In 1945 werd Reijer Hooykaas (1906-1994) aan de VU benoemd als buitengewoon hoogleraar in de geschiedenis der natuurwetenschappen. In een nieuw vak, verplicht voor alle bèta-studenten, plaatste hij wetenschap in een ruimer perspectief.
De conflictthese voorbij: het tegoed van Reijer Hooykaas voor het denken over levensbeschouwing en wetenschap
Subsidie: € 31.000 (p. jr.)
Looptijd: 2021 - 2024
Wetenschap werd tot dan beschouwd als een opeenvolging van ontdekkingen, een zegetocht, die slechts werd gehinderd door religie en levensbeschouwing. Maar Hooykaas liet zien dat de verbinding en spanning tussen beide benaderingen juist vruchtbaar is.
Dit paste bij de Vrije Universiteit, die zich van meet af aan verzette tegen de polarisatie tussen religie en wetenschap en de verwevenheid nadrukkelijk voor het voetlicht bracht. Hooykaas zou generaties VU-studenten vormen en werd door zijn brede onderzoeksveld een van de grondleggers van de wetenschapsgeschiedenis.
In 2021 startte Jelmer Heeren onder begeleiding van Gijsbert van den Brink, Ab Flipse en Matthias Smalbrugge een promotieonderzoek naar het leven en werk van Hooykaas. Heerens onderzoek leidt tot een omvattend wetenschappelijk overzicht van het werk en betekenis van deze VU-icoon.
Daarbij wordt onder meer het persoonlijk archief van Hooykaas bestudeerd en worden interviews met oud-collega’s en oud-studenten afgenomen. Ook worden over het onderwerp bijeenkomsten georganiseerd, en vindt publicatie plaats van wetenschappelijke papers en populariserende artikelen.
Uitvoering
Faculteit Religie en Theologie
Stichting Dr. Abraham Kuyperfonds
Lees meer
Artikel: Wetenschapshistoricus Reijer Hooykaas keek verder dan zijn bureau lang was