"Er is aan de Vrije Universiteit Amsterdam nog weinig sprake van een klassieke debatcultuur”, vertelt Van Holland. “We hebben geen debatvereniging en voor veel studenten is debatteren niet de vanzelfsprekende manier om met elkaar in gesprek te gaan. Veel mensen vinden het ook spannend om maatschappelijke of politieke vraagstukken op tafel te leggen.” Daarom bundelen 3D, het huis van dialoog op onze campus, en NEWConnective, een interlevensbeschouwelijk studentenplatform, hun krachten. Samen vormen zij 3D-NC.
Wie ben jij als docent?
“Een universiteit moet meer zijn dan een diplomafabriek”, zegt Van Holland. “We willen bijdragen aan echte vorming, voor studenten, maar ook voor docenten. Juist in een systeem dat daar niet altijd vanzelf ruimte voor laat.” Binnen 3D-NC staat die vorming centraal. “Je leert jezelf, de ander en je plek in de samenleving beter kennen”, vult Boulmalf aan. “We gaan het gesprek aan over lastige onderwerpen, we botsen en we verbinden mensen met uiteenlopende perspectieven. Juist tijdens je studie is dat onmisbaar: het is een periode waarin je niet alleen kennis opdoet, maar ook je identiteit ontwikkelt.” Die vorming stopt niet bij studenten, benadrukt Van Holland. “3D-NC is er óók voor docenten die willen meedenken, leren en uitdagen. Want juist voor hen is het belangrijk om stil te staan bij hun rol en identiteit binnen de universiteit.”
Polarisatie verandert het gesprek
Bij 3D-NC gaan de gesprekken over wat nu speelt: van zingeving en identiteit tot klimaatactivisme. “En bij impactvolle gebeurtenissen, zoals een sit-in of protestmars, creëren we ruimte”, vertelt Boulmalf. “Stiltemomenten, gesprekken, dialogen. Afhankelijk van wat nodig is.” Die gesprekken verlopen niet altijd vanzelf. Van Holland: “We zijn de afgelopen tijd veel bezig met reflectie op Gaza en andere gebieden waar geweld en onrecht plaatsvinden. We merken daarbij dat polarisatie stevig voelbaar is. Groepen staan soms zó ver van elkaar af dat een open dialoog in de klassieke vorm nauwelijks nog mogelijk is.”
Bewezen gespreksregels
Bij 3D-NC leren studenten en docenten hoe je dat precies doet: in gesprekken die bewust gestructureerd zijn, met bewezen gespreksregels. “Ze zorgen dat iedereen gehoord wordt, ook de stillere stemmen”, zegt Van Holland. “Dat creëert veiligheid en draagt bij aan de diepgang van het gesprek.” Studenten nemen deze vaardigheden mee de collegezaal in: luisteren zonder te oordelen, hun eigen stem vinden en ruimte maken voor anderen. Voor docenten is dat een waardevol iets, vooral bij gevoelige discussies of beladen thema’s. “Daardoor hoef je als docent niet meer continu gesprekken uit de crisismodus te trekken. En je voelt je vrijer om zelf mee te praten, zonder terughoudend te zijn dat één verkeerd woord het gesprek op scherp zet”, legt Van Holland uit.
Zo kunnen docenten zelf aan de slag
Docenten kunnen 3D-NC inzetten op verschillende momenten in hun onderwijs: voor inspiratie vooraf, tijdens een cursus, of juist bij de afsluiting met een dialoogsessie over een maatschappelijk thema. “Deelname aan zo'n dialoogsessie is vrijwillig, maar we zien dat studenten vaak in groten getale komen, juist omdat het hen aanspreekt”, vertelt Van Holland. Ook 3D-NC zelf geeft gastlessen bij vakken. “Gisteren gaven we er één bij Psychologie & Religie”, vertelt Boulmalf. “Zo krijgen docenten zicht op onze dialoog- en debatvormen, die ze vervolgens ook in hun eigen onderwijs kunnen inzetten.” Daarnaast zijn er sessies speciaal voor docenten, zoals lunchbijeenkomsten waarin ze openhartig ervaringen uit de collegezaal delen. “Het zijn geen vrijblijvende praatjes, maar eerlijke gesprekken met herkenning en concrete ideeën om gevoelige thema’s beter bespreekbaar te maken”, vertelt Boulmalf.
Meer weten of meedoen?
Wil je als docent aansluiten bij een van de gesprekken, een vak afsluiten bij 3D-NC, een gastles laten verzorgen of meedoen aan een sessie met collega’s? Neem contact op met NEWConnective, of loop gewoon eens binnen bij 3D op de campus.
