De Renaissance getuigt van een hernieuwde belangstelling voor de klassieke retorica. Vooral de herontdekking van Quintilianus’ Institutio oratoria in 1416 bleek van grote invloed op de kunsten, en in het bijzonder op de muziek. De cursus Muziek en Retorica verkent de invloed van retorische denkbeelden op de muziekpraktijk, van de eerste sporen bij Guillaume Dufay tot het hoogtepunt in het werk van Johann Sebastian Bach.
Enkele thema’s die aan bod komen:
- De muzikale verbeelding van de wereld en de menselijke natuur
- Emotie als expressiemiddel in muziek
- De veranderende verhouding tussen woord en klank rond 1600
- De figurenleer als systematiek voor muzikale expressie
- Muzikale vormgeving volgens retorische principes
De cursus richt zich op de wisselwerking tussen woord en klank in vocale muziek uit de periode ca. 1400–1750. Aan de hand van geluidsfragmenten bespreekt de docent representatieve composities, waarbij steeds de onderliggende teksten centraal staan. Historische en theoretische achtergronden bieden context en verdieping.
De cursus is toegankelijk voor zowel muzikaal geschoolde als ongeschoolde deelnemers. Doel is het leren luisteren naar muziek uit Renaissance en Barok (en mogelijk ook daarna) met meer kennis, aandacht en inzicht. Onder de componisten die besproken worden, bevinden zich Josquin des Prez, Giovanni Pierluigi da Palestrina, Claudio Monteverdi, Heinrich Schütz en Johann Sebastian Bach.
Onderwijsvorm: 4 hoorcolleges met ruimte voor vragen en discussie tijdens de colleges.
Literatuur: Digitaal cursusmateriaal.
Studiebelasting: nihil.
Verwachte voorkennis: Enige algemene muzikale kennis. Kunnen noten lezen is wenselijk maar niet verplicht.
Overige informatie: De collegezaal is enkel per trap bereikbaar.
Meer over deze cursus
Inleiding
Data, kosten en inschrijven