“De VU is echt een afspiegeling van Amsterdam: ontzettend divers. Maar zodra je richting station Zuid loopt, verdwijnt die diversiteit ineens”, zegt dr. Yvette Taminiau. Met Professional Companion wil ze die kloof verkleinen: een mentoringprogramma dat cultureel diverse studenten koppelt aan mentoren uit het werkveld.
In 2024 ontving dr. Yvette Taminiau de Comenius Senior Fellow-beurs van €100.000 voor haar project Professional Companion. Vandaag praten we met Yvette over waarom ze dit initiatief is gestart, welke impact ze ziet en wat het betekent voor studenten, het werkveld en de Vrije Universiteit Amsterdam (VU).
Cultureel diverse studenten blijven dus vaak onzichtbaar in de glazen torens van de Zuidas. Wat maakt de urgentie daarvan zo duidelijk voor jou?
“Klopt. De VU is echt een afspiegeling van Amsterdam: ontzettend divers. Maar zodra je richting station Zuid loopt, richting Zuidas, verdwijnt die diversiteit ineens. En tegelijkertijd laten studenten in de Nationale Studenten Enquête al jarenlang weten dat ze kritisch zijn op de aansluiting van hun studie op de arbeidsmarkt. Daar voel ik een dubbele kloof die we kleiner kunnen maken.
Voor veel cultureel diverse studenten is dit de eerste kennismaking met de professionele praktijk buiten hun studie. Dit programma geeft hen dus letterlijk en figuurlijk toegang tot een wereld waar ze zich eerder buiten voelden staan.”
Hoe besloot je: die kloof tussen de VU en Zuidas ga ik zelf aanpakken?
“Het begon eigenlijk allemaal toen ik de Van der Duijn Schouten Onderwijsprijs won in 2022, voor mijn inzet om onderwijs en praktijk beter met elkaar te verbinden. Het voelde echt als erkenning. Maar ook als een kans om iets groters te doen.
In een gesprek met Janneke Waelen, directeur van het VU Centre for Teaching and Learning (VU CTL), heb ik me afgevraagd: hoe kan ik mijn netwerk, opgebouwd in twintig jaar binnen de VU en op de Zuidas, inzetten voor studenten? Zo is het idee eigenlijk ontstaan. In eerste instantie alleen voor studenten van de Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen, inmiddels doen ook studenten van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid en de School of Business and Economics mee.”
Hoe werkt dit programma in de praktijk?
“Cultureel diverse studenten worden gekoppeld aan een mentor uit het werkveld. Ze ontmoeten elkaar minstens drie keer, en er is altijd een job-shadowing day waarbij de student een dag meedraait bij het bedrijf. De gesprekken gaan over alles: van cv en sollicitatietips tot hoe je je beweegt in een professionele omgeving.
Wat levert dat op?
“Het belangrijkste is dat studenten van binnenuit ervaren hoe een bedrijfscultuur werkt: ze leren netwerken, ontwikkelen leiderschapsvaardigheden en ontdekken nieuwe baankansen. En tegelijkertijd kunnen mentoren met een cultureel diverse achtergrond als rolmodel fungeren: zij hebben zelf ervaren waar mentees nu tegenaan lopen en kunnen heel concreet advies geven.”
Welke blinde vlekken maken studenten zichtbaar in de Zuidas-cultuur?
“Neem de borrelcultuur: in veel bedrijven is dit belangrijk, de donderdag- of vrijdagmiddagborrel is waar je relaties onderhoudt. Maar voor veel studenten met een islamitische achtergrond is dat helemaal geen vanzelfsprekende manier van netwerken. Voor hen ligt de nadruk bijvoorbeeld veel meer op eten en samenzijn. Ook spelen de ramadan en islamitische feestdagen een grote rol. Bedrijven op de Zuidas zijn vaak nog sterk monocultureel en hebben weinig kennis van cultureel diverse perspectieven. Studenten helpen hen die realiteit beter te begrijpen.”
Dus bedrijven leren net zo goed van studenten als andersom?
“Absoluut. Dat noemen wij reverse mentoring. Studenten helpen hen die realiteit beter te begrijpen. En witte mentoren leren vaak veel van hun mentees: over die blinde vlekken, cultuurverschillen en wat ‘vanzelfsprekend’ níet voor iedereen vanzelfsprekend is.”
Dit sluit mooi aan bij ons motto: op de VU word je niet iets, maar íemand.
“Klopt. En eerlijk, het gaat niet altijd alleen om hun cv of carrière. Ze groeien ook als mens. Je ziet ze zelfverzekerder worden en ze leren schakelen tussen verschillende werelden. Studenten zien hoe hun studie zich vertaalt naar het werkveld en raken daardoor veel gemotiveerder. Docenten merken dat ook. Studenten zitten met meer aandacht in de collegezaal.”
Wat is je ambitie met Professional Companion: hoe groot kan dit worden?
“Als dit succesvol blijkt, willen we het VU-breed uitrollen, naar alle faculteiten en opleidingen. De ambitie is dat dit een vast onderdeel wordt van wat VU haar studenten biedt: een mentor uit het werkveld voor iedere student.”
