Onderwijs Onderzoek Actueel Over de VU EN
Bacheloropleidingen Masteropleidingen VU for Professionals
HOVO Amsterdam Taalcursussen Nederlands als tweede taal (NT2) Zomercursus van de Vrije Universiteit Amsterdam Honoursprogramma Universitaire lerarenopleidingen
Promoveren aan de VU Uitgelicht onderzoek Prijzen en onderscheidingen
Interdisciplinaire onderzoeksinstituten Wetenschappers van de VU Research Impact Support Portal Creëer impact met jouw onderzoek
Nieuws Agenda Bewegen naar een vitale toekomst
VU UPDATE: Situatie in Israël en de Palestijnse gebieden Cultuur op de VU
Praktische informatie De VU en Innovatiedistrict Zuidas Missie, kernwaarden en visie
Besturing van de VU Valorisatie en impact Samenwerken met de VU VU Alumni Community Bekijk onze vacatures!
Sorry! The information you are looking for is only available in Dutch.
Deze opleiding is opgeslagen in Mijn Studiekeuze.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.
Een toekomst vormgeven met verantwoordelijkheid: buitenonderwijs, ervaringsgericht en reflectief leren op weg naar een post-antropocentrische wereld.

Een toekomst vormgeven waarin we verantwoordelijkheid nemen

Hoe kunnen we leren om op een andere manier met de wereld om ons heen om te gaan, en wat zou dit kunnen betekenen voor de manier waarop we studeren, werken, ons organiseren en onze toekomst vormgeven?

Voortbouwend op de oproep van Donna Haraway (2016) om ‘bij de moeilijkheden te blijven’, onderzoekt deze cursus hoe we verder kunnen gaan dan antropocentrische wereldbeelden die de mens centraal stellen in ons begrip van en onze omgang met de wereld. Het uitgangspunt is Haraways concept van ‘response-ability’: het vermogen om menselijke en niet-menselijke anderen – waaronder dieren, planten en ecosystemen – waar te nemen, erdoor geraakt te worden en er op een zinvolle manier op te reageren.

In plaats van ‘response-ability’ voornamelijk te benaderen als een abstract theoretisch concept, nodigt de cursus deelnemers uit om te ervaren, te experimenteren en na te denken over wat het betekent om in verschillende contexten ‘response-able’ te worden. Geïnspireerd door Baan Hofmans (2023) opvatting van ‘response-ability’ als zorgvuldig experimenteren, biedt de cursus een meeslepende, twee weken durende leerervaring in de buitenlucht, waarin deelnemers nieuwe manieren verkennen om aandacht te schenken aan, zich te verhouden tot, te handelen en zich te engageren met de wereld.

Leren door ervaring

De cursus is opgebouwd rond een zorgvuldig samengestelde combinatie van ervaringsgerichte leeractiviteiten in de buitenlucht in en rond Amsterdam. In plaats van traditionele colleges en seminars nemen deelnemers deel aan activiteiten die vertrouwde aannames ter discussie stellen, belichamd leren stimuleren en mogelijkheden creëren om te experimenteren met verschillende manieren om zich te verhouden tot menselijke en niet-menselijke anderen.

Activiteiten omvatten paardengestuurd leren, waarbij deelnemers relaties en communicatie verkennen via begeleide ontmoetingen met paarden; ecowandelingen, die uitnodigen tot aandachtige betrokkenheid bij natuurlijke omgevingen; en actief onderzoek, waarbij deelnemers worden aangemoedigd om mogelijkheden voor verandering te ontdekken door middel van gezamenlijk experimenteren. Dansgerichte activiteiten verkennen belichaamde verbinding en relationeel bewustzijn, terwijl muzikaal experimenteren ‘triangulatie’ introduceert als een manier om menselijke en niet-menselijke deelnemers met elkaar te verbinden via een gedeeld derde element.

Er is geen eerdere ervaring met paarden, dans of muziek vereist. De activiteiten worden zorgvuldig begeleid, met ruimte voor verschillende niveaus van betrokkenheid en individuele behoeften.

Vier onderling verbonden niveaus van ‘response-ability’

Gedurende de cursus verkennen deelnemers ‘respons-ability’ op vier onderling verbonden niveaus:

  1. Persoonlijk: het ontwikkelen van aandacht, belichaamd bewustzijn, reflectie, zorgzaamheid en openheid voor onzekerheid.
  2. Relationeel: het verkennen van vertrouwen, dialoog, macht, inclusie en manieren om met menselijke en niet-menselijke anderen om te gaan.
  3. Organisatorisch: Nadenken over hoe reactievermogen van invloed kan zijn op organisatieculturen, praktijken, bestuur en besluitvorming.
  4. Systemisch: Onderzoeken hoe responsieve manieren van omgaan met anderen kunnen bijdragen aan bredere sociale, institutionele en ecologische transformaties.

Elke activiteit gaat gepaard met begeleide reflectie, waardoor deelnemers hun ervaringen kunnen koppelen aan relevante academische ideeën en nieuwe inzichten kunnen vertalen naar hun eigen studie- of professionele context.

