André van der Braak is hoogleraar Boeddhistische filosofie in dialoog met andere levensbeschouwelijke tradities. Zijn colleges zijn diepzinnig, interactief en nodigen continu uit tot onderzoek en contemplatie. Regelmatig is een film het vertrekpunt van onderzoek en gaan de studenten op bezoek bij verschillende religieuze gemeenschappen. Ze ervaren een diversiteit aan tradities, interviewen volgelingen en enthousiastelingen en schrijven vanuit eigen ervaring hun stukken.
André van der Braak: Je kunt niet alleen leren uit boeken, je moet het zoveel mogelijk zelf ervaren en van daaruit kun je pas echt gaan schrijven. Ik geef onder andere de vakken History of World Philosophies en Spirituality Today. In die lessen merk ik dat de studenten meer perspectief krijgen door de andere gezichtspunten die ze krijgen aangereikt. Ze worden enthousiast en hun wereld wordt groter. Het gaat over onderwerpen die hen persoonlijk raken. Zingeving en spiritualiteit.
In het Zenboeddhisme gaat het onder andere om bodhicitta, het hartsverlangen naar bevrijding. Verlichting zie ik als het oplichten van het goede in de wereld, we mogen meer licht in de wereld brengen en zelf een voertuig worden van licht.“ Zen beoefening ontwikkelt twee kwaliteiten: wijsheid en compassie. Met alleen wijsheid sta je machteloos en met alleen compassie heb je geen richting. Maar samen kan er iets gebeuren.
Verlichting is werk in uitvoering, wij mensen zijn ook werk in uitvoering. We zitten niet in meditatie om een bepaalde ervaring te hebben, of zelfs niet om inzicht te krijgen. Als je gaat mediteren stel je je beschikbaar voor een groter werk voor de hele wereld. Door niets te doen, te verwachten of in te grijpen in je ervaring. Laat de boel de boel, houd op met je best doen, en te proberen. Dan kan iets anders bezig gaan met ons. Wat jouw opdracht is, gaat zich ontvouwen, dat komt aan het licht. De respons kun je niet bedenken, die ontvouwt zich in de situatie. Daar hebben we geen invloed op. Onze zuivere intentie wordt ontmoet door iets anders en dat is een compassie volle ontmoeting. Dat is resonantie.
Er is nu misschien wel een andere wereldorde aan het ontstaan. De keuzes die we nu maken zijn van het grootste belang. Alles wordt vloeibaar. Mensen mogen vanuit hun hart een respons geven. Voorbij angst.
Zen zegt, alles is een verhaal. Als je in geen enkel verhaal meer gelooft, ervaar je ruimte en houd je je nergens meer aan vast. In de wereld gebeurt van alles, in jezelf gebeurt van alles. Het is de uitdaging er niets van te vinden en het niet te veranderen. Op je meditatiekussen en in het dagelijkse leven.
