verwijs ze naar de e-mailetiquette

    Veel studenten kennen de term netiquette niet, laat staan de regels erachter. Een korte, vriendelijke toelichting werkt vaak al; dat is motiverender dan een terechtwijzing. Wil je het niet iedere keer opnieuw uitleggen? Verwijs studenten naar de VU-pagina over e-mailetiquette. Zo hoef je zelf niet alles te herhalen, en kunnen studenten de regels nalezen wanneer het hen uitkomt.

    Krijg je in je vak vaker onduidelijke of informele e-mails? Bespreek e-mailetiquette dan kort aan het begin van het vak, of zet de link naar de richtlijnen op Canvas. Zo voorkom je verwarring voor de hele groep, in plaats van steeds individueel te corrigeren.

  • Tip 5: leg uit waarom je bepaalde communicatie verwacht

    Als je uitlegt waarom je bepaalde verwachtingen hebt, begrijpen studenten de reden beter en voelen ze zich vaak serieuzer genomen. Leg uit dat een duidelijke aanhef, een concreet onderwerp en een nette afsluiting ervoor zorgen dat ze sneller en vollediger antwoord krijgen.

    Studenten weten bijvoorbeeld vaak niet hoeveel e-mails een docent krijgt, of dat het antwoord op hun vraag al in Canvas staat. Is dat het geval? Beantwoord de vraag en leg erbij uit waar de student het antwoord de volgende keer zelf kan vinden en waarom je dat prettig vindt. Bijvoorbeeld: “Dit staat in Canvas onder [onderdeel]. Als je daar eerst kijkt, heb je sneller antwoord, en houd ik tijd over voor andere vragen.” Zo snapt de student de reden achter de regel.

  • Tip 6: benoem je voorkeur voor 'u’ of ‘je’

    Een student die je met ‘je’ aanspreekt, is niet per se onbeleefd. Onder Nederlandse docenten, en per opleiding, verschilt de voorkeur voor 'u' of 'je' namelijk sterk. De een vindt "Hallo" als aanhef prima, zolang de inhoud maar netjes is, de ander stoort zich er juist aan (Omroep Brabant, 2015). Voor studenten is dat soms moeilijk om bij te houden per docent.

    Reageer daarom niet meteen op de aanspreekvorm zelf, maar op de toon en duidelijkheid van de e-mail. Heb je zelf een voorkeur? Benoem dit aan het begin van je cursus, in Canvas, of laat het merken in je antwoord, bijvoorbeeld door zelf met 'u' te reageren. Veel studenten spiegelen de toon die ze terugkrijgen.

  • Tip 7: leg uit dat een emoji niet overkomt zoals bedoeld

    Krijg je een e-mail met een smiley erin? Dat is meestal niet als brutaal bedoeld, maar het werkt vaak wel averechts. In informele digitale communicatie zijn emoji's inmiddels heel normaal, maar in formele, zakelijke communicatie ligt dat anders: onderzoek laat consistent zien dat een emoji in een formele e-mail de warmte van het bericht niet vergroot, maar de waargenomen professionaliteit van de afzender wel verlaagt (Glikson et al., 2017; bevestigd in recenter onderzoek tot en met 2026). Leg dit gerust uit aan een student: een emoji is bedoeld als vriendelijk gebaar, maar landt bij de ontvanger vaak anders dan bedoeld, juist omdat een e-mail aan een docent vaak formeel van aard is.

    Daar komt bij dat een emoji niet voor iedereen hetzelfde betekent. Onderzoek onder 523 volwassenen uit het Verenigd Koninkrijk en China liet zien dat de interpretatie van emoji’s verschilt naar leeftijd, geslacht en cultuur (Chen et al., 2024). Een docent en een student lezen dezelfde emoji dus niet altijd op dezelfde manier. Denk bijvoorbeeld aan het duimpje dat je misschien als positief ziet, dat jongere generaties volgens taalplatform Babbel (2025) vaak als passief-agressief lezen. Of aan het doodshoofd, dat jongeren vaak gebruiken voor ‘ik lig dubbel van het lachen’, terwijl het voor anderen met dood of gevaar te maken heeft.

Meer weten?
Bekijk de VU-pagina over e-mailetiquette voor studenten, die je kunt delen via Canvas of in je e-mailhandtekening.

Bronnen:

  • Babbel & Emojipedia (2025). World Emoji Day: 10 emojis used differently between generations. Via yorkshirepost.co.uk.
  • Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice Hall.
  • Biesenbach-Lucas, S. (2007). Students writing emails to faculty: An examination of e-politeness among native and non-native speakers of English. Language Learning & Technology, 11(2), 59-81.
  • Chen, Y., Yang, X., Howman, H., & Filik, R. (2024). Individual differences in emoji comprehension: Gender, age, and culture. PLOS ONE, 19(2), e0297379.
  • Glikson, E., Cheshin, A., & Van Kleef, G. A. (2017). The Dark Side of a Smiley: Effects of Smiling Emoticons on Virtual First Impressions. Social Psychological and Personality Science.
  • Hambridge, S. (1995). Netiquette guidelines (RFC 1855). Network Working Group.
  • Konuk, S. (2021). E-mail literacy in higher education academic settings. International Journal of Education & Literacy Studies, 9(3), 29-42.
  • NOS (2015). 'Zeg geen toedels tegen je docent'. Geraadpleegd via nos.nl.
  • Omroep Brabant / Universiteit Tilburg (2015, laatst aangepast 2025). 'Jijen en jouen tegen de professor: ongemanierd of lekker eigentijds?'. Geraadpleegd via omroepbrabant.nl.
  • E-mailetiquette-richtlijnen van de Universiteit Gent (Pollefliet, L., hoofdlector Communicatie, Faculteit Ingenieurswetenschappen en architectuur).

De tips voor activerend blended onderwijs worden mogelijk gemaakt door het VU Centre for Teaching & Learning.

Direct naar

Homepage VU Amsterdam Cultuur op de VU Universiteitsbibliotheek Dashboard

Studie

Academische jaarkalender Studiegids Rooster Canvas

Uitgelicht

Doneer aan het VUfonds VU Magazine Ad Valvas Digitale toegankelijkheid

Over de VU

Contact met VU Amsterdam Bekijk onze vacatures! Faculteiten VU Amsterdam Diensten VU Amsterdam
Privacy Disclaimer Veiligheid Webcolofon Cookie instellingen Webarchief

Copyright © VU