Wat gaat er binnenkort van start?
In de agenda staan alle programma’s waarvoor aanmelding nog mogelijk is, overzichtelijk gesorteerd op startdatum.
Liever zoeken op onderwerp of kennisgebied? Maak dan gebruik van de zoekbalk en de handige filters in het Cursusoverzicht.
Juni
| Marokkaanse koningssteden De Marokkaanse koningssteden zijn even divers als fascinerend: over medina’s, madrassa’s en miljoenensteden. Data: 22, 24 en 26 juni 2026 |
| Wie heeft de macht in de wereld? (zomerlezing) Hoe beïnvloeden verschuivende machtsverhoudingen tussen China, Rusland, India en het Westen economieën en markten? Datum: 23 juni 2026 |
| Dictators: van verlichte despoten tot bloeddorstige tirannen Van verlichte despoot tot brute tiran: de vele variaties in dictatoren en dictaturen in de 20ste en 21ste eeuw vragen om nader onderzoek! Data: 30 juni, 2, 7 en 9 juli 2026 |
| De gedichten achter het romantische Duitse lied De liedkunst van de Duitse Romantiek vond haar bron in poëzie van Goethe, Heine en anderen. Hun gedichten staan centraal in deze cursus. Data: 30 juni, 3, 7 en 10 juli 2026 |
Juli
| Wandelen met Friedrich Nietzsche (wandelcollege) Wandelen en denken versterken elkaar. Ontdek het zelf: denk en wandel met Friedrich Nietzsche. Hoe bewegen wij mee met de veranderingen in ons leven? Datum: 3 juli 2026 |
| Joodse paradoxen: opdracht en overleven. 4000 jaar Joodse geschiedenis Vier historische dilemma’s werpen licht op de Joodse geschiedenis: uitzonderlijkheid, ballingschap, uitsluiting en terugkeer of kolonisering. Data: 6, 9, 13 en 16 juli 2026 |
| Henry James: Washington Square Washington Square van Henry James: een ironische analyse van menselijke motieven, dromen en mogelijk bedrog rond een verhaal over een problematische liefde Data: 6, 9, 13, 16, 20 en 23 juli 2026 |
| Filosofie van de abstracte kunst – van uitzicht naar inzicht Wat schuilt er achter abstracte kunst? Over de relatie tussen abstractie en het denken en hoe filosofie ons leert anders te kijken. Data: 7, 9, 14 en 16 juli 2026 |
| Het raadsel van het ontstaan van het leven (kindercollege) Hoe ontstaat leven uit niet-leven? Ga mee naar de vroege aarde in dit kindercollege voor nieuwsgierige kinderen van 8-12 jaar (en hun (groot)ouders). Datum: 7 juli 2026 |
| De mens in ontwikkeling (studiedag) Ontdek hoe mensen zich ontwikkelen van wieg tot ouderdom, met inzichten over het brein, emoties en gedrag. Datum: 7 juli 2026 |
| De intelligentie en het gevoelsleven van boerderijdieren Boerderijdieren blijken intelligenter en gevoeliger dan vaak wordt gedacht, zo toont wetenschappelijk onderzoek aan. Data: 8, 10, 15 en 17 juli 2026 |
| Nederlandse kunstenaarskolonies: Laren, Domburg en Bergen (ca. 1880-1930) Oude landschappen en dorpsmensen in moderne stijlen: kunstenaarskolonies rond 1900 in Laren, Domburg en Bergen. Data: 14 en 16 juli 2026 |
| Het Westen in zeven basiswaarden (studiedag) In één dag voert cultuurfilosoof Evert Jan Ouweneel u door zowel de westerse geschiedenis als door het westerse denken aan de hand van zeven basiswaarden. Datum: 17 juli 2026 |
| Wereldorde: vrede en veiligheid in tijden van chaos en conflict Nieuwe spanningen tussen grootmachten zetten de wereldorde onder druk. Wat betekent dit voor vrede, veiligheid en Europa’s rol in de wereldpolitiek? Data: 20, 23, 27 en 30 juli 2026 |
| Marseille 1940: filosofen op de vlucht voor de nazi’s In 1940 sloegen vele vooroorlogse denkers en kunstenaars op de vlucht. Wat betekende dat voor hun leven en voor de ontwikkeling van het naoorlogse denken? Data: 20, 23, 27 en 30 juli 2026 |
| Nietzsche: De genealogie van de moraal Als moraal het product is van macht, hoe is een goed leven dan nog mogelijk? Nietzsche wil beide en beschrijft dit diepgaand en met humor. Data: 20, 23, 27 en 30 juli 2026 |
| Midden-Europa sinds 1989 (studiedag) Midden-Europa na de val van het IJzeren Gordijn: op weg naar EU en NAVO. Van nieuwe lidstaten tot oorlog in Oekraïne. Datum: 22 juli 2026 |
| Plant en klimaat Hoe planten wereldwijd én in de stad reageren op klimaatverandering, van tropisch regenwoud tot stoepplantje in Amsterdam. Data: 28, 30 juli, 4 en 6 augustus 2026 |
| Piero della Francesca en de renaissance van Urbino Piero della Francesca, de schilder van verheven rust én wiskundige, was de spil van een alternatieve renaissance, de renaissance van Urbino. Data: 29, 31 juli, 5 en 7 augustus 2026 |
| Watermanagement in Nederlands Gouden Eeuw Waterbeheer in de Gouden Eeuw: met trekschuiten, waterlinies en inpolderingen gaven Nederlanders vorm aan mobiliteit, verdediging en economie. Data: 29 en 31 juli 2026 |
Augustus
| Muziek en retorica: de verbinding tussen woord en klank Taal als expressiemiddel in vocale werken van ca. 1430–1750: hoe drukken componisten gedachten en emoties uit? Data: 3, 6, 10 en 13 augustus 2026 |
| Romeinse grandeur in Engelse landhuizen In marmer, stuc en kleur brengen de gebroeders Adam het oude Rome tot leven in 18e-eeuwse Engelse landhuizen – herkenbaar uit bijvoorbeeld Downton Abbey. Data: 4 en 6 augustus 2026 |
| Martha Nussbaum: De breekbaarheid van het goede De beroemde filosofe Martha Nussbaum verbindt op virtuoze wijze antieke literatuur, filosofie en ethiek in haar klassieker De breekbaarheid van het goede. Data: 5, 7, 12 en 14 augustus 2026 |
| Land art in de polder (college + dagexcursie) Land art in de polder: de totstandkoming van een Flevolandse kunstcollectie. Data: 10 augustus (college) en 12 augustus (excursie) 2026 |
| De houdbaarheid van overheidsfinanciën in een vergrijzende samenleving De collectieve sector en de vergrijzing: hoe houden we de uitgaven aan zorg en sociale zekerheid beheersbaar en hoe passen we de extra defensie-uitgaven in? Data: 10, 13, 17 en 20 augustus 2026 |
| Een nieuwe kijk op hedendaagse fotografie Vier verfrissende kijk- en hoorcolleges over trends in de hedendaagse fotografie. 'Food for thought' en een feest voor het oog. Data: 11, 13, 18 en 20 augustus 2026 |
| De Groninger kerken (college + dagexcursie) Middeleeuwse kerken op Groningse wierden: baksteenpracht en muurschilderingen, in een cursus die bestaat uit college en dagexcursie. Data: 25 augustus 2026 (excursie: keuze uit 26 augustus of 28 augustus) |
| Van Glasnost tot Poetinisme In het Rusland van Poetin zijn burgerlijke vrijheden drastisch ingeperkt. Wat is er gebeurd sinds Gorbatsjovs politiek van glasnost en perestrojka? Data: 18, 21, 24 en 28 augustus 2026 |
| Wereldmythen in één dag (studiedag) Oude verhalen zitten vol levenswijsheden. Ontdek ze in een kleurrijke kennismaking met de fantasie, verlangens en angsten van culturen van overal. Datum: 27 augustus 2026 |
