Mens en machine in balans: hoe technologie het oordeel van auditors beïnvloedt
Nieuwe technologieën zoals data-analyse, kunstmatige intelligentie (AI) en smartphones veranderen het werk van auditors ingrijpend. Toch weten we nog relatief weinig over hoe deze digitale hulpmiddelen het denkproces en de besluitvorming van accountants beïnvloeden. Het onderzoek van Sara Bibler werpt daar licht op en laat zien dat niet alleen technologie, maar vooral de interactie tussen mens en technologie bepalend is voor de kwaliteit van audits.
Innovatieve mindset versterkt fraudedetectie
Uit het onderzoek blijkt dat auditors die worden gestimuleerd om innovatiever te denken beter presteren in een data-analytische werkomgeving. Zij sporen fraude effectiever op, leveren meer bruikbare inzichten voor cliënten en werken efficiënter. Volgens Bibler benadrukt dit dat technologische vooruitgang alleen niet voldoende is: de manier waarop professionals denken en werken speelt een cruciale rol.
Smartphone of laptop maakt verschil
Ook ogenschijnlijk kleine keuzes, zoals het apparaat waarmee advies wordt verzonden, blijken invloed te hebben. Advies dat via een smartphone wordt gedeeld, is gemiddeld minder kritisch en sceptisch dan advies dat via een laptop wordt opgesteld, vooral wanneer auditors sterk betrokken zijn bij de taak. Wanneer auditors meer psychologische afstand hebben tot de opdracht, verdwijnt dit verschil grotendeels.
Deze bevinding suggereert dat de context waarin professionals werken subtiele effecten kan hebben op hun oordeel. Voor organisaties kan dit aanleiding zijn om bewuster om te gaan met communicatiekanalen in situaties waarin een kritisch oordeel essentieel is.
Twijfel bij dominante rol van AI
Bibler laat verder zien dat auditors minder geneigd zijn om advies te vertrouwen wanneer AI een leidende rol speelt in de voorbereiding van audits, in vergelijking met situaties waarin AI slechts een ondersteunende rol heeft. Vooral auditors met een minder innovatieve mindset blijken terughoudend. Dat betekent dat de manier waarop AI wordt geïntegreerd in werkprocessen sterk kan bepalen hoe effectief deze technologie uiteindelijk wordt gebruikt.
Brede maatschappelijke impact
De resultaten zijn relevant voor accountantskantoren, toezichthouders en beleidsmakers. Ze tonen aan dat de kwaliteit van audits niet alleen afhankelijk is van technologische innovatie, maar ook van menselijke factoren zoals mindset, werkcontext en vertrouwen.
Voor organisaties betekent dit dat investeren in technologie hand in hand moet gaan met aandacht voor training, werkprocessen en gedrag. Voor toezichthouders onderstreept het onderzoek dat regels en richtlijnen rekening moeten houden met de menselijke kant van digitalisering.
In een tijd waarin AI en digitale tools snel terrein winnen, laat het onderzoek zien dat succesvolle innovatie niet alleen draait om nieuwe systemen, maar vooral om hoe mensen ermee werken.
Meer informatie over het proefschrift
