In de 18e eeuw veranderde het denken over gevoelens en emoties aanzienlijk. Dat had grote invloed op het ontstaan van nieuwe idealen die het aanzien van Nederland en Europa ingrijpend veranderden. Boektitels als De eeuw van geluk, Spectators van de hartstocht, Gespierde zielen en Romantici en Revolutionairen onderstrepen hoezeer het emotioneel stormde in de periode 1750–1830. Hoe valt dat te rijmen met het beeld van een kalm en stabiel Nederland? Ook tijdgenoten stelden die vraag.
Gevoelens waren onmiskenbaar aanwezig, maar wat zij precies waren, waar zij vandaan kwamen en hoe men ermee moest omgaan, bleef raadselachtig. Het begrip ‘emotionaliteit’ was nog onbekend. Gaandeweg groeide het inzicht dat bepaalde emoties de sociale cohesie konden versterken. Zo ontstonden nieuwe begrippen als ‘algemeen welzijn’ en ‘rechten van de mens’. Gevoelens werden bouwstenen voor maatschappelijke, sociale, politieke en economische concepten.
Deze ontwikkeling riep ook verzet op. Behoudende krachten keerden zich tegen wat zij als nieuwlichterij beschouwden. Vanaf circa 1775 belandde Nederland in een revolutionair tijdperk, dat in 1815 uitmondde in een nieuw vaderland. In het eerste kwart van de negentiende eeuw verschoof de nadruk: de op de samenleving gerichte gevoelsethiek maakte plaats voor een ethiek die het individu centraal stelde – een ontwikkeling die later wordt aangeduid als de Romantiek.
Onderwijsvorm: 5 hoorcolleges met ruimte voor vragen aan het einde van elk college.
Studiebelasting: Naar eigen inzicht. In de reader staan leessuggesties die zoveel mogelijk verwijzen naar digitaal beschikbaar lesmateriaal.
Literatuur: Gedrukte syllabus.
Verwachte voorkennis: Er zijn geen specifieke eisen aan vooropleiding en voorkennis.
Meer over deze cursus
Inleiding
Data, kosten en inschrijven