September
| Viva Verdi! – De Italiaanse opera in de 19e eeuw (I) Inleiding tot opera’s van Rossini, Bellini, Donizetti en Verdi en de achtergronden ervan. Data: 22 september t/m 8 december 2026 |
| Kopstukken van de architectuur II – Mid-century modernisten en revolutionaire postmodernisten Hoe vertaalden spraakmakende architecten het modernisme halverwege de 20e eeuw naar uiteenlopende stijlen? Data: 22 september t/m 8 december 2026 |
| Harmonieleer III – Modulaties Rond 1700 verdrong tonaliteit de oude modaliteit. Wat dreef die omslag – en wat maakt modulatie zo'n sleutelbegrip in de Europese muziekgeschiedenis? Data: 22 september t/m 8 december 2026 |
| Filosofiegeschiedenis I – De Griekse filosofie (avondcursus) Maak grondig kennis met de kopstukken, kernthema’s en voornaamste stromingen uit de klassieke Griekse filosofie, het fundament van de westerse beschaving Data: 22 september t/m 8 december 2026 |
| De Politeia van Plato Maak grondig kennis met de ideeën van de beroemde filosoof Plato aan de hand van een van zijn belangrijkste en invloedrijkste dialogen, de Politeia. Data: 22 september t/m 8 december 2026 |
| Veranderingen in de EU: van Green Deal naar defensie-unie De EU transformeert. Oorlog aan de grenzen en twijfel aan de VS versterken het debat over defensie. Hoe flexibel is de EU? Data: 23 september t/m 28 oktober 2026 |
| Etty Hillesum: de vrouw achter de mythe Het bijzondere leven en gedachtengoed van Etty Hillesum – in het spoor van de biograaf. Data: 23 september t/m 14 oktober 2026 |
| De klassieke Romeinse wereld IV – De laatste decennia voor de grote crisis In de vroege de derde eeuw bezoeken de Romeinen graag het theater, het amfitheater en de paardenrenbaan, zich niet bewust van de naderende crisis. Data: 23 september t/m 25 november 2026 |
| Psychologie VII - De sociale mens Van verbinding tot gezondheid, van groei tot overleving: onze relaties met anderen zijn de sleutel. Data: 24 september t/m 10 december 2026 |
| Nationalisme: hoe het onze wereld vormgeeft en ondermijnt Nationalisme is het belangrijkste politieke denkbeeld van deze tijd. Waar komt het vandaan, waarom is het zo krachtig, en hoe bepaalt het onze toekomst? Data: 24 september t/m 29 oktober 2026 |
| Het Indonesische beeld van het verleden In tien afwisselende hoorcolleges wordt de prekoloniale, koloniale en postkoloniale geschiedenis vanuit Indonesisch perspectief behandeld. Data: 24 september t/m 3 december 2026 |
| Kritische metalen voor de energietransitie Kritische metalen voor de energietransitie: geologische, maatschappelijke en geopolitieke aspecten. Data: 25 september t/m 20 november 2026 |
| De geschiedenis van de zeemacht herschreven? De maritieme geschiedenis kent meer hoofdrolspelers dan het collectieve geheugen bewaart. Onbekende admiralen en hun daden uit de vergetelheid gehaald. Data: 25 september en 2 oktober 2026 |
| Shakespeare’s eerste tetralogie: Henry VI deel 1, 2, 3 en Richard III Shakespeares eerste tetralogie: de falende koning Henry VI en de opkomst van Richard III: geniet van deze vroege stukken over macht, politiek en taal! Data: 28 september t/m 7 december 2026 |
