Ella Hafermalz is universitair hoofddocent Werk en Technologie bij het KIN Center for Digital Innovation aan de Vrije Universiteit Amsterdam en onderzoekt nieuwe manieren van werken en organiseren met digitale technologie, zoals generatieve AI en hybride werken.
Van politieke dialoog naar collegezaal
Hafermalz kwam de tool Civinc op het spoor via het VU Centre for Teaching and Learning (VU CTL), binnen het programma Active Blended Learning. De tool werd gepresenteerd tijdens een bijeenkomst voor docenten. De tool, blijkt al langer gebruikt te worden in het publieke debat en bij politieke bijeenkomsten. Hij werkt functioneel en technisch volledig anoniem met IP-adres maskering en vindt nu ook zijn weg naar het onderwijs.
“Het basisidee is om het probleem van polarisatie in onze samenleving aan te pakken door een forum te bieden waar studenten geheel anoniem kunnen chatten met iemand die een andere mening heeft over een bepaald onderwerp”, vertelt Hafermalz. “Dat is belangrijk, want we merken dat studenten steeds terughoudender zijn geworden om zich uit te spreken. De tool sluit daarom mooi aan bij de VU-brede focus op A Broader Mind.”
Anoniem met elkaar in gesprek
Hafermalz zette het programma in tijdens haar colleges. De eerste keer gekoppeld aan de lesstof van die week: robots op de werkvloer. “Dat onderwerp roept natuurlijk een aantal controversiële en interessante vragen op”, vertelt ze. “Studenten gingen twintig minuten lang anoniem met elkaar in gesprek over stellingen rond digitale innovatie en nieuwe manieren van werken en organiseren.”
Aan het einde van het college kregen studenten via het systeem de vraag of zij optimistisch waren over de toekomst van werk. De reacties waren opvallend open. “Ze hadden veel zorgen. Er was een vrije tekstruimte waarin ze vrij konden typen. Daar kwamen echt interessante inzichten naar voren”, vertelt Hafermalz.
70% voelt zich veiliger dan in de collegezaal
Na afloop vulden studenten een anonieme survey in over hun ervaringen met het systeem. De uitkomsten waren positief. Zo gaf 70 procent aan zich op dit platform veiliger te voelen om hun mening te uiten dan in een klassikale discussie. Volgens Hafermalz helpt het dat studenten anoniem kunnen reageren, zonder direct oordeel van medestudenten.
Maar wat gebeurt er als het gesprek een Hot Moment wordt, als het echt schuurt? Dat was waar Hafermalz vooraf haar twijfels bij had. “Die nameting liet zien dat het gesprek ook bij spanning inhoudelijk bleef. En studenten kunnen een gesprek in het systeem verlaten of iemand blokkeren, en doordat er geen publiek meekijkt, is er minder ruimte voor verstorend gedrag. Ook bij gevoelige onderwerpen bleef het gesprek inhoudelijk. In de praktijk leverde dat geen problemen op.”
De discussie is samengevat
Voor docenten kan het systeem ook een praktische uitkomst zijn. “Het is ook lastig als docent, wanneer je daar staat en probeert een gesprek op gang te brengen, maar niemand durft iets te zeggen”, zegt Hafermalz. De tool helpt om gesprekken te starten die anders stilvallen.
Daar staat ook nog iets handigs tegenover: de discussie wordt achteraf vastgelegd en samengevat. “Een discussie is meestal vluchtig. Je voert een discussie, die vervolgens weer voorbij is. In dit geval levert het systeem een mooi rapport op achteraf dat we kunnen gebruiken om opdrachten te onderbouwen of om vervolgvragen te formuleren voor een volgende bijeenkomst.”
Brede toepasbaarheid
Volgens Hafermalz is het systeem niet alleen geschikt voor haar eigen vakgebied: “Ik denk dat het breed toepasbaar is. Waar je ook lesgeeft.” Ook in meer feitelijke disciplines ziet zij ruimte voor gesprek, bijvoorbeeld over ethiek of strategie.
Wat haar vooral aanspreekt, is de manier waarop de tool met data en AI omgaat. “Ik ben ook blij om een tool te zien die AI op een gepaste manier gebruikt, bijvoorbeeld om deze gesprekken te aggregeren. Zo maak ik geen inbreuk op de privacy van wat er daadwerkelijk gebeurt, en toch kan ik er iets uit halen waardoor ik van de studenten leer en mijn toekomstige lessen kan verbeteren.”
Ook aan de slag met meer dialoog in je collegezaal?
Ontdek hoe Civinc anonieme en privacyvriendelijke dialoog mogelijk maakt. Docenten die willen onderzoeken of deze of andere werkwijzen, zoals MIXED model-werkvormen, passen bij hun onderwijs, kunnen terecht bij het VU Centre for Teaching and Learning (VU CTL) via ctl@vu.nl. Het VU CTL denkt mee over werkvormen en randvoorwaarden.
