Denken over tijd is zo oud als de filosofie zelf. Toch blijft tijd omgeven door mysterie. Augustinus formuleerde het kernachtig: ‘Wat is dus de tijd? Wanneer niemand het mij vraagt, weet ik het; wil ik het uitleggen aan iemand die het vraagt, dan weet ik het niet.’ De mens ervaart tijd als verleden, heden en toekomst. Tijd verstrijkt; de wereld is in wording. Met deze ervaring zijn emoties verbonden als vergankelijkheid, hoop en verwachting.
In de fysica maakt tijd deel uit van de ruimte-tijd van de kosmos. Zij verschilt van de ruimte, maar is er wezenlijk mee verweven en kent geen wording: er is slechts ‘eerder’ en ‘later’. Ruimte en tijd vormen één samenhangend geheel, beschreven in één theorie. Deze benaderingen lijken moeilijk te verenigen. De cursus karakteriseert beide en onderzoekt hun onderlinge samenhang. Tijdservaring kan worden opgevat als de verhouding van het bewustzijn tot de fysische ruimte-tijd. Het bewustzijn introduceert daarmee iets radicaal nieuws: ervaren tijd als wording en als samenhang van verleden, heden en toekomst.
Denkers als Parmenides, Aristoteles, Plotinus, Newton, Leibniz, Kant, Husserl, Heidegger en Einstein hebben uiteenlopende opvattingen over fysische tijd, ervaren tijd en hun verhouding.
Onderwijsvorm: 10 hoorcolleges met ruimte voor vragen aan het einde van elk college.
Studiebelasting: 1-2 uur per week.
Literatuur: Gedrukte syllabus.
Verwachte voorkennis: Enige kennis op het gebied van filosofie.
Meer over deze cursus
Inleiding
Data, kosten en inschrijven
