Met Jozef en zijn broers schreef Thomas Mann niet minder dan een universele mensheidsmythe, een verhaal over de individuele psyche en tegelijk collectieve geschiedenis van de mens. Het schrijven daarvan beschouwde Mann als een absolute noodzaak, gezien de crisis van de Duitse (en Europese) cultuur en de opkomst van het nationaalsocialisme. Tegenover de linkse en rechtse ideologieën stelde hij het Jozef-verhaal als een ironische mythe: een verhaal over de mens dat niet letterlijk dient te worden nagevolgd, maar opgevat als een ironische waarheid, en dat bovendien de mens zelf in het middelpunt zet en niet een ideologisch vervormd model ervan.
Aldus vertelt Jozef en zijn broers over de grote én minder grote kanten van zijn hoofdpersoon, de begaafde maar verwende Jozef. Van de kinderlijke arrogantie van het jonge herderszoontje jegens zijn broers, zijn riskante liefdesaffaire met Potifars vrouw, tot de pesterij waarmee hij zijn broers straft bij het uiteindelijke weerzien: Jozef wordt – net als de vele andere kleurrijke bijbelse personages – geportretteerd als iemand van vlees en bloed, een man met wie men kan meeleven en om wie ook te lachen valt.
Tijdens de cursus zal uitvoerig worden ingegaan op de romantekst; bovendien zullen de belangrijkste achtergronden worden behandeld, zoals Manns tijdsomstandigheden (nazi-ideologie, ‘Exil’), de ontwikkeling van religie in de joodse en Egyptische oudheid en visies op de mythe en de vroege mensheidsgeschiedenis (onder andere van Johann Bachofen en Sigmund Freud).
Onderwijsvorm: 10 hoorcolleges met ruimte voor vragen aan het einde van elk college.
Studiebelasting: nihil.
Literatuur: Gedrukte syllabus. Verplichte literatuur: De romancyclus kan zowel in het Duits als in de Nederlandse vertaling worden gelezen:
- Duits: Joseph und seine Brüder, meerdere uitgaven verkrijgbaar (gebonden, paperback of als E-book)
- Nederlands: Jozef en zijn broers (vertaling Thijs Pollmann, 2016 – paperback of als E-book, gebonden alleen nog antiquarisch)
Verwachte voorkennis: Er zijn geen specifieke eisen aan vooropleiding en voorkennis.
Meer over deze cursus
Inleiding
Data, kosten en inschrijven