Van ervaring naar praktijk

De centrale vraag die als leidraad dient voor de cursus is: Hoe kunnen ervaringen met ‘response-ability’ ons denken, handelen, omgaan met anderen en onze betrokkenheid in onze eigen academische of professionele context beïnvloeden?

Deelnemers worden aangemoedigd om deze vraag kritisch te onderzoeken vanuit hun eigen disciplinaire perspectieven, ondersteund door voorbereidende literatuur, begeleide reflectie en gezamenlijke uitwisseling. Aan het einde van de cursus presenteren zij hun inzichten in een vorm naar keuze.

Uiteindelijk biedt de cursus niet alleen de kans om meer te leren over ‘response-ability’, maar ook om te onderzoeken wat het zou kunnen betekenen om ‘response-ability’ in de praktijk te brengen, en hoe dergelijke praktijken verschillende mogelijkheden kunnen openen voor samen leven, leren, werken en het vormgeven van de toekomst.

Over deze cursus

Niveau

  • Advanced Bachelor's

Contacturen

  • 40

Voertaal

  • EN

Cursusprijs

  • €970 - €1295

Aanvullende cursusinformatie

  • Leerdoelen

    Leerdoel 1

    Na afronding van deze cursus zijn deelnemers in staat om antropocentrische standpunten in het algemeen te herkennen en te bespreken, en in het bijzonder met betrekking tot hun eigen studiegebied of beroep.

    Leerdoel 2

    Na afloop van deze cursus zijn deelnemers in staat om concrete mogelijkheden te onderzoeken om verantwoorde alternatieven voor antropocentrische standpunten in hun eigen studiegebied of beroep in praktijk te brengen.

    Leerdoel 3

    Na afloop van deze cursus zijn deelnemers in staat om zowel in kleine groepen als individueel te reflecteren op ervaringen (opgedaan tijdens de cursus, d.w.z. op basis van de ervaringsgerichte leeractiviteiten in de buitenlucht).

    Leerdoel 4

    Na afloop van deze cursus zijn deelnemers in staat om persoonlijke ervaringen uit de cursus (d.w.z. op basis van de buitenactiviteiten en ervaringsgerichte leeractiviteiten) te vertalen naar hun eigen studiegebied of beroep.

    Leerdoel 5

    Na afloop van deze cursus zijn deelnemers in staat om hun ideeën en inzichten te presenteren over verantwoorde alternatieven voor antropocentrische standpunten binnen hun eigen studierichting of beroep.

  • Vormen van onderwijs en beoordeling

    Leer

    De cursus maakt gebruik van een combinatie van academische, ervaringsgerichte, reflectieve en samenwerkingsgerichte leeractiviteiten.

    Interactieve (mini-)colleges: Aangezien de cursus is opgezet rond buitenactiviteiten en ervaringsgericht leren, worden traditionele academische colleges tot een minimum beperkt en vinden deze nooit plaats in een klaslokaal. Toch zullen relevante concepten – zoals de problematisering van antropocentrische wereldbeelden in zowel onderzoek als praktijk, de relevantie van de vier verschillende niveaus en een eerste begrip van het concept ‘response-ability’ – gaandeweg worden besproken om de deelnemers te ondersteunen bij het vertalen van hun ervaringen naar hun eigen professionele of studiecontext.

    Ervaringsgericht leren: De ervaringsgerichte leeractiviteiten vormen de kern van de cursus en de basis voor het reflectiewerk. Alle sessies vinden buiten plaats en bestaan uit een verscheidenheid aan activiteiten. Vier van de acht ervaringsgerichte leersessies zijn paardengestuurde leersessies (zie de toelichting onder ‘Cursusoverzicht’ voor meer details).

    Reflectieve activiteiten: Naast de begeleide reflecties die direct na elke ervaringsgerichte leeractiviteit plaatsvinden, worden de deelnemers begeleid bij zelfreflecties en het proces van het vertalen van hun inzichten op basis van die ervaringen. Er worden duidelijke reflectieopdrachten verstrekt waarmee de deelnemers aan de slag kunnen gaan in de aanloop naar hun eindpresentatie.

    Feedback van mededeelnemers: Om het proces waarbij deelnemers hun ervaringen omzetten in inzichten die relevant zijn voor hun individuele professionele of studieachtergrond verder te ondersteunen, nemen de deelnemers deel aan drie zelfgeorganiseerde feedbacksessies met mededeelnemers in kleine groepen van drie tot vier personen.

    Presenteren: Aangezien deelnemers tijdens de laatste sessie worden gevraagd hun eindproduct te presenteren, zullen zij zowel een presentatie geven als actief deelnemen aan de presentaties van anderen, waarbij zij leren van elkaars ideeën en constructieve feedback geven.

    Wat betreft studenten die mogelijk niet aan alle leeractiviteiten kunnen deelnemen: het uitgangspunt is dat we alle deelnemers in staat stellen om bij alle activiteiten aanwezig te zijn, en er zullen vooraf uitgebreide instructies worden verstrekt over reisschema’s en de adressen van de locaties, als onderdeel van het relationele aspect van de cursus. Studenten met speciale behoeften moedigen we aan contact met ons op te nemen om de (on)mogelijkheden voor hen af te stemmen.

    Beoordelingsvormen


    Debeoordeling is constructief afgestemd op de leerdoelen en combineert individueel en groepswerk. We hanteren een goed/afgekeurd-beoordeling.

    Individuele of duo-presentatie: 40%

    Tijdens de cursus werken deelnemers aan een opdracht rond een toekomstscenario, waarbij ze elementen van ‘response-ability’ integreren in hun eigen studie- of professionele achtergrond. De keuze hiervoor wordt gemaakt tijdens de eerste dagen van de cursus. Vervolgactiviteiten tijdens de zomercursus stellen deelnemers in staat een transformatiemogelijkheid voor hun vakgebied te selecteren, met een duidelijk actieplan. De presentatie richt zich op de manier waarop de student de kernconcepten van de cursus heeft vertaald naar dit concrete toekomstscenario, met de nadruk op ‘response-ability’ op de verschillende niveaus (d.w.z. persoonlijk, relationeel, organisatorisch en systemisch). Deze beoordelingsvorm sluit met name aan bij leerresultaten 1, 2, 4 en 5.

    Individueel reflectieportfolio: 60%

    Deelnemers dienen een beknopt portfolio in met daarin geselecteerde leesnotities, korte aantekeningen en een afsluitende synthese van hun persoonlijke leerproces. Deze beoordelingsvorm houdt met name verband met leerresultaten 2, 3 en 5.

  • Over de organisatoren van de cursus

    Dr. Karen Verduijn is universitair hoofddocent aan de School of Business and Economics van de Vrije Universiteit Amsterdam. Ze is al ruim 20 jaar actief op het gebied van onderwijsvernieuwing. Haar inspanningen op het gebied van experimenteren met onderwijsactiviteiten hebben geresulteerd in diverse onderwijsgerelateerde publicaties en een door haar samengestelde bundel (Revitalising Entrepreneurship Education), die in 2018 bij Routledge is verschenen. Ze was een van de eerste twee VU Education Research Fellows (van 2022 tot 2024), hoofdonderzoeker van het Erasmus+-samenwerkingsproject Transforming Enterprise Education (afkorting: TrEE) (2022–2024), en winnaar van de Sten K. Johnsen European Entrepreneurship Education Award (EEEA) in 2025. In 2024 ontving ze een VU-beurs voor Teaching & Learning (SoTL) voor het project „Future-Proof Entrepreneurship Education”. Last but not least is ze medeoprichtster en coördinatrice van Plato’s Garden – een platform voor natuurgericht pedagogisch experimenteren aan de VU (opgericht in 2024). Plato’s Garden is een van de twee winnaars van de VU Education Impact Award 2026.

    Carolin Ossenkop werkt als zelfstandig adviseur op het gebied van diversiteit en als gastdocent aan de Nijmegen School of Management van de Radboud Universiteit in Nederland. Zowel in onderzoek als in de praktijk is Carolin geïntrigeerd door de manier waarop organisatorisch beleid en praktijken zich vertalen naar het ‘echte leven’ en hoe deze worden ervaren door de mensen voor wie ze zijn bedoeld. Als opgeleide paardengestuurde coach werkt Carolin ook met paarden, waarbij ze interacties tussen mens en paard begeleidt om mensen te ondersteunen in hun persoonlijke of werkgerelateerde ontwikkelingstrajecten. De afgelopen jaren heeft Carolin deze vorm van ervaringsgericht leren geïntegreerd in haar onderwijsactiviteiten aan de Radboud Universiteit, waar ze zowel individuele als groepssessies heeft begeleid voor studenten uit diverse (honours)opleidingen binnen de universiteit.

    JuanFra Alvarado Valenzuela (MSc, PhD) is wetenschappelijk directeur van het AUAS Venture Centre en senior onderzoeker en docent op het gebied van ondernemerschapsonderwijs. In zijn projecten staat ondernemerschapsonderwijs centraal in relatie tot meervoudige waardecreatie, samenwerking en veerkracht. In zijn onderzoek past hij de invalshoek van bedrijfsnetwerken toe op impactgedreven en duurzaam ondernemerschap. Hij is verbonden aan de Hogeschool van Amsterdam en heeft twintig jaar ervaring in het hoger onderwijs, bij ngo’s, adviesbureaus en de overheid.

    Als onderzoeksmedewerker en docent aan het Karlsruhe Institute of Technology (KIT) in Duitsland heeft Conny Steenblock een passie voor het raakvlak tussen ondernemerschap, innovatie en vrouwelijk leiderschap. Haar huidige onderzoek richt zich op de dynamiek, veranderingen en initiatieven binnen ondernemersecosystemen die erop gericht zijn het potentieel van vrouwen in (technologische) leidinggevende functies te benutten. Ze voltooide haar managementstudies in Berlijn, St. Gallen en Singapore. Voorafