Sorry! The information you are looking for is only available in Dutch.
Deze opleiding is bewaard in Mijn studiekeuze.
Deze opleiding kan niet bewaard worden.
Je bent nog niet ingelogd in Mijn studiekeuze. Log in of maak een account aan om jouw opleidingen op te slaan.
Er gaat iets mis, probeer het later nog een keer.

Krachtig veranderen met actieonderzoek

Actieonderzoek voor Veranderaars

We gebruiken een unieke aanpak waarin we als onderzoekende community verbinding leggen tussen ervaring en theorie. Je leert hoe je de verschillende wetenschappelijke inzichten, praktijkervaringen en reflectieve methodieken kunt gebruiken in je eigen werk.

Uitgangspunt is dat actieonderzoek niet het toepassen van een methode is, maar het open instappen in lastige vraagstukken met direct betrokkenen. Daarbij zijn er basisprincipes, zoals:

  • Systematisch en systemisch veranderen
  • Niet leunen op wat je weet, maar contact maken met ervaringen die je nog niet kent
  • Goed luisteren en vragen stellen, om elkaar vooruit te helpen vanuit nieuwsgierigheid en betrokkenheid
  • Nieuwe inzichten opdoen in en door de actie en gebruik maken van literatuur 
  • Trouw zijn aan jezelf; daardoor betrouwbaar zijn voor anderen
  • Overzicht creëren op problematiek en perspectieven. 

De basisopleiding bestaat uit zes dagen. Elke dag begint met een bespreking met een ervaren actieonderzoeker over de praktijk van actieonderzoek. Daarna voeren we in kleine groepen een onderzoekend collegiaal gesprek (‘reflexieve dialoog’) over een praktijkvraag van een van jullie zelf. En ten slotte gaan we in gesprek over de theorie van actieonderzoek.

1. Praktijkbesprekingen

Je gaat in gesprek met praktijkspecialisten over hun open vragen, te midden van hun best practices en lessons learned.

  1. Actieonderzoek voor organisatieontwikkeling (Mirjam Brussen)
  2. Actieonderzoek voor community development (Madelon Eelderink).
  3. Actieonderzoek voor netwerkontwikkeling (Sandra Schruijer)
  4. Actieonderzoek voor zelforganisatie (Gertjan Schuiling)
  5. Actieonderzoek voor sociaal domein (Hans Bosselaar)
  6. Actieonderzoek voor ontwikkeling van projectmanagers (Simon Twaalfhoven).

Een nadere toelichting vind je in het tabblad Praktijkbesprekingen onderaan deze pagina.

2. Reflexieve dialoog

Je reflecteert in kleine groepen op je eigen werkpraktijk en wordt hierin zodanig begeleid dat je gezamenlijk nieuwe ervaringskennis ontwikkelt die je op je werkplek kunt delen met collega’s. 

We doen dit in groepen van zes. Elke deelnemer krijgt één keer alle ruimte en aandacht. We bereiden dit met je voor in een klankbordgesprek van een uur. En werken de reflectie met je uit in individuele begeleiding van 2 uur. 

Een nadere toelichting vind je in het tabblad Reflexieve dialoog onderaan deze pagina.

3. Theoriebesprekingen 

Krachtig veranderen vergt een systematische en systemische invalshoek die past bij het vraagstuk en bij de betrokkenen. Gertjan Schuiling en Martijn Jansen bespreken zes invalshoeken uit de rijke literatuur van actieonderzoek. De focus is op de wijze waarop deze invalshoek een belangrijk nieuw inzicht heeft ontdekt. We behandelen Nederlandse, Engelse, Amerikaanse, Franse, Braziliaanse en Duitse literatuur.

  1. Actieonderzoek als gezamenlijke probleemconstructie (Vansina; Van Beinum)
  2. Actieonderzoek als interventie in een krachtenveld (Lewin)
  3. Actieonderzoek als interorganisationele samenwerking (Huxham; Schruijer))
  4. Actieonderzoek als emancipatie door zelforganisatie (Freire; Negt)
  5. Actieonderzoek als lerend handelen (Argyris & Schön)
  6. Actieonderzoek als clinical inquiry (Ed Schein).