| Filosofie en islam (studiedag) Een studiedag over wetenschap en filosofie in het Arabische Rijk: van algebra en sterrenkunde tot de spanning tussen geloof en wetenschap. Datum: 28 september 2026 |
| De logica en psychologie van kritisch denken Kritisch denken vraagt inzicht in logica en psychologie. Deze cursus geeft inzicht in o.a. (drog)redenen, emoties en manipulatie van uzelf en anderen. Data: 28 september t/m 19 oktober 2026 |
| De Frankfurter Schule en de opkomst van het fascisme De Frankfurter Schule bestaat sinds 1923. Horkheimer, Adorno, Marcus en Habermas over fascisme en consumptisme in hun tijd en de onze. Data: 28 september t/m 7 december 2026 |
| Ayn Rand en de utopie van de vrije markt Ayn Rand bepleit maximale ruimte voor uitzonderlijke individuen als motor van vooruitgang. Maar welke risico’s brengt dat met zich mee? Data: 28 september t/m 7 december 2026 |
| Thomas Mann: Jozef en zijn broers Een diepgaande behandeling van ‘Jozef en zijn broers’, de vierdelige romancyclus waarin Thomas Mann het bijbelse Jozef-verhaal uitwerkt tot een groots epos Data: 29 september t/m 15 december 2026 |
| Taoïsme – Klassieke Chinese filosofie voor het moderne leven Taoïsme: een eeuwenoude Chinese filosofie over flexibiliteit, innerlijke vrijheid, mystiek en leven in balans met de natuur. Data: 29 september t/m 24 november 2026 |
| Het minste kwaad: dilemma's in de internationale politiek ‘Het minste kwaad’ geldt vaak als uitweg uit dilemma’s in de internationale politiek. Welke dilemma’s spelen in onze tijd, en welke gevolgen hebben ze? Data: 30 september t/m 9 december 2026 |
| De familieroman als gewillige kapstok (klassikaal) Familie: geen ontsnappen mogelijk, of toch wel? 8 familieromans om het uit te zoeken Data: 30 september t/m 25 november 2026 |
Oktober
| Kolonialisme in de Engelse literatuur Drie Engelstalige romans over kolonialisme, van Conrad, Orwell en J.G. Farrell. Over macht, morele grenzen en hoe het onbeschrijflijke te verwoorden. Data: 1 oktober t/m 10 december 2026 |
| De Midterms: ijkpunt voor 250 jaar Amerikaanse belofte? 1776–2026: 250 jaar Amerika’s belofte van gelijkheid en rechten. Nagekomen of gebroken? Wat zeggen de Midterm-elections over democratische legitimiteit? Data: 1 oktober t/m 15 oktober 2026 |
| Filosofie van de tijd Als mens zijn we tijdelijk en ervaren we het verstrijken van tijd. Maar wat is tijd? Deze cursus gaat in op de ideeën van grote denkers. Data: 2 oktober t/m 11 december 2026 |
| De familieroman als gewillige kapstok (online) Familie: geen ontsnappen mogelijk, of toch wel? 8 familieromans om het uit te zoeken Data: 2 oktober t/m 27 november 2026 |
| Griekse cultuurgeschiedenis III – De klassieke bloeitijd (5e – begin 4e eeuw v.C.) Griekse cultuur in de bloeitijd van de stadstaten: denken over politiek, geschiedenis en wereldbeeld bij Plato, Hippokrates en anderen. Data: 2, 9, 14 en 16 oktober 2026 |
| Duizend jaar Europese cultuur III – De vroegmoderne tijd (1500 - 1650) De Westerse cultuur uit de periode van 1500 tot 1650. Een geïntegreerde kijk op de geschiedenis, kunstgeschiedenis, filosofie, literatuur en muziek. Data: 6 oktober t/m 8 december 2026 |
| Op zoek naar geluk – grote vragen in filosofie en film Wat maakt het leven de moeite waard? Lees filosofie over geluk en samenzijn en leef mee met verrassende momenten uit de Scandinavische filmkunst. Data: 7 oktober t/m 2 december 2026 |
| Zie de mens! Mensbeelden in de kunst In het Rusland van Poetin zijn burgerlijke vrijheden drastisch ingeperkt. Wat is er gebeurd sinds Gorbatsjovs politiek van glasnost en perestrojka? Data: 12 oktober t/m 14 december 2026 |
| Kunstgeschiedenis V - Dageraad van het modernisme (1800-1900) Ontdek de fascinerende 19e eeuw met kunst en architectuur, van Friedrich tot Cézanne, van Schinkel tot Berlage, van Canova tot Rodin. Data: 12 oktober t/m 14 december 2026 |
| Wereldkwesties in één dag (studiedag) De grote kwesties van nu: machtsverschuivingen, klimaatverandering, conflicten, technologische revoluties en autoritaire regimes. Datum: 17 oktober 2026 |
| Kindercollege Letters, lezen en verhalen: wat het hoofd allemaal kan De magie van de 26 letters van ons alfabet: waarom lezen zo belangrijk is voor je hoofd. Een kindercollege voor jong en oud(er)! Datum: 17 oktober 2026 |
| Fascisme en NSB (studiedag) De geschiedenis van de twintigste eeuw is niet te begrijpen zonder de ideologie van het fascisme en de rol van de NSB in Nederland. Datum: 17 oktober 2026 |
| Extreem weer in Nederland (studiedag) De geschiedenis van de twintigste eeuw is niet te begrijpen zonder de ideologie van het fascisme en de rol van de NSB in Nederland. Datum: 17 oktober 2026 |
| Psychedelica en zingeving De Amsterdamse geschiedenis kent tal van collectieve gewelddadige oproeren. Wat verklaart het ontstaan van deze uitbarstingen? Data: 19 oktober t/m 7 december 2026 |
| Symboliek – betekenis in de kunst (klassikaal) Hoe kijkt u zo naar kunst dat de betekenis zichtbaar wordt? Deze cursus laat zien hoe beeldtaal helpt om schilderijen en beelden beter te begrijpen. Data: 20 oktober t/m 15 december 2026 |
| Symboliek – betekenis in de kunst (online) Hoe kijkt u zo naar kunst dat de betekenis zichtbaar wordt? Deze cursus laat zien hoe beeldtaal helpt om schilderijen en beelden beter te begrijpen. Data: 20 oktober t/m 15 december 2026 |
| Het fascinerend heelal Van sterren en planeten tot zwarte gaten en de Oerknal: een verkenning van het heelal, donkere materie en de plaats van de mens in de kosmos. Data: 22 oktober t/m 10 december 2026 |
| Encyclopedie van de economie Economie speelt een belangrijke rol in het leven van alle dag. Kan de economische wetenschap ons helpen te begrijpen hoe de economie in elkaar steekt? Data: 22 oktober t/m 10 december 2026 |
| Kröller-Müller: verzamelen, bouwen en botsende karakters Hoe ontstonden het Kröller-Müller Museum en De Hoge Veluwe? Over kunst verzamelen, geld verdienen en verliezen, en de ambities van Helene en Anton Kröller. Data: 28 oktober t/m 18 november 2026 |
| Op kunst en architectuurreis door 'Eurazië' De rijke kunst en architectuur van de 15 voormalige Sovjetlanden, geplaatst in cultuurhistorische context, bieden een fascinerende visuele rondreis. Data: 29 oktober t/m 17 december |
| Art Nouveau en Art Déco: vernieuwingen in kunst, architectuur en samenleving Kent u het verschil tussen Art Nouveau en Art Déco? Maak kennis met deze vernieuwende bewegingen op de grens van een snel veranderende samenleving. Data: 29 oktober t/m 10 december 2026 |
| Nederland en Rusland ten tijde van oorlog en vrede Getuigenissen uit de 1000-jarige Nederlands-Russische betrekkingen in tijden van oorlog en vrede. Data: 30 oktober t/m 18 december 2026 |
November
| Antropologie van de stad Wat trekt mensen aan in de stad? De verscheidenheid aan levensstijlen, geuren, kleuren, geluiden? Antropologen hebben hun eigen blik daarop ontwikkeld. Data: 2 november t/m 14 december 2026 |
| Twee eeuwen filosofie in Rusland Lees twaalf Russische filosofen en begrijp meer van hoe Rusland zichzelf ziet! Over grote vragen uit de filosofie én de vraag naar ‘de Russische idee’. Data: 5 november t/m 17 december 2026 |
| De opkomst van de gevoelscultuur (1750–1830) Emoties en revoluties: hoe veranderende ideeën over gevoelens het moderne Nederland mede vormgaven (1750–1830). Data: 11 november t/m 9 december 2026 |
| Nanolithografie van ASML: uitersten in natuurkunde en techniek Nanolithografie van ASML: het gebruik van licht voor het maken van microchips. Een methode die de grenzen van natuurkunde en techniek opzoekt! Data: 12 november t/m 10 december 2026 |
| Haarfijne precisie – het pionierswerk van Jan van Eyck Wat maakt de schilderkunst van Jan van Eyck baanbrekend? Een overzicht van hoe er vandaag naar dit uitzonderlijke oeuvre wordt gekeken. Data: 13 november t/m 27 november 2026 |
| Griezelig mooi – Wat is wiskunde? Van oneindigheid tot complexe getallen: een ontdekkingsreis naar de fundamenten van wiskunde, structuur en werkelijkheid. Data: 13 november t/m 4 december 2026 |
| Vijf dichtersportretten, van Gerrit Achterberg tot en met Esther Jansma Aan de hand van vijf toonaangevende dichters maakt u in deze fysieke cursus kennis met de rijkdom en de veelzijdigheid van de Nederlandstalige poëzie. Data: 16 november t/m 14 december 2026 |
| De Prerafaëlieten Mythes en legendes tot leven gebracht door de rebelse kunstenaars van de Prerafaëlieten (ca. 1850-1900). Data: 18 november t/m 9 december 2026 |
| Israël-Palestina: drie jaar sinds 7 oktober – en honderd jaar ervoor (studiedag) Israëlische Joden en Palestijnse Arabieren: een analyse van verleden en heden, met een blik op de toekomst aan de hand van tien rebelse stellingen. Datum: 21 november 2026 |
| De psychologie van motivatie (studiedag) Waarom gedragen mensen zich zoals ze doen? Hoe ontstaat gewenst gedrag? Over motivatietechnieken en wat wel en niet werkt. Datum: 21 november 2026 |
| De Bijbel in één dag (studiedag) De Bijbel geldt als een van de invloedrijkste boeken ter wereld. Wat zijn de belangrijkste verhalen, thema’s en grote lijnen? Datum: 21 november 2026 |
| In de traditie van Dresden en Leipzig: van Bach, Mendelsohn en Schumann tot nu Drie muzieksteden, één cultuur: ontdek hoe Leipzig, Dresden en Weimar het hart vormden van de Duitse toonkunst van Bach tot Liszt. Data: 27 november, 4 en 11 december 2026 en 8, 15 en 22 januari 2027 |
December
| Theatercollege Hoezo Spinoza? (winterlezing) Stand-up History over Spinoza, de grootste vrijdenker van Nederland. Door historicus en acteur Harpert Michielsen, verteld met diepgang en humor. Datum: 9 december 2026 |
| De Kyrie-Gloria missen van Johann Sebastian Bach (studiedag) Ontdek in één dag de minst bekende vocale kerkmuziek van Johann Sebastian Bach: de Kyrie-Gloria-missen en zijn zettingen van het Sanctus. Datum: 11 december 2026 |