Tussen 1908 en 1938 brachten Anton Kröller en Helene Kröller-Müller een imposante kunstcollectie en een omvangrijk landgoed op de Veluwe bijeen. Helene liet zich bij het verzamelen bijstaan door de bekende Haage kunstpedagoog H.P. Bremmer. De twintig jaar jongere ‘huisvriend’ Sam van Deventer fungeerde als manlijke muze bij de vele bouwactiviteiten die zij in opdracht van haar man door prestigieuze architecten tot stand moest brengen. Een verwijdering met haar eigen kinderen was het onvermijdelijke gevolg.
Begin jaren twintig bleek het familieconcern Wm H. Müller & Co op drijfzand te staan. De bouw van een megalomaan museum op de Veluwe moest worden stopgezet. Het ideaal van eigen museum werd echter nooit opgegeven. De werken van Vincent van Gogh, die steeds breder acceptatie vonden, werden op reis gestuurd door Europa en Amerika. Met grote volharding en de nodige (frauduleuze) boekhoudkundige kunstgrepen wisten de Kröllers in 1938 hun culturele droom alsnog te realiseren: op De Hoge Veluwe verrees een gebouw dat Helene hardnekkig het ‘overgangsmuseum’ bleef noemen.
De colleges worden chronologisch opgebouwd rondom de volgende thema’s:
- Collectievorming en ontwikkeling van de museumgedachte (tevens plaatsing binnen de bredere Nederlandse museumgeschiedenis)
- Verwerving van landgoederen en (niet-)gerealiseerde bouwwerken
- Familiebedrijf Wm H. Müller & Co (grondstoffenhandel) en de economische en politieke ontwikkelingen in Nederland en Europa
- Persoonlijke verhoudingen binnen en buiten de familie
Ook de turbulente geschiedenis van museum en landgoed tijdens de Tweede Wereldoorlog zal in de colleges aan de orde komen.
Onderwijsvorm: 4 hoorcolleges met ruimte voor vragen aan het einde van elk college.
Studiebelasting: nihil.
Literatuur: Leessuggesties:
- Eva Rovers, De eeuwigheid verzameld. Helene Kröller-Müller 1869-1939, Amsterdam: Prometheus, 2010
- Ariëtte Dekker, De Vertrouweling. Sam van Deventer (1888-1972), het echtpaar Kröller-Müller en de Tweede Wereldoorlog. Amsterdam: Prometheus, 2024
- Ariëtte Dekker, Leven op krediet. Anton Kröller 1862-1941. Amsterdam: Prometheus, 2015. Tevens te downloaden (zonder afbeeldingen).
Verwachte voorkennis: Enige algemene kennis van kunstgeschiedenis.
Meer over deze cursus
Inleiding
Data, kosten en inschrijven