Het hoorcollege word je telkens vooraf toegestuurd, waardoor we op de dag zelf ruimte hebben om vragen en opdrachten te bespreken. 

Gertjan Schuiling

Gertjan Schuiling

Gertjan Schuiling, programmadirecteur Actieonderzoek Vrije Universiteit Amsterdam, oud-lector HAN, oud-gast-lector actieonderzoek Windesheim.

Bekijk het profiel van Gertjan Schuiling
Gertjan Schuiling

Dr. Martijn Jansen

Dr. Martijn Jansen

Martijn Jansen, als docent verbonden aan de School of Business and Economics van de VU, is kernteamlid van programma Actieonderzoek voor veranderaars.  Promoveerde in 2018 aan de VU, werkt als adviseur/opleider vanuit Martijn Jansen Organisatieadvies.

Bekijk het profiel van Martijn Jansen
Martijn Jansen

Simon Twaalfhoven

Simon Twaalfhoven

Simon Twaalfhoven is als promovendus werkzaam bij Vrije Universiteit Amsterdam en betrokken bij een actieonderzoek binnen ingenieursbureau Royal HaskoningDHV.

Bekijk het profiel van Simon Twaalfhoven
Simon Twaalfhoven

Mirjam Brussen

Mirjam Brussen

Mirjam Brussen, als organisatieadviseur, trainer en actieonderzoeker betrokken bij brandweer- en politiewerk. Zij werkt vanuit Sennelar Advies en werkt samen met de Adviesgroep Veiligheid van Twynstra Gudde.

Mirjam Bussen

Madelon Eelderink

Madelon Eelderink

PhD kandidaat Participatief Actieonderzoek, Universiteit Utrecht en oprichter van 7Senses. 

Madelon Eelderink

Sandra Schruijer

Sandra Schruijer

Sandra Schruijer is directeur van Professional Development International en Hoogleraar Organisatiewetenschap aan de Universiteit Utrecht.

Sandra Schruijer

Hans Bosselaar

Hans Bosselaar

Hans Bosselaar is docent en onderzoeker bij de afdeling bestuurswetenschap en politicologie van de Vrije Universiteit. In zijn actieonderzoek ondersteunt en onderzoekt hij de (governance van) de dienstverlening in het lokale sociaal domein.

Bekijk het profiel van Hans Bosselaar
Hans Bosselaar

Ronald van Steden

Ronald van Steden

Lees meer
Ronald van Steden

Inhoud

Je gaat in gesprek met praktijkspecialisten over hun open vragen, te midden van hun best practices en lessons learned. Zo bespreek je de casuïstiek vanuit verschillende sectoren, zoals welzijn, bedrijfsleven en publieke sector. Het overzicht van de casusbesprekingen vind je hiernaast.

Thema’s

Het mooie van actieonderzoek is dat het een herhalende beweging is tussen in de praktijk aan de slag gaan, met betrokkenen reflecteren en met behulp van literatuur zoeken hoe we situaties kunnen begrijpen. Die combinatie helpt zowel het verminderen van de handelingsverlegenheid in de praktijk, maar ook de inbreng van de realiteit van alledag in de wetenschap. Graag vertelt Mirjam Brussen jullie over haar puzzels, dilemma’s en ervaring in een actieonderzoek bij de brandweer!

Madelon Eelderink vertelt over haar ervaringen met Participatief Actieonderzoek (PAO) met burgers, bewoners en gemeenteambtenaren. Ze gaat in op de cruciale momenten in PAO alsook de uitdagingen die je in de praktijk tegenkomt en hoe je daarmee om kunt gaan. Een van die uitdagingen is het combineren van organisatieontwikkeling en samenlevingsontwikkeling. Een andere is niet te oordelen als actieonderzoeker, wat lastig is terwijl je zo betrokken bent.

Sandra Schruijer zal actieonderzoek vanuit een systeem-psychodynamische invalshoek beschrijven, toegepast op multi-partijen groepsdynamiek, en enkele voorbeelden presenteren. Centraal hierin staan (niet-bewuste) groepsdynamieken, individu-overstijgende interventies, de rol van binnenwerelden in het begrijpen ervan (inclusief die van de onderzoeker), het bewust worden van de systemische context van de dynamieken, en joint sense-making om van daaruit handelingsalternatieven te ontwikkelen.

Gertjan Schuiling is als actieonderzoeker betrokken bij het vormgeven aan zelforganisatie in industrie en onderwijs. Hij legt twee casussen voor en nodigt uit tot een verkenning vanuit de begrippen emancipatie en eigenzinnigheid.

Bij de aanpak van complexe problemen is de samenwerking tussen professionals onderling en tussen hun organisaties steeds vaker van doorslaggevend belang. Maar samenwerken op beide niveaus is niet eenvoudig. Hans Bosselaar doet veel actieonderzoek gericht op de verbetering van de praktijken van uitvoerende professionals en hun managers. Dat wil zegen: al lerend pakken zij via het actieonderzoek concrete problemen aan, terwijl zij tegelijkertijd, al reflecterend, hun eigen strategieën (leren) verbeteren. Bosselaar leert daar zelf ook van, blijkend uit zijn theorievormende publicaties over de moderne professional.

(https://www.researchgate.net/profile/Hans-Bosselaar/publications)

Simon neemt jullie mee in het onderzoek dat hij samen met een tiental projectmanagers doet binnen ingenieursbureau RHDHV. Aanleiding voor dit onderzoek is de binnen RHDHV gevoelde behoefte om de ´soft skills´ van hun projectmanagers verder te ontwikkelen. Bovendien willen zij niet slechts onderwerp van, maar deelnemer aan het onderzoek zijn. Deze samenwerking heeft geleid tot de methode ´Reflexive Dialogical Inquiry´ (RDI). Op dit moment onderzoeken acht projectmanagers hoe deze methode breder in het bedrijf kan worden ingezet.

Actieonderzoek als emanciperend leren

Inhoud

Je reflecteert in kleine groepen op je eigen werkpraktijk en wordt hierin zodanig begeleid dat je gezamenlijk nieuwe ervaringskennis ontwikkelt die je op je werkplek kunt delen met collega’s. 

Opzet

  • Groepen van 6 personen
  • Klankbordgesprek van 1 uur
  • Individuele reflectie: 2 uur 

Inhoud

Krachtig veranderen vergt een systematische en systemische invalshoek die past bij het vraagstuk en bij de betrokkenen. Gertjan Schuiling bespreekt zes invalshoeken uit de rijke literatuur van actieonderzoek. Hij focust op de wijze waarop deze invalshoek een belangrijk nieuw inzicht heeft ontdekt. 

Thema’s

  1. Actieonderzoek als gezamenlijke probleemconstructie
  2. Actieonderzoek als interventie in een krachtenveld
  3. Actieonderzoek als interorganisationele samenwerking
  4. Actieonderzoek als emancipatie door zelforganisatie
  5. Actieonderzoek als lerend handelen
  6. Actieonderzoek als clinical inquiry
  • Praktijkbespreking

    Inhoud

    Je gaat in gesprek met praktijkspecialisten over hun open vragen, te midden van hun best practices en lessons learned. Zo bespreek je de casuïstiek vanuit verschillende sectoren, zoals welzijn, bedrijfsleven en publieke sector. Het overzicht van de casusbesprekingen vind je hiernaast.

    Thema’s

    Het mooie van actieonderzoek is dat het een herhalende beweging is tussen in de praktijk aan de slag gaan, met betrokkenen reflecteren en met behulp van literatuur zoeken hoe we situaties kunnen begrijpen. Die combinatie helpt zowel het verminderen van de handelingsverlegenheid in de praktijk, maar ook de inbreng van de realiteit van alledag in de wetenschap. Graag vertelt Mirjam Brussen jullie over haar puzzels, dilemma’s en ervaring in een actieonderzoek bij de brandweer!

