De inventarissen van de overgebrachte archieven zijn gepubliceerd op de website van het Stadsarchief Amsterdam.
Archiefstukken die op de VU aanwezig zijn, waaronder studieverenigingen en studentenverenigingen, kunnen worden bestudeerd in de studiezaal van de Universiteitsbibliotheek. Neem voor raadpleging contact op via het e-mailadres askthearchive@vu.nl.
In 1970 trad de Wet universitaire bestuurshervorming (WUB) in werking. Een tijdelijke wet, die voorzieningen trof voor de democratisering van het bestuur van de universiteiten. Er werd een scheiding aangebracht tussen het bestuur van de VU-vereniging en dat van de universiteit; de grote bestuurlijke invloed van de vereniging nam af ten gunste van meer invloed van de overheid.
Het universitaire bestuur werd grondig hervormd, een proces dat uiteindelijk in 1972 zijn beslag kreeg. De Universiteitsraad (UR) werd nu het hoogste bestuursorgaan. Daarin hadden zowel het wetenschappelijk en ondersteunend personeel als studenten zitting, alsmede buitenuniversitaire leden (namens de VU-vereniging. Het sinds de oprichting van de VU bestaande College van Directeuren en het College van Curatoren werden vervangen door een College van Bestuur (CvB), dat ging fungeren als dagelijks bestuur van de universiteit.
Voor het besturen van de Vrije Universiteit (VU) te Amsterdam, koos de Algemene Ledenvergadering van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerden Grondslag het College van Directeuren. Dit college benoemde op haar beurt weer het College van Curatoren.
Het College van Curatoren was verantwoordelijk voor onderwijs en onderzoek en adviseerde op de voordracht van te benoemen hoogleraren. Aanvankelijk voor drie faculteiten: Theologie, Rechten en Letteren. In de jaren 1880-1883 kregen de eerste studenten van de Vrije Universiteit college in de bovenzaal van de Schotse Zendingskerk.
In 1970 trad de Wet universitaire bestuurshervorming (WUB) in werking: een grondige hervorming van het universitaire bestuur. Het hoogste bestuursorgaan werd de Universiteitsraad, waarin zowel het wetenschappelijk en ondersteunend personeel als studenten zitting hadden. Het College van Directeuren en het College van Curatoren worden vervangen door het College van Bestuur, dat fungeert als dagelijks bestuur.
Het universitaire bestuur werd grondig hervormd, een proces dat bij de VU uiteindelijk in 1972 zijn beslag kreeg. Het hoogste bestuursorgaan werd de Universiteitsraad, waarin zowel het wetenschappelijk en ondersteunend personeel als studenten zitting hadden. Het sinds de oprichting van de VU bestaande College van Directeuren en het College van Curatoren werden vervangen door het College van Bestuur, dat ging fungeren als dagelijks bestuur. De Senaat werd als zodanig opgeheven en opgevolgd door het College van Decanen.
Het College geeft gevraagd en ongevraagd advies aan het College van Bestuur, de Universiteitsraad, de VU-vereniging en de faculteitsbesturen over met name onderzoek en onderwijs. Het adviseert over nieuw te benoemen (bijzondere) hoogleraren en over het vestigen van bijzondere leerstoelen en het keurt de promoties goed. Daarnaast is het College van Decanen verantwoordelijk voor het verlenen van eredoctoraten en voor het organiseren van academische plechtigheden, zoals de Dies Natalis en de opening van het academisch jaar. Ook initieert het bijzondere lezingen, zoals de Kuyperlezing en de Dom Helder Camaralezing. Tenslotte onderhoudt het College contacten met andere universiteiten en hogescholen in binnen- en buitenland.
Voor het besturen van de Vrije Universiteit (VU) te Amsterdam, koos de Algemene Ledenvergadering van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerden Grondslag het College van Directeuren. Dit college vormde het bestuur van zowel de Vereniging als de Universiteit en benoemde op haar beurt weer het College van Curatoren.
