De eerste 100 dagen van een studie zijn vormend. Hier besluiten studenten (vaak onbewust) hoe ze zich willen verbinden en hoe hoog ze de lat leggen. Wat vraagt dat van jou als docent in je eigen onderwijs? Hoe stuur je vanaf het begin op verbinding, veiligheid en heldere verwachtingen op curriculumniveau? Onderwijsspecialisten Kerstin Hämmerling en Lucho Rubio Repáraz delen hun tips.
Wat gebeurt er in die eerste 100 dagen?
“Studenten komen binnen in een nieuwe academische cultuur. Nieuwe stad, nieuwe sociale contacten, nieuwe manier van studeren. Voor veel studenten is het best overweldigend,” vertelt Kerstin. “Ze moeten niet alleen wennen aan de inhoud, maar ook aan wat het betekent om student te zijn.” En ondertussen kijken ze naar jou als docent. Naar hoe je doceert, hoe je reageert op vragen, hoe je normen stelt. “Academische vorming begint op lesniveau. Maar op opleidingsniveau kun jij de kaders creëren die dit mogelijk maken.”
De 3 V’s in de praktijk
1. Verbinding
“Studenten haken minder snel af als ze zich gezien voelen,” zegt Lucho. “Verbinding ontstaat al op een lesniveau door hoe je als docent je college inricht. Op opleidingsniveau gaat het erom in de roostering ruimte te creëren om de verbinding tussen studenten onderling en met docenten in deze eerste 100 dagen te bevorderen.”
Dat zit vaak in gerichte keuzes aan het begin:
- Sta expliciet stil bij de verschillende perspectieven die aanwezig zijn in je collegezaal.
- Maak werken in groepen juist aan het begin echt onderdeel van de opleiding zodat studenten in verschillende cursussen de kans krijgen om elkaar te leren kennen.
- Creëer een ‘sense of community’ binnen je opleiding, bijvoorbeeld door gemeenschappelijke activiteiten.
2. Veiligheid
Veiligheid gaat niet alleen om de sociale veiligheid in de les en de opleiding. Het betekent ook dat studenten zich durven uitspreken, vragen durven stellen en fouten mogen maken. “Een veilige leeromgeving is een voorwaarde voor academische groei,” aldus Kerstin. “Zonder veiligheid, geen kritisch denken.”
Op opleidingsniveau kun je de kaders zetten voor een veilige leeromgeving:
- Wees duidelijk over de principes van hoe jullie in jullie opleiding willen samenwerken.
- Zorg voor laagdrempelige begeleiding in de opleiding, bijvoorbeeld in de vorm van een buddysysteem of (peer) mentoring.
3. Verwachtingen
Misschien wel de spannendste V. “Veel docenten zijn bang om de lat hoog te leggen,” vertelt Lucho. “Maar studenten groeien juist van duidelijke, hoge verwachtingen.” Wees expliciet en koppel deze verwachtingen ook aan opleidingsdoelen en eindtermen:
- Wat verwacht je van hun voorbereiding en functioneren in de studie?
- Wat betekent academisch werken in jullie vakgebied?
“Hoge verwachtingen, helder gecommuniceerd, versterken academische vaardigheden en motivatie," aldus Lucho.
