De mens heeft gedurende zijn hele schrijvende en denkende geschiedenis moeite gedaan zichzelf als soort te definiëren. Dat heeft geleid tot uiteenlopende, soms tegenstrijdige opvattingen over wie of wat de mens is. Filosofen hebben over mensen nagedacht als vrije wezens tussen dieren en goden, maar ook als onderdeel van de gedetermineerde natuur, zonder vrije wil.
Die mensbeelden zijn niet vrijblijvend. Ze vormen een blauwdruk van waarden en gedragingen die mensen in stand willen houden. Mensbeelden gaan niet alleen over wat mensen zijn, maar impliceren ook wat mensen zouden moeten zijn of doen. Er schuilt dus altijd ethiek in een mensbeeld.
Zeker in deze tijd van snelle ontwikkelingen bieden mensbeelden weinig houvast. Onderzoekers beschouwen enerzijds bepaalde kenmerken of gedragingen als uniek menselijk. Anderzijds schrijven onderzoekers diezelfde kenmerken of gedragingen ook toe aan de natuur of aan AI.
De cursus onderzoekt de waarde van deze claims en de gevolgen ervan voor het denken over wie of wat de mens is.
Michiel van der Meer bespreekt vanuit zijn onderzoek wat we weten over wat AI wel en niet kan ten opzichte van de mens en hoe mens en machine elkaar kunnen versterken. Vervolgens verlegt hij het perspectief naar de samenwerking tussen mens en machine, en hoe deze twee elkaar kunnen versterken. Arwen Rosenberg-Meereboer behandelt vanuit het Nieuw Materialisme onze verbondenheid met de natuur en de vraag of de mens een specifieke verantwoordelijkheid in de wereld heeft, nu we erkennen dat de mens ook natuur en materie is.
Onderwijsvorm: 10 hoorcolleges met ruimte voor vragen aan het einde van elk college.
Studiebelasting: circa 1 á 2 uur per week.
Literatuur: Digitaal cursusmateriaal voorafgaand aan ieder college beschikbaar en er is een leeswijzer via www.maieutiek.nl. Verplicht boek:
Rens Bod het unieke dier Prometheus 2025, 9789044658613
Teksten van de gastdocenten zullen op de site van Maieutiek ter beschikking zijn.
Verwachte voorkennis: Er zijn geen specifieke eisen aan vooropleiding en voorkennis.
Meer over deze cursus
Inleiding
Data, kosten en inschrijven