Wat is uw vakgebied en welk aspect ervan vindt u het meest intrigerend?
Ik ben kunsthistoricus en het mooiste aan mijn vak is wanneer ik merk dat mensen echt oppikken wat ik hun vertel. Dat geeft me een enorme voldoening. Ik houd me bezig met zowel westerse als islamitische kunst. Het bijzondere is dat kunstgeschiedenis echt begrepen moet worden; het vraagt om een diepere connectie.
U heeft gestudeerd aan de universiteit van Kraków en aan de Sorbonne. Wat zijn de belangrijkste lessen die docenten u hebben meegegeven?
Tijdens mijn studie hadden we docenten die ons leerden dat in het begin jij degene bent die het onderwerp bestudeert, maar dat op een gegeven moment het onderwerp jou grijpt. Dat gevoel herken ik nog steeds. Of het nu gaat om een Karolingische troon, graffiti uit 2020 of een afgebroken kerk in Krakau, het begrijpen en overbrengen van kunst maakt mijn vak zo boeiend.
Hoe deelt u uw passie met uw cursisten?
Ik zie het niet als een passie, maar als mijn werk, en ik hou van mijn werk. Het woord ‘passie’ is voor mij te veel gedevalueerd. Mijn uitdaging is om colleges te geven op een manier die voor iedereen begrijpelijk en boeiend is. De ene cursist weet al heel veel over bijvoorbeeld moskeeën of iconografie, terwijl een ander daar nog helemaal geen kennis over heeft. Het is dan de kunst om die niveaus samen te brengen, zodat iedereen er iets aan heeft. Daarbij gebruik ik humor en interactie, zodat het geen eenzijdig verhaal wordt.
Kunt u een voorbeeld geven van een onderwerp dat uw cursisten heeft verrast?
Mijn laatste college bij HOVO (najaar 2024) ging over vrouwelijke kunstenaars. Sommige cursisten waren bekend met een aantal namen, maar anderen ontdekten ineens een wereld aan negentiende-eeuwse beeldhouwers die grotendeels uit de kunstgeschiedenis zijn gewist. Het is verrassend en soms schokkend om te zien hoe veel talentvolle vrouwen naar de voetnoten van de geschiedenis zijn verdwenen. Daarnaast blijft het fascinerend dat zelfs bij wereldberoemde kunstwerken, zoals de Nachtwacht, mensen nog steeds versteld staan van verborgen details die ik aanwijs. Dat maakt mijn werk zo mooi: telkens opnieuw een nieuwe laag van kunstgeschiedenis onthullen.
Wat inspireert u het meest in het lesgeven aan volwassenen?
Ik hou van mijn vak en vind het fantastisch dat ik er zelf ook steeds van leer. Ik heb niet de waarheid in pacht; cursisten brengen soms nieuwe inzichten of aanvullingen in. Dat vind ik geweldig. Zo vertelde een cursist me ooit over een museum in Lissabon gewijd aan de Portugese kunstenares Maria Helena Vieira da Silva. Dat wist ik niet en ik vond het een verrijking om dat te ontdekken. Door les te geven blijf ik de stof steeds verder verdiepen. Recentelijk heb ik bijvoorbeeld een boek gelezen over het negentiende-eeuwse Parijs, en dat helpt me om nog meer nuance en details in mijn colleges te brengen.
Welke rol speelt volwasseneneducatie in de maatschappij?
Leergierigheid gaat verder dan alleen tijdsbesteding; het scherpt de geest en helpt om de wereld beter te begrijpen. Onderzoek wijst uit dat het trainen van je hersenen helpt bij het verminderen van geheugenverlies, al ben ik geen specialist op dat gebied. Wat ik wel weet, is dat de generaties die nu in de collegebanken zitten Nederland anders hebben gekend dan het Nederland van nu. Door bijvoorbeeld colleges over geschiedenis en kunst te volgen, krijg je een bredere kijk op de samenleving. Ik herinner me een college waarin ik vertelde over de immigratie van Antwerpenaren naar Nederland na de val van de stad in 1585. Een cursist merkte toen op: ‘Oh, dus dat ging toen anders dan nu?’ Daarop reageerde ik met een kwinkslag: ‘U weet toch dat een immigrant dit college geeft?’ Op die manier probeer ik mensen aan het denken te zetten en hun blik te verruimen.
Wat is het onderwerp van uw volgende cursus?
Ik geef binnenkort een studiedag over Berlijnse kunst. De twintigste-eeuwse geschiedenis van Berlijn is fascinerend: van keizerlijke grandeur tot vernietiging in de Tweede Wereldoorlog, de wederopbouw in twee verschillende snelheden door de Koude Oorlog en uiteindelijk de hereniging. We kijken naar hoe kunst en architectuur die geschiedenis weerspiegelen, van de socialistische bouwprojecten tot de manier waarop Berlijn opnieuw is vormgegeven na de val van de Muur. Berlijn is een stad die voortdurend in beweging is geweest en een enorme aantrekkingskracht heeft.
U leert anderen veel, maar waar zou u zelf nog meer over willen leren?
Buiten de kunstgeschiedenis om heb ik een grote fascinatie voor worstelen. Ik wil me daar verder in verdiepen en mijn technieken verfijnen. Het beheersen van bepaalde grepen en het snel kunnen reageren op een aanval vind ik een enorme uitdaging. Dit is eigenlijk het enige waarvoor ik het woord ‘passie’ zou gebruiken. Je bent nooit uitgeleerd, ook niet als het om vechtsporten gaat. En vechten is gewoon ontzettend leuk!
Wilt u meer weten over de cursussen van Krzysztof Dobrowolski-Onclin?
- Studiedag Berlijnse kunst en architectuur vanaf 1918
datum: 12 april 2025 - Cursus Graffiti en Street Art - aanmelding vanaf circa 29 maart 2025
data: 30 juni, 2 en 4 juli 2025 - Cursus New York - aanmelding vanaf circa 21 mei 2025
data: 23 september t/m 9 december