Education Research Current About VU Amsterdam NL
Login as
Prospective student Student Employee
Bachelor Master VU for Professionals
Exchange programme VU Amsterdam Summer School Honours programme VU-NT2 Semester in Amsterdam
PhD at VU Amsterdam Research highlights Prizes and distinctions
Research institutes Our scientists Research Impact Support Portal Creating impact
News Events calendar Healthy living at VU Amsterdam
Israël and Palestinian regions Culture on campus
Practical matters Mission and core values Entrepreneurship on VU Campus
Governance Partnerships Alumni University Library Working at VU Amsterdam
Sorry! De informatie die je zoekt, is enkel beschikbaar in het Engels.
This programme is saved in My Study Choice.
Something went wrong with processing the request.
Something went wrong with processing the request.

Ontdek de kunst van het overtuigen

Sem02 (2025-20265) Retorica (in Dutch)

In de cursus Retorica word je onderwezen in de kunst van het overtuigen en het ontmaskeren van manipulatieve sprekerstechnieken.

We bekijken en analyseren sprekers van vroeger en nu, lezen oude en nieuwe theorieën en je oefent met je eigen voordracht. Je verwerft inzicht in de retorica, zowel praktisch als theoretisch. Je ontwikkelt vaardigheden in het analyseren, voorbereiden en voordragen van een rede en/of betoog, of het nu gaat om een klassieke of actuele politieke rede, een preek of een pleidooi, een peptalk, lofzang of levensles. Daarbij is er een focus op de culturele waarde van de retorica en haar toepassing in samenleving.

Er wordt grofweg op drie niveaus onderwezen. Ten eerste leer je redevoeringen te analyseren op vele vlakken. Centraal hierbij staan de klassieke retorische driehoek (ethos, pathos, logos), argumentatie versus narratief, de keuze van woorden, beelden en emoties, evenals de bewustheid van onze cognitieve vooringenomenheden. Je krijgt ook in ruime mate de gelegenheid jezelf te bekwamen in speechen. Hierbij schenken we, naast taal en stijl, ook aandacht aan stem, houding en tekstregie. De aandacht voor deze twee niveaus vindt voornamelijk plaats in het eerste blok.

In het tweede blok verkennen we het derde niveau, namelijk de meta-retorica. Hierin bekijken we de gebieden waar retorica wordt gebruikt, hoe over retorica gedacht wordt en welke ethische overwegingen hieraan ten grondslag liggen. We zullen onder andere de ethiek, historische en actuele retorica, de werking van retorica in verschillende arena’s (politiek, justitie, ceremonie) en vraagstukken van waarheid en leugen behandelen.

In het tweede blok is er ook steeds een praktisch component aanwezig, zodat je je kunt blijven oefenen in het spreken. Voorbeelden hiervan zijn een oefenrechtbank, een actualiteitendebat en het leren schrijven van pakkende politieke uitspraken voor de krant en op twitter. In het tweede blok zullen er verschillende gastdocenten aanwezig zijn die expert zijn in de verschillende retorische arena’s.

This is an honours course

More about the course format

Cursus details

  • Praktische informatie

    Academisch jaar
    2025-2026

    Semester
    2

    Periode
    4, 5

    Dag
    Maandag- en woensdagavond

    Tijd
    Maandag: 18:00-21:00
    Woensdag: deels 18:00 – 20:00, deels 19:30 – 21:30

    Aantal meetings
    27

    Data
    Maandagen:
    2, 9, 16, 23 februari; 2, 9, 16, 30 maart; 13, 20 april; 4, 11, 18 mei

    Woensdagen:
    4, 11, 18, 25 februari & 4 maart (18:00 – 20:00 )
    11, 18 maart; 1, 8, 15, 22 april; 6, 13, 20 mei (19:30 tot 21:30)

    Locatie
    Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105, 1081 HV Amsterdam

    Zaal

    maandagen2, 9, 16, 23 februari; 2, 9, 16, 30 maart; 13, 20 april; 4, 11, 18 meiNU-3A65
    woensdagen 4, 11, 18, 25 februari & 4 maart NU-4B43
    woensdag 11, 18 maart; 1, 8, 15, 22 april; 6, 13, 20 mei NU-4B43

    Credits
    12

    Docenten

  • Leerdoelen

    Na voltooiing van de leergang zijn studenten in staat tot:

    • Een beredeneerde beoordeling van de overtuigingskracht van een redevoering.
    • Het uitvoeren van een kritische analyse van een betoog. Dit doen zij aan de hand van de door de spreker/auteur gehanteerde retorische overtuigingsmiddelen en technieken, zoals argumentatie, narratief, compositie, taal, stijl en voordracht.
    • Het adequaat en retorisch verwoorden van deze analyse in een retorische kritiek.
    • Het belang en gevaar van retorica in de samenleving te beseffen en daarover een ethisch standpunt te vormen.
    • Het zelfstandig schrijven en voordragen van een retorisch betoog.
    • Het in kaart brengen van hun sterke en verbeterpunten, de eigen retorische vaardigheid te onderhouden en persoonlijke overtuigingskracht verder te ontwikkelen.
  • Werkvormen

    Algemeen

    • 28 hoor/werkcolleges van 2.15/3 uur
    • Voorbereidend lees- en kijkwerk
    • Veldwerk (Toets: themagroep opdracht, meesterproef, zie opdrachten)
    • Schrijven (korte opdrachten binnen en voor de les. Toets: analyse, meesterproef, speech, zie opdrachten)

    Specifieke activiteiten in de colleges

    • Breed spectrum aan theoretische lezingen (o.a. retorica in het recht, retorica in de politiek, retorica in de media)
    • Praktijklessen voordracht en schrijven
    • Retorische simulatie (o.a. oefenrechtbank, debat, opinieprogramma)
    • Presentaties (persoonlijk: speech, storytelling, groep: o.a. reclamespot (overtuigingsslagen in commercie), retorisch-ethische code)
    • Reflectie op literatuur en beeldmateriaal
  • Toetsing (opdrachten)

    • Iedere student maakt onder begeleiding een speech van 400 woorden in een specifieke setting (o.a. een verkiezingsspeech, een bruiloftsspeech, een herdenking), die hij/zij opvoert in de klas. Dit onderdeel valt onder het cijfer dat gegeven wordt voor participatie. Daar valt ook onder: de kwaliteit van de korte opdrachten in en voor de les, actieve leerhouding, aanwezigheid (minimaal 85%, bij overschrijding tot 80% dient een extra opdracht te worden gemaakt, bij meer dan 80% volgt uitsluiting van het vak). Dit gedeelte telt voor 1/3 mee voor het eindcijfer.
    • Halverwege het blok zal een geschreven analyse van een redevoering worden ingeleverd, waarin het tot dan toe geleerde toegepast wordt op de rede. Elke student werkt met een partner, van wie onder andere ook de analyse moet worden geanalyseerd ter feedback. Deze feedback telt mee voor het cijfer voor de analyse. Dit gedeelte telt voor 1/3 mee voor het eindcijfer.
    • In bijzondere themagroepen verkennen de studenten daarnaast in dit vak intensief en met medewerking van één van de docenten een zelfgekozen thema (bv de relatie tussen taal en waarheid, ethische aspecten van de retorica zoals liegen, manipulatie of ophitsen, comperatieve retorica, effectief flirten) om dit thema aan het eind van de leergang als groep retorisch te presenteren. Ook wordt een eindverslag van het onderzoek ingeleverd. Dit gedeelte telt voor 1/3 mee voor het eindcijfer.
  • Plagiaat

    Het VU studentenstatuut (hoofdstuk 10) en de voorschriften en reglementen van de Examencommissie van de faculteit die het vak aanbiedt, zijn van kracht wat betreft fraude en plagiaat. Hier zal nauwlettend toezicht op worden gehouden. Bij een verdenking van fraude of plagiaat zal de Examencommissie worden geïnformeerd.

  • Aanwezigheidseisen

    • Wees aanwezig bij alle lessen. Informeer de docent zo snel mogelijk als je door speciale omstandigheden niet in staat bent een les bij te wonen. Als je meer dan vier lessen mist, of meer dan 15% van het totaal aan lessen, dan kan de docent je een aanvullende taak toewijzen of je de verdere deelname aan het vak ontzeggen.
    • Actieve deelname tijdens de lessen en groepsdiscussies spelen een cruciale rol in het leerproces van dit vak en in het behalen van de leerdoelen: aanwezigheid, voorbereiding, en een actieve deelname vormen daarom een wezenlijk onderdeel van de eindbeoordeling (voor meer details, zie Toetsing).
  • Studiemateriaal

    • Teksten uit een handboek (Corbett & Connors, Classical Rhetoric for the Modern Student)
    • Onderzoeks- en opinieartikelen: onder andere belangrijke leerstukken in de theorie van de klassieke retorica, relevant empirisch onderzoek uit de cognitieve wetenschappen met betrekking tot het innerlijk overtuigingsproces en arena-gerichte teksten zoals justitieel onderzoek.
    • Beeldmateriaal en transcripten van klassieke of actuele redevoeringen.

Quick links

Homepage Culture on campus VU Sports Centre Dashboard

Study

Academic calendar Study guide Timetable Canvas

Featured

VUfonds VU Magazine Ad Valvas Digital accessibility

About VU Amsterdam

Contact us Working at VU Amsterdam Faculties Divisions
Privacy Disclaimer Safety Web Colophon Cookie Settings Web Archive

Copyright © 2026 - Vrije Universiteit Amsterdam