Besturen vanuit vertrouwen: naïef of noodzakelijk?
Besturen vanuit vertrouwen wordt nogal eens als naïef en onrealistisch gezien. Mensen die dit zeggen zien vertrouwen als niks doen en loslaten. Die vorm van vertrouwen is inderdaad naïef. Hoogleraar Trust-based Public Governance Frédérique Six laat zien dat Besturen vanuit vertrouwen noodzakelijk is voor de huidige, vaak complexe maatschappelijke opgaven. Daarbij is vertrouwen best hard werken, vooral aan de onderlinge relaties en wederzijdse verwachtingen.
Vertrouwen werkt als smeerolie in sociale relaties en leidt tot betere uitkomsten. Wanneer dat vertrouwen ontbreekt en wantrouwen domineert, dan loopt de organisatie of samenleving vast als een roestige machine. In het publieke debat is er brede overeenstemming dat op dit moment de overheid vastloopt en dat teveel vanuit wantrouwen wordt bestuurd. Dat leidt tot wantrouwen in medewerkers en cliënten van uitvoerende (semi)publieke organisaties.
De uitdaging om te besturen vanuit vertrouwen draait niet om gebrek aan kennis hoe dat er uit ziet. Al eeuwenlang geven bekende denkers steekhoudende adviezen voor goed bestuur. De uitdaging ligt in het herkennen en erkennen van diepliggende overtuigingen die de huidige dynamiek van besturen domineren en maken dat wantrouwen wordt verkozen boven vertrouwen. Die aannames herzien is een voorwaarde voor duurzaam Besturen vanuit vertrouwen. Daar ligt de grote onderzoeks- en impactuitdaging.