Onderwijs Onderzoek Actueel Over de VU EN
Bacheloropleidingen Masteropleidingen VU for Professionals
HOVO Amsterdam Taalcursussen Nederlands als tweede taal (NT2) Zomercursus van de VU Amsterdam Honoursprogramma Universitaire lerarenopleidingen
Promoveren aan de VU Uitgelicht onderzoek Prijzen en onderscheidingen
Interdisciplinaire onderzoeksinstituten Wetenschappers van de VU Research Impact Support Portal Creëer impact met jouw onderzoek
Nieuws Agenda Bewegen naar een vitale toekomst
VU UPDATE: Situatie in Israël en de Palestijnse gebieden Cultuur op de VU
Praktische informatie De VU en Innovatiedistrict Zuidas Missie, kernwaarden en visie
Besturing van de VU Valorisatie en impact Samenwerken met de VU VU Alumni Community Bekijk onze vacatures!
Sorry! The information you are looking for is only available in Dutch.
Deze opleiding is opgeslagen in Mijn Studiekeuze.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.
Maak kennis met Jan Ezendam
"Ik deel mijn liefde voor muziek en harmonie vooral door uitleg aan de vleugel."

“Het geluk van mijn professie is dat ik communicatie niet alleen met woorden hoef te doen”, aldus muziekdocent, pianist en componist Jan Ezendam. Lees in dit interview wat hem inspireert en drijft.

Datum: 14 september 2026

Wat is uw vakgebied en welk aspect van uw vakgebied vindt u het meest intrigerend en waarom?
Mijn vakgebied is muziek. Net als veel collega’s combineer ik verschillende activiteiten: ik speel dagelijks piano en ik componeer, maar al tijdens mijn studie aan het Conservatorium lang geleden heb ik orkestdirectie toegevoegd aan mijn muzikale ambities. Een bijzonder intrigerend aspect van het werken in de muziek is het dieper graven in de partituren van de grote meesters. Vanaf het begin ben ik gefascineerd geweest door harmonie, de mysterieuze werking van de meerstemmige klankenwereld. Alle onderlinge spanningen binnen het stemmenweefsel tussen dissonanten en consonanten, en de progressie die dat veroorzaakt binnen de tonaliteit: ik vind dat mateloos fascinerend. Vooral de manier waarop harmonie en een unieke melodische vondst elkaar kunnen versterken, blijft mij steeds weer boeien.

Hoe deelt u uw passie hiervoor met cursisten?
Ik deel mijn liefde voor muziek en harmonie vooral door uitleg aan de vleugel. Neem bijvoorbeeld Fauré’s betoverend mooie melodische vindingen, zoals in ‘Après un Rêve’, ‘Pavane’, ‘Pie Jesu’ of ‘Libera me’. Wanneer je deze melodieën eenstemmig speelt en vervolgens opnieuw speelt, maar nu met Fauré’s hoogstpersoonlijke harmonisatie, dan valt onmiddellijk op hoe diezelfde melodische wending ‘acuut opgetild’ wordt en hoe de componist juist daardoor een buitengewone muzikale werking weet te creëren. Dikwijls zit het ’m al meteen in de allereerste aanhef die de luisteraar direct aanspreekt. Het zijn dit soort muzikale onthullingen die mijn cursisten telkens weer verrassen.

Wat inspireert u het meest in het lesgeven aan volwassenen? Zijn er specifieke momenten of interacties met studenten die u bijblijven?
Het inspireert mij enorm om het verhaal te schetsen tegen een brede achtergrond, en een steeds veranderende tijdsgeest en stilistische ontwikkeling van de componist. In mijn colleges staan telkens weer de kunstenaar en de muziek zelf centraal. En dan is het uiteindelijk toch het luistermoment dat doorslaggevend is. Luisterervaringen die de nieuwsgierige collegebezoeker even bewust maken van een specifieke muzikale uitwerking. Als docent hoef ik dan alleen maar de aandacht te sturen naar één van de verrassende veelheid aan facetten die de muziek te bieden heeft. Maar in mijn colleges gaat het niet alleen om het verkennen van de partituur. Ook het sociale aspect van HOVO is voor mij een essentiële drijfveer: ik wil graag iedereen meenemen in mijn enthousiasme voor de muziek van de grote meesters. Ik krijg dan dikwijls sterk betrokken reacties dat mensen ‘heel anders’ naar muziek zijn gaan luisteren na het bezoeken van de hoorcolleges.

Welke rol ziet u weggelegd voor volwasseneneducatie in de samenleving van vandaag?
Bij de volwassen muziekliefhebbers versterken de beide kanten elkaar: de behoefte aan educatie enerzijds en het geheel intuïtief genieten van de muziek anderzijds. In mijn theatercolleges en luisterlezingen – zoals bij HOVO – probeer ik hierop in te spelen.

Verdieping ontstaat door het direct live ervaren van muzikale performance in samenhang met sturing gevende aanknopingspunten. Mijn cursisten hebben vooral graag gerichte aandachtspunten waar ze zich tijdens het luisteren op kunnen richten. De belangstellende muziekliefhebber wil graag de achtergrond rond die klassieke muziek beter leren kennen en zo zijn of haar beleving en luisterervaring intensiveren.

Wat is het onderwerp van uw volgende cursus en wat maakt dat u zich verheugt om hierover les te geven?
Het onderwerp van mijn nieuwe cursus, die in november 2026 van start gaat, is dit keer niet beperkt tot één stijlperiode, maar focust op een indrukwekkende traditie binnen een heel specifieke regio en dan over meerdere eeuwen, namelijk Leipzig, Dresden en Weimar. Deze artistieke zwaartepunten vormen ieder een uniek centrum van de toonkunst. De cursus concentreert zich vooral op de 18e en 19e eeuw en beslaat daarmee een rijk spectrum met het ambacht van Bach als vertrekpunt en vervolgens hoogtepunten rond Mendelssohn en Schumann tot en met grootmeesters als Wagner en Liszt. Heel herkenbaar wordt deze traditie tot op de dag van vandaag belichaamd door orkesten als het Gewandhausorchester en de Dresdener Staatskapelle.

Ik wil met deze benadering voor de nieuwsgierige toehoorder een herkenbaar beeld schetsen van een voortdurende artistieke overlevering. Hoe geven componisten hun overgeleverde ambacht op hun beurt ook weer door aan nieuwe generaties? Mijn colleges hebben daarbij zowel aandacht voor gemeenschappelijke kenmerken van de drie centra Leipzig, Dresden en Weimar als voor de onderlinge karakterverschillen van hun culturele verworvenheden. De cursist krijgt daarmee de gelegenheid om een totaalbeeld te vormen van dit onvergelijkbare muzikaal-culturele erfgoed. We trekken natuurlijk ook de lijn door naar het heden, waarin de invloed van die lange lijn van componisten nog steeds voelbaar is.

U leert mensen veel en een mens is immers nooit uitgeleerd. Is er iets waar u zelf nog meer over wilt leren?
Als musicus blijf je leren. Steeds zijn er nieuwe inspirerende partituren. Noten die weer verband houden met ‘vorige’ partituren. Muziek zowel voor de dirigent als voor de pianist. Steeds weer lezen en spelen, overzicht scheppen, melodische details, cadensen en modulaties, geheugentraining, spierenexercitie, steeds wisselende invalshoeken. Ook de achterliggende verbanden wijzen in alle richtingen: de kunsten, literatuur, filosofie, stilistische ontwikkelingen in relatie met het wisselende tijdskarakter. In de opzet van lessen en lezingen of het creëren van een college keren steeds de uitdagingen terug hoe het een en ander te communiceren. Het geluk van mijn professie is dat ik dit niet alleen met woorden hoef te doen.

Maak kennis met deze HOVO-docenten

Meer informatie

Heeft u een vraag? Stuur uw mail naar hovo@vu.nl en wij streven ernaar om binnen een werkdag een antwoord op uw vraag te geven.

U kunt ons ook telefonisch bereiken op (020) 598 56 69 van maandag tot en met vrijdag tussen 09.15 - 10.45 uur. 

Direct naar

Homepage VU Amsterdam Cultuur op de VU Universiteitsbibliotheek Dashboard

Studie

Academische jaarkalender Studiegids Rooster Canvas

Uitgelicht

Doneer aan het VUfonds VU Magazine Ad Valvas Digitale toegankelijkheid

Over de VU

Contact met VU Amsterdam Bekijk onze vacatures! Faculteiten VU Amsterdam Diensten VU Amsterdam
Privacy Disclaimer Veiligheid Webcolofon Cookie instellingen Webarchief

Copyright © VU