Een CSL-vak rondom één thema ontwerpen vraagt iets wezenlijk anders van zowel docenten als studenten. Het thema begint niet in het curriculum. Het begint in de samenleving. Een wijk signaleert een behoefte, een stadsdeel identificeert een uitdaging, en de universiteit reageert door haar onderwijsaanbod rondom dat vraagstuk te organiseren.
Dit is de kern van de thematische aanpak van CSL, zoals beschreven door Tijsma, Urias en Zweekhorst (2021) In plaats van individuele vakken die los van elkaar opereren, dragen meerdere vakken en stages vanuit verschillende opleidingen bij aan het aanpakken van één complex maatschappelijk probleem over een langere periode. Het resultaat is gunstig voor alle betrokkenen: studenten ontwikkelen een dieper gevoel van eigenaarschap en motivatie, maatschappelijke partners ervaren meer continuïteit, en kennis die in het ene vak wordt opgebouwd kan doorwerken in het volgende.
In dit Learning Lab gebruiken we ICSL 2 als centraal voorbeeld om dit concreet te maken. ICSL 2 is georganiseerd rondom verschillende thema's die echte en actuele maatschappelijke vragen weerspiegelen. Studenten kiezen een thema niet puur op basis van persoonlijke voorkeur. De thema's zijn afgeleid van wat er daadwerkelijk speelt in de samenleving, wat de dynamiek van het vak aanzienlijk verandert. Het vraagt studenten om zich te verhouden tot vraagstukken die niet netjes zijn afgebakend, en dat te doen samen met partners die een echte betrokkenheid bij de uitkomst hebben.
Samen kijken we hoe de thematische aanpak in de praktijk werkt: hoe thema's worden geselecteerd, hoe partners worden betrokken en wat dit betekent voor de vakopzet. We reflecteren ook op de voorwaarden die deze aanpak haalbaar maken, en de vragen die het oproept voor docenten die het in hun eigen context willen verkennen.
Het ontwerpen van een CSL-cursus rond één thema vraagt iets fundamenteel anders van zowel docenten als studenten. Het thema begint niet in het curriculum. Het begint in de gemeenschap. Een buurt signaleert een behoefte, een stadsdeel identificeert een uitdaging en de universiteit reageert door haar onderwijsaanbod rond dat thema te organiseren.
Samen zullen we bekijken hoe de thematische benadering in de praktijk werkt: hoe thema's worden geselecteerd, hoe partners erbij worden betrokken en wat dit betekent voor het cursusontwerp. We zullen ook nadenken over de voorwaarden die deze aanpak haalbaar maken en de vragen die het oproept voor docenten die het in hun eigen context willen onderzoeken.
Tijdens dit Learning Lab presenteren twee experts hun visie:
Geertje Tijsma is postdoctoraal onderzoeker aan het Athena Instituut van de VU Amsterdam, waar haar werk zich richt op het verbinden van wetenschap en samenleving via gezamenlijk gecreëerde kennis. In haar proefschrift onderzoekt ze hoe engaged education kan worden geïnstitutionaliseerd in het hoger onderwijs. Ze is een van de auteurs van het onderzoek dat de basis vormt van dit Learning Lab en was vanaf het begin nauw betrokken bij de ontwikkeling van CSL aan de VU.
Frederique Demeijer is universitair docent Transformatief Leren voor Inter- en Transdisciplinair Onderwijs aan het Athena Instituut van de VU Amsterdam. Haar onderzoek en onderwijs richten zich op complexe maatschappelijke vraagstukken zoals belonging, institutioneel racisme en community engagement, en ze onderzoekt hoe transdisciplinaire competenties kunnen worden ontwikkeld bij studenten, docenten en maatschappelijke stakeholders. Ze geeft les in iCSL1 en iCSL2 en brengt directe praktijkervaring met de thematische aanpak mee naar deze sessie.
Het onderzoek achter deze sessie: Tijsma G, Urias E en Zweekhorst M (2021) A Thematic Approach to Realize Multidisciplinary Community Service-Learning Education to Address Complex Societal Problems: A-Win-Win-Win Situatie: Front. Educ. 5:617380. doi: 10.3389/feduc.2020.617380. Lees het hier