    Madelon Eelderink vertelt over haar ervaringen met Participatief Actieonderzoek (PAO) met burgers, bewoners en gemeenteambtenaren. Ze gaat in op de cruciale momenten in PAO alsook de uitdagingen die je in de praktijk tegenkomt en hoe je daarmee om kunt gaan. Een van die uitdagingen is het combineren van organisatieontwikkeling en samenlevingsontwikkeling. Een andere is niet te oordelen als actieonderzoeker, wat lastig is terwijl je zo betrokken bent.

    Sandra Schruijer zal actieonderzoek vanuit een systeem-psychodynamische invalshoek beschrijven, toegepast op multi-partijen groepsdynamiek, en enkele voorbeelden presenteren. Centraal hierin staan (niet-bewuste) groepsdynamieken, individu-overstijgende interventies, de rol van binnenwerelden in het begrijpen ervan (inclusief die van de onderzoeker), het bewust worden van de systemische context van de dynamieken, en joint sense-making om van daaruit handelingsalternatieven te ontwikkelen.

    Gertjan Schuiling is als actieonderzoeker betrokken bij het vormgeven aan zelforganisatie in industrie en onderwijs. Hij legt twee casussen voor en nodigt uit tot een verkenning vanuit de begrippen emancipatie en eigenzinnigheid.

    Bij de aanpak van complexe problemen is de samenwerking tussen professionals onderling en tussen hun organisaties steeds vaker van doorslaggevend belang. Maar samenwerken op beide niveaus is niet eenvoudig. Hans Bosselaar doet veel actieonderzoek gericht op de verbetering van de praktijken van uitvoerende professionals en hun managers. Dat wil zegen: al lerend pakken zij via het actieonderzoek concrete problemen aan, terwijl zij tegelijkertijd, al reflecterend, hun eigen strategieën (leren) verbeteren. Bosselaar leert daar zelf ook van, blijkend uit zijn theorievormende publicaties over de moderne professional.

    (https://www.researchgate.net/profile/Hans-Bosselaar/publications)

    Simon neemt jullie mee in het onderzoek dat hij samen met een tiental projectmanagers doet binnen ingenieursbureau RHDHV. Aanleiding voor dit onderzoek is de binnen RHDHV gevoelde behoefte om de ´soft skills´ van hun projectmanagers verder te ontwikkelen. Bovendien willen zij niet slechts onderwerp van, maar deelnemer aan het onderzoek zijn. Deze samenwerking heeft geleid tot de methode ´Reflexive Dialogical Inquiry´ (RDI). Op dit moment onderzoeken acht projectmanagers hoe deze methode breder in het bedrijf kan worden ingezet.

    Actieonderzoek als emanciperend leren

  • Reflexieve dialoog

    Inhoud

    Je reflecteert in kleine groepen op je eigen werkpraktijk en wordt hierin zodanig begeleid dat je gezamenlijk nieuwe ervaringskennis ontwikkelt die je op je werkplek kunt delen met collega’s. 

    Opzet

    • Groepen van 6 personen
    • Klankbordgesprek van 1 uur
    • Individuele reflectie: 2 uur 
  • Theoriebespreking

    Inhoud

    Krachtig veranderen vergt een systematische en systemische invalshoek die past bij het vraagstuk en bij de betrokkenen. Gertjan Schuiling bespreekt zes invalshoeken uit de rijke literatuur van actieonderzoek. Hij focust op de wijze waarop deze invalshoek een belangrijk nieuw inzicht heeft ontdekt. 

    Thema’s

    1. Actieonderzoek als gezamenlijke probleemconstructie
    2. Actieonderzoek als interventie in een krachtenveld
    3. Actieonderzoek als interorganisationele samenwerking
    4. Actieonderzoek als emancipatie door zelforganisatie
    5. Actieonderzoek als lerend handelen
    6. Actieonderzoek als clinical inquiry

Wil je meer weten?

Neem gerust contact met ons op

Vrije Universiteit Amsterdam
School of Business and Economics Executive Education
De Boelelaan 1105
1081 HV Amsterdam