Onderwijs Onderzoek Actueel Over de VU EN
Bacheloropleidingen Masteropleidingen VU for Professionals
HOVO Amsterdam Taalcursussen Nederlands als tweede taal (NT2) Zomercursus van de Vrije Universiteit Amsterdam Honoursprogramma Universitaire lerarenopleidingen
Promoveren aan de VU Uitgelicht onderzoek Prijzen en onderscheidingen
Interdisciplinaire onderzoeksinstituten Wetenschappers van de VU Research Impact Support Portal Creëer impact met jouw onderzoek
Nieuws Agenda Bewegen naar een vitale toekomst
VU UPDATE: Situatie in Israël en de Palestijnse gebieden Cultuur op de VU
Praktische informatie De VU en Innovatiedistrict Zuidas Missie, kernwaarden en visie
Besturing van de VU Valorisatie en impact Samenwerken met de VU VU Alumni Community Bekijk onze vacatures!
Sorry! The information you are looking for is only available in Dutch.
Deze opleiding is opgeslagen in Mijn Studiekeuze.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.
Tijdens de studie aan de slag als communicatieprofessional
Interview met senior docenten Marloes Jansen en Esther Schagen

“We willen dat studenten niet pas na hun afstuderen ontdekken: oké, en nu?” Met die ambitie vernieuwt Communicatiewetenschap vier centrale projectvakken. Studenten oefenen tijdens hun bachelor al met echte beroepsrollen en groeien stap voor stap toe naar het moment waarop ze professionele taken zelfstandig kunnen uitvoeren.

Senior docent en opleidingscoördinator Marloes Jansen en senior docent en onderwijsadviseur Esther Schagen van het VU Centre for Teaching & Learning (CTL) werken aan deze vernieuwing met steun van de Comenius Teaching Fellow-beurs voor het project Building a Professional Identity. Aanleiding zijn onder meer vakevaluaties en de Nationale Studenten Enquête: studenten kunnen vanuit theoretisch perspectief communicatievraagstukken oplossen, maar hebben nog weinig vertrouwen in hun professionele rol. Tegelijkertijd zoekt het werkveld juist afgestudeerden die academische kennis kunnen vertalen naar maatschappelijke vraagstukken. 

“We willen voorkomen dat studenten na hun afstuderen denken: oké, en nu?” zegt Jansen. Daarom oefenen studenten niet pas aan het einde van hun studie met de beroepspraktijk. “In het begin van het eerste jaar werken studenten nog onder begeleiding. Die begeleiding neemt geleidelijk af, terwijl de taken juist complexer worden. Tegen het einde van het tweede jaar hebben studenten de vaardigheden ontwikkeld om steeds zelfstandiger praktijktaken in verschillende contexten uit te voeren”, vertelt Jansen.

Wat verwacht het werkveld van studenten?

Jansen en Schagen gingen hiervoor uitgebreid in gesprek met het werkveld. “We interviewden achttien senior communicatieprofessionals (met name afdelingshoofden en leidinggevenden) uit de profit-, non-profit- en overheidssector. Vervolgens beoordeelden ruim vijftig andere experts welke taken en competenties belangrijk zijn voor beginnende communicatiewetenschappers. Zo wisten we zeker dat onze onderwijsvernieuwing niet op aannames stoelde, maar aansloot bij de actuele eisen van het werkveld”, zegt Jansen.

Na analyse van de gesprekken werden de werkzaamheden die professionals als essentieel beschouwen voor een beginnende communicatiewetenschapper teruggebracht tot vier kernactiviteiten: onderzoek uitvoeren, waarde creëren, een project managen en een professionele identiteit ontwikkelen. Die vormen de basis voor vier Entrustable Professional Activities (EPA’s). Schagen: “Een EPA is een professionele taak met bijbehorende competenties die je een student uiteindelijk zelfstandig kunt toevertrouwen.”

De gesprekken leverden bovendien meer op dan alleen input voor het curriculum. “Mensen maakten graag tijd vrij om met ons mee te denken”, vertelt Jansen. “We hebben er veel van geleerd en waardevolle contacten aan overgehouden.”

Oefenen met beroepspraktijk

Hoe bepaal je bijvoorbeeld of een claim betrouwbaar genoeg is om te publiceren? In het eerste projectvak zoeken studenten dat zelf uit als redactie van het online tijdschrift Mediated Reality, dat speciaal voor het vak is opgericht. Schagen: “Als informatiespecialist doen ze deskresearch en interviews, wegen ze hun bronnen en werken ze hun bevindingen uit tot een achtergrondartikel. Hun idee pitchen ze aan een hoofdredactie van communicatieprofessionals uit het werkveld.”

Ook in de daaropvolgende projectvakken staat steeds een realistische beroepsrol centraal. Studenten werken achtereenvolgens als informatiespecialist, organisatiestrateeg, campagnearchitect en data-expert.

Docent wordt coach

Het Comeniusproject loopt van 2024 tot 2026. Schagen: “Het onderzoek is afgerond en de blauwdruk voor het herontwerp ligt er. De volgende stap is de invoering in het onderwijs. Daarbij verandert ook de rol van docenten. We bewegen binnen de projectvakken van eenmalige, beslissende kennistoetsen naar programmatisch toetsen, waarbij studenten gedurende hun opleiding bewijsmateriaal verzamelen om hun ontwikkeling zichtbaar te maken. De eerste stap is gezet met portfolio’s binnen de semesterprojecten. Uiteindelijk willen we ook de persoonlijke en professionele ontwikkeling van studenten vakoverstijgend kunnen beoordelen. De docent wordt daardoor meer een coach.”

Jansen: “Die omslag vraagt om begeleiding natuurlijk. Vanuit het VU Centre for Teaching & Learning worden workshops en intervisies georganiseerd, zodat de docenten vertrouwen krijgen in deze nieuwe rol voor zichzelf.”

Bruikbaar bij andere opleidingen

EPA’s en programmatisch toetsen zijn vooral bekend van opleidingen met een afgebakend beroepsprofiel, zoals geneeskunde. Maar wat als studenten na hun studie juist allerlei kanten op kunnen? Volgens Jansen laat Communicatiewetenschap met dit project zien dat de aanpak ook dan bruikbaar is: “Met de nodige aanpassingen is deze manier van denken over onderwijs ook toepasbaar bij opleidingen zonder één vastomlijnd beroepsprofiel.”

Voor Communicatiewetenschap betekent het project veel meer dan een aanpassing van een paar vakken. Het onderzoek naar het werkveld vormt de basis voor een bredere verandering in het curriculum, waarin beroepstaken, begeleiding en beoordeling sterker met elkaar worden verbonden. De blauwdruk ligt er, maar de invoering is nog volop bezig. Jansen: “De echte transformatie in het onderwijs gebeurt nu.”

Dubbelportret van Marloes Jansen en Esther Schagen

Meer van VU EduNews & Stories

Heb je vragen of opmerkingen over VU EduNews & Stories?

Neem contact met ons op via edunews@vu.nl

Direct naar

Homepage VU Amsterdam Cultuur op de VU Universiteitsbibliotheek Dashboard

Studie

Academische jaarkalender Studiegids Rooster Canvas

Uitgelicht

Doneer aan het VUfonds VU Magazine Ad Valvas Digitale toegankelijkheid

Over de VU

Contact met VU Amsterdam Bekijk onze vacatures! Faculteiten VU Amsterdam Diensten VU Amsterdam
Privacy Disclaimer Veiligheid Webcolofon Cookie instellingen Webarchief

Copyright © VU