Bekeerlingen geven nieuwe kijk op identiteit van vrije kerken in seculier Denemarken
Het onderzoek van theoloog Henrik Holmgaard naar bekeerlingen in pinkster-charismatische kerken in Kopenhagen laat zien dat kerkelijke identiteit in deze gemeenschappen vooral wordt gevormd door gedeelde religieuze ervaringen en dagelijkse praktijken. De studie werpt daarmee nieuw licht op de rol van vrije kerken in een sterk geseculariseerde samenleving als Denemarken.
Het onderzoek richt zich op levensverhalen van mensen die zich vanuit een seculiere achtergrond tot het christelijk geloof hebben bekeerd. Juist deze groep is volgens de onderzoeker in eerdere studies vaak onderbelicht gebleven. Door hun ervaringen centraal te stellen, ontstaat een genuanceerder beeld van hoe kerkelijke identiteit in de praktijk wordt beleefd en gevormd.
Uit de studie blijkt dat de kerk voor veel bekeerlingen in de eerste plaats wordt ervaren als een gemeenschap die ontstaat rond een gedeelde ervaring van God. Deze ervaring vormt volgens de onderzoeksresultaten de kern van de gemeenschap en onderscheidt haar van andere sociale verbanden. Gelovigen beschrijven God daarbij als persoonlijk, liefdevol en actief aanwezig in hun leven, een ervaring die wordt gedeeld en versterkt binnen de kerkgemeenschap.
Die identiteit komt vooral tot uiting in concrete praktijken. Gezongen aanbidding, gebed, bijbellezing en catechese blijken belangrijke manieren waarop gelovigen hun geloof vormgeven en hun band met de gemeenschap versterken. Deze activiteiten functioneren niet alleen als religieuze rituelen, maar ook als momenten waarop gemeenschapsgevoel en geloofservaring samenkomen.
Gebruik van ruimtes
Een opvallende bevinding is dat kerkelijke identiteit ook een rol speelt in de manier waarop ruimtes worden gebruikt. Volgens het onderzoek transformeren gelovigen vaak gewone, seculiere ruimtes – zoals gehuurde zalen of multifunctionele gebouwen – tot tijdelijke heiligdommen. Tegelijk ontstaan er sociale plekken waar mensen zonder religieuze achtergrond het geloof kunnen verkennen.
Verbondenheid binnen de kerken blijkt daarbij minder gebaseerd op duidelijke grenzen tussen ‘binnen’ en ‘buiten’. In plaats daarvan draait het om een gezamenlijke oriëntatie op een spiritueel middelpunt, dat wordt vormgegeven door gedeelde praktijken, ethische normen en actieve betrokkenheid van leden.
Het onderzoek heeft ook bredere maatschappelijke betekenis. Door te laten zien hoe mensen uit een seculiere omgeving hun geloof ontwikkelen, nuanceert het onderzoek het vaak simplistische beeld van bekering dat binnen sommige pinkster-charismatische kringen bestaat. Bekering blijkt zelden een plotselinge ommekeer, maar eerder een proces waarin persoonlijke ervaringen, gemeenschap en dagelijkse praktijken samen een nieuwe identiteit vormen.
Volgens Holmgaard helpt dit inzicht om beter te begrijpen hoe religieuze gemeenschappen functioneren in moderne, geseculariseerde samenlevingen – en hoe zij ruimte bieden aan mensen die op zoek zijn naar zingeving en gemeenschap.
Meer informatie over het proefschrift