Het College van Directeuren hield zich bezig met beleidszaken en de bedrijfsvoering van de Vereniging en de Universiteit. Zij was verantwoordelijk voor het maken en wijzigen van een huishoudelijk reglement en een instructie voor de curatoren van de universiteit; het beheren van de eigendommen; het samenstellen van de jaarverslagen van de Vereniging; het benoemen van de curatoren; het stichten van scholen en het bepalen van de vestigingsplaats ervan (instemming curatoren vereist) en het benoemen en ontslaan van hoogleraren en andere aangestelden. Het college mocht zich niet bemoeien met de inhoud van het onderwijs.
Het archief betreft de periode 1879-1972. Het oudste stuk dateert uit 1876 en het jongste stuk uit 1980.
Dit archief bevat grotendeels stukken van de Dienst Veiligheid en Milieu (DVM), die bestond tussen 1978 en 2002. Deze dienst was een gezamenlijke dienst van de Vrije Universiteit (VU) en het Academische Ziekenhuis Vrije Universiteit (AZVU).
1945-2018
Vanaf 1994 kende de Vrije Universiteit een Dienst Studentenzaken. Voor die tijd hielden allerlei organisatieonderdelen zich bezig met de belangen van en zorg voor studenten, en de organisatie van het onderwijs. Al deze archieven zijn in dit archief opgenomen als aparte rubriek.
1930-1997
In 1930 werd de Faculteit der Wis- en Natuurkunde opgericht als vierde faculteit van de Vrije Universiteit (VU). Destijds waren er drie hoofdvakken: scheikunde, natuurkunde en wiskunde. Er waren drie gewoon hoogleraren aangesteld: Jan Coops voor scheikunde, Gerard Sizoo voor natuurkunde en Jurjen Koksma voor wiskunde. Aanvankelijk werden de colleges gegeven op verschillende locaties in de stad, maar in 1933 werd een nieuw laboratorium in gebruik genomen aan de De Lairessestraat in Amsterdam-Zuid.
Na de Tweede Wereldoorlog werd de faculteit uitgebreid met de richtingen biologie en geologie. De naam van de faculteit veranderde in 1961 in Wiskunde en Natuurwetenschappen.
1948-2008
Archief van de faculteit der Godgeleerdheid van de Vrije Universiteit, met gedeponeerd archief van het Instituut voor Godsdienstwetenschappen en de Nederlandse afdeling van het Permanente Comité voor Christenen, Joden en Moslims
De faculteit der Godgeleerdheid was een van de drie faculteiten waarmee de Vrije Universiteit in 1880 in Amsterdam van start ging. De colleges werden de eerste jaren (1880-1883) gegeven in de bovenzaal van de Schotse Zendingskerk. In 1883 werd het pand Keizersgracht 162 aangekocht. Dit was tot 1966 het hoofdgebouw, waarna de universiteit zich vestigde op de nieuwe campus in Buitenveldert.
In 1971 richtten de faculteiten der Godgeleerdheid, Letteren en Sociale Wetenschappen gezamenlijk het Instituut der Godsdienstwetenschappen op. Dit instituut organiseerde bijeenkomsten met een godsdienstwetenschappelijk karakter en gaf een literatuurbulletin uit dat vakliteratuur beter toegankelijk moest maken. Daarnaast was het instituut penvoerder voor de Nederlandse afdeling van het Permanente Comité voor Christenen, Joden en Moslims: een overlegorgaan voor theologische onderwerpen. Deze afdeling – opgericht in 1973 – stierf een stille dood rond 1980, omdat er vanuit Joods Nederland geen interesse meer was.
In 1986 besloot het College van Bestuur tot opheffing van het Instituut der Godsdienstwetenschappen; lopende projecten konden afgerond worden.
1880-2002
1987-2012
Dit archief bevat stukken van de Faculteit der Psychologie en Pedagogische Wetenschappen (FPPW) en haar rechtsopvolger, de Faculteit der Psychologie en Pedagogiek (FPP). In de jaren 1950 en vroege jaren 1960 waren psychologie en pedagogiek studierichtingen binnen de Verenigde Faculteit der Geneeskunde en Letteren & Wijsbegeerte.
Psychologie en pedagogiek (toen nog ‘opvoedkunde’ genoemd) werden vervolgens onderdeel van de in 1963 nieuw opgerichte Faculteit der Sociale Wetenschappen (FSW).
1880-2006
1947-2020
In 1971 werd de Interfaculteit der Lichamelijke Opvoeding opgericht, een samenwerking tussen de faculteit der Sociale Wetenschappen en de faculteit der Geneeskunde. De doelstelling was tweeledig: de wetenschappelijk behandeling van de problematiek van de lichamelijke opvoeding en het verzorgen van onderwijs voor het opleiden van deskundigen op het gebied van lichamelijke opvoeding. Onder lichamelijke opvoeding werd verstaan de beïnvloedingsprocessen waarbij bewegen als middel wordt gehanteerd.
Voor het besturen van de Vrije Universiteit (VU) te Amsterdam, koos de Algemene Ledenvergadering van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerden Grondslag het College van Directeuren. Dit college benoemde op haar beurt weer het College van Curatoren, dat verantwoordelijk was voor onderwijs en onderzoek en dat adviseerde op de voordracht van te benoemen hoogleraren.
In 1970 trad de Wet universitaire bestuurshervorming (WUB) in werking: een grondige hervorming van het universitaire bestuur. Het hoogste bestuursorgaan werd de Universiteitsraad, waarin zowel het wetenschappelijk en ondersteunend personeel als studenten zitting hadden. Het College van Directeuren en het College van Curatoren werden vervangen door het College van Bestuur, dat fungeerde als dagelijks bestuur. Als gevolg van deze wet werd in 1972 de Senaat als zodanig opgeheven en opgevolgd door het College van Decanen.
De Stichting “De Vrije Leergangen” is in 1948 opgericht als een samenwerkingsverband tussen de VU en Protestants Christelijke onderwijsinstellingen ter exploitatie van een lerarenopleiding die opleidt tot examens voor M.O.-akten, en financiële ondersteuning aan studenten.
Met ingang van september 1970 wordt op verzoek van het Ministerie van Onderwijs gestart met een nieuwe lerarenopleiding, die opleidt voor akten van bekwaamheid tot het geven van voortgezet onderwijs. Deze opleiding wordt ondergebracht in het Instituut Vrije Leergangen VU.
De bibliotheek van de Vrije Universiteit heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot het begin van de universiteit aan de Keizersgracht. Literatuur was en is noodzakelijk voor onderwijs en onderzoek. Door geldgebrek bleef de collectie van de VU-bibliotheek echter lange tijd klein. Schenkingen van verzamelaars en hoogleraren waren daarom onmisbaar.
In de jaren 1920 werden de bibliotheken van de hoogleraren Rutgers en Bavinck onderdeel van de bibliotheek. Na de Tweede Wereldoorlog, en vooral na 1960, is de bibliotheek sterk gegroeid door verwerving van allerlei collecties door ruil, koop en schenking. Een belangrijke toevoeging was de bibliotheek van Mr. H. Bos Kzn. Financieel was de ondersteuning door de stichting Vrouwen VU-hulp belangrijk.
De taken van de bibliotheek waren - en zijn - collectie- en archiefbeheer, ondersteuning bij onderzoek, educatieve ondersteuning en studie-en werkruimtes. Daarbij fungeert de bibliotheek als ontmoetingsplek voor studenten, docenten en onderzoekers en organiseert ze evenementen, workshops en tentoonstellingen.
Met de invoering van de Wet Universitaire Bestuurshervorming (WUB) uit 1970 kwam, in het kader van de democratisering van het universiteitsbestuur, het bestuur van Nederlandse universiteiten te bestaan uit de Universiteitsraad (UR) als hoogste orgaan, met daarnaast het College van Bestuur (CvB) als het dagelijkse bestuur met een uitvoerende en voorbereidende taak.
Vanaf begin jaren 1970 vormde de Universiteitsraad samen met het CvB dus het bestuur van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU).
De Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerden Grondslag is op 5 december 1878 opgericht door een aantal vooraanstaande Amsterdammers, onder wie Abraham Kuyper en Willem Hovy. Op 12 februari 1879 zijn de statuten goedgekeurd door koning Willem III. Het doel van de Vereeniging was het stichten van een vrije universiteit. Dat wilde zeggen: een universiteit die zijn eigen beginselen koos, vrij van kerk en staat. Voor de Vereeniging waren dat gereformeerde beginselen.
1772-1781
Neem gerust contact op met onze specialisten
Contactpersoon
Copyright © 2026 - Vrije Universiteit Amsterdam