In de eerste helft van de cursus kijken we naar de juridische uitvinding van ras, zoals ontwikkeld door Nederlandse koloniale praktijken in Azië, Afrika en Amerika, en het instituut van de wereldwijde slavernij. We zullen deze juridische ontwikkelingen volgen via de opkomst van het concept van staatsburgerschap en onderzoeken hoe dat staatsburgerschap verschillend werd uitgeoefend in het Europese territorium van Nederland en in zijn koloniale gebieden in het Caribisch gebied en Zuidoost-Azië. We eindigen de week met een onderzoek naar de impact van de Tweede Wereldoorlog en onafhankelijkheidsbewegingen in Azië en Afrika op de juridische praktijken van racialisering in Europa.
In de tweede helft van de les onderzoeken we hoe ras werkt in postkoloniaal Europa. We kijken naar de totstandkoming van wetten om rassendiscriminatie tegen te gaan, zowel op internationaal als op nationaal niveau, en naar beleid om sociale en economische ongelijkheid aan te pakken bij groepen mensen die de Nederlandse regering 'etnische minderheden' noemde. Vervolgens kijken we hoe deze wetten in de tussenliggende decennia zijn gehandhaafd (of niet zijn gehandhaafd) en hoe ze het activisme met betrekking tot rassengelijkheid hebben beïnvloed, van de jaren 1980 tot de Black Lives Matter-beweging van de jaren 2020.
Ondanks het woord 'wet' in de titel heeft de cursus een interdisciplinaire aanpak, waarbij gebruik wordt gemaakt van geschiedenis, sociologie en antropologie, maar ook van jurisprudentie en beleid. De cursus hanteert ook een intersectionele benadering van kwesties van raciale ongelijkheid en onrechtvaardigheid, door te onderzoeken hoe kwesties van 'ras' overlappen met andere sociale constructen zoals gender, seksuele geaardheid, klasse en burgerschap. Hoewel de focus ligt op Nederland, zal de cursus vergelijkend zijn, waarbij de Nederlandse praktijk in gesprek wordt gebracht met die in heel Europa en daarbuiten.
We zullen de effectiviteit van het gebruik van nationale en internationale wetten en rechtbanken om raciale ongelijkheid te bestrijden beoordelen en brainstormen over strategieën om deze doelen in de toekomst na te streven. We zullen zoveel mogelijk gebruik maken van de mensen en middelen in de stad Amsterdam om onze discussies te contextualiseren en concreet te maken. De cursus omvat verschillende excursies en gastcolleges waar studenten kunnen observeren en bespreken hoe juridische constructies van ras werken in het dagelijks leven.
De eindbeoordeling vindt plaats in de vorm van een unessay, een onafhankelijk project waarin studenten hun eigen leerdoel of vraag definiëren en demonstreren wat ze hebben geleerd in een medium naar keuze. Mogelijkheden zijn creatief schrijven, beeldende kunst, film of performance, maar ook een traditioneel essay of onderzoekspaper.
