Imran Avci - universitair docent bij de afdeling Natuur- en Sterrenkunde van de VU en gastonderzoeker bij AMOLF - kwam op het idee om 'snelle' fotonische chips te maken. En nu is ze de oprichter van de start-up Rapid Photonics. Hoe startte ze dit bedrijf en welke hindernissen kwam ze tegen (en overwon deze)?
Het was liefde op het eerste gezicht: Imran en fotonica. Na veel onderzoek, met verschillende projecten deelnemen aan het Demonstrator Lab, het meemaken van de Amsterdam Science Innovation Awards én het ontvangen van de Physics2Market subsidie, is Imran nu de oprichter van de start-up Rapid Photonics. Bij IXA zijn we benieuwd hoe haar ondernemerschapsreis is verlopen.
Je bent de eigenaar van Rapid Photonics. Kun je ons iets meer over jouw product vertellen?
Bij Rapid Photonics maken we fotonische chips, denk daarbij aan de chips in onze smartphones en computers. Het proces is vergelijkbaar met het maken van elektronische chips, maar in plaats van elektronen gebruiken we fotonen. Het voordeel van het gebruik van fotonische chips is dat de fotonen razendsnel zijn, waardoor we er hele snelle schakelingen mee kunnen maken. Daarbij zijn ze energie-efficiënt, waardoor de energieverliezen veel lager zijn en het een meer duurzame oplossing is. Onze chips kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt voor optische biosensing om biomarkers voor kanker op te sporen, optische beeldvorming, kwantumcomputing of neurale netwerksystemen op fotonische chips. Er zijn dus voldoende toepassingsmogelijkheden. Mijn naam is Imran Avci, en ik werk al meer dan 20 jaar op het gebied van geïntegreerde optica. Ik ben hiermee in het tweede jaar van mijn bachelor begonnen, en het was echt liefde op het eerste gezicht.
Hoe ben je ertoe gekomen je eigen bedrijf te beginnen?
Ik besloot Rapid Photonics op te starten uit de letterlijke behoefte aan directe en snelle prototyping van fotonische chips. Mijn kernonderzoekslijn aan de Vrije Universiteit Amsterdam is fotonische geïntegreerde schakelingen. Maar wat de productie ervan betreft is het moeilijk de juiste installatie te vinden en daarbij is het productieproces erg uitgebreid. In de eerste jaren van mijn tijd aan de VU was dit voor mij een groot knelpunt aan het worden. Ik heb mijn eerste drie jaar gewerkt met verschillende bedrijven, maar met geen van hen heb ik goede resultaten kunnen behalen. Aangezien dit onderzoeksgebied mijn passie is, was opgeven geen optie en in plaats daarvan heb ik leren te vertrouwen op commerciële bedrijven en externe faciliteiten. Samen met een vriend van mij hebben we uiteindelijk een slimme oplossing voor dit probleem gevonden. In de kelder van de afdeling Natuurkunde van de VU zijn we polymeren gaan combineren met hoogwaardige optische materialen en zo zijn we onze eigen apparatuur gaan maken. Door het gebruik van polymeerlagen konden we de noodzaak van geavanceerde productiefaciliteiten wegnemen. We maken nu veel fotonische chips met behulp van een oude lithografiemachine in de kelder van de VU, in plaats van in een geavanceerde clean room. Het resultaat is verbluffend en hierdoor is mijn groep in staat om zoveel mogelijk nieuwe ideeën te kunnen testen als we willen, voor een fractie van de normale kosten.
Heb je altijd al ondernemer willen worden?
Om eerlijk te zijn hadden we nooit het idee om een bedrijf te runnen. Na onze deelname aan de Amsterdam Science and Innovation Awards (AmSIA) in 2021 is onze ambitie pas aangewakkerd. We hebben toen niet gewonnen, maar na de presentaties hebben investeerders ons benaderd en die vertelden ons dat ons idee veelbelovend was. Daar is het eigenlijk allemaal begonnen. Wij maken nu fotonische chips niet alleen voor mijn eigen onderzoek; ze zijn bedoeld voor onderzoeksinstituten en bedrijven die hun ideeën met fotonische chips willen testen, maar met dezelfde productieproblemen kampen als die wij hebben ervaren.
Hoe heeft u steun ervaren bij de groei van uw bedrijf?
Na onze deelname aan AmSIA werden we benaderd door de investeerders en daaruit groeide de wens om onze ideeën te valoriseren. Dus zijn we met IXA gaan praten en daaruit hebben we de beslissing genomen om naar de Kamer van Koophandel te gaan en ons in te schrijven als bedrijf. Op dat moment werkte ik nog aan mijn postdoc, dus ik had één dag per week om voor het bedrijf te werken. Later kregen we een natuurkundige aan boord en ook twee personen van dezelfde investeringsmaatschappij.
IXA heeft ons geholpen met het verkrijgen van hun Physics2Market-subsidie. Ik ben Peter Cirkel, de business developer bij IXA die ons daarop heeft geattendeerd, nog steeds dankbaar. Met de subsidie konden we meer en betere materialen kopen voor onze fotonische chips, en begonnen we ons idee te testen. In een later stadium hadden we hulp nodig voor het octrooi, dus toen zat ik weer samen met Peter Cirkel en een advocaat van IXA aan tafel. Ze hebben ons echt geholpen dingen te begrijpen en in het laatste stadium, toen we de overeenkomst met de investeerders hadden, waren ze er ook voor ons en regelden ze alle juridische kwesties en alle andere zaken. Dus ja, ik ben IXA heel dankbaar.
In welke fase van het opstarten van je bedrijf zie je jezelf nu?
Op dit moment zijn we een echte start-up; we doen vooral onderzoek. We onderzoeken echter ook veel verschillende dingen, we praten met mensen en leggen contacten met verschillende bedrijven om de juiste materialen voor ons te vinden. Ook nemen we deel aan conferenties en pitchen we ons idee bij veel mensen. We hebben bijvoorbeeld contact met een ontwerpbureau uit Eindhoven, om te onderzoeken of we kunnen samenwerken.
Wat wil je de komende jaren bereiken?
Mijn uiteindelijke doel is om onze fotonische chips voor iedereen beschikbaar te maken. Dus, als je een idee hebt, en als je het echt wilt realiseren, en dan het idee wilt testen, zou je binnen een week onze chips moeten kunnen krijgen. En ik wil dat iedereen het belang van fotonica en fotonische chips inziet.
Wat zijn je plannen op dit moment?
Op korte termijn willen wij onze productie zeer betrouwbaar en herhaalbaar maken, om ervoor te zorgen dat de kwaliteit van onze producten dezelfde blijft en om het proces bij de ontwikkeling van producten te kunnen herhalen. Ook ontwikkelen we een productietechnologie die gebruik maakt van direct laser writing, zodat we binnen een paar uur fotonische chips kunnen maken; dat zou een enorme verbetering zijn. Tegelijkertijd proberen we een eigen ontwerpkit te ontwikkelen, zodat mensen dit in hun eigen ontwerp kunnen inpassen. We hebben zoveel plannen.
Wat is je advies voor collega-onderzoekers die een eigen bedrijf willen starten?
Mijn advies is eigenlijk om nooit te stoppen, en nooit een idee op te geven als je het echt leuk vindt!
Lees haar verhaal in het Engels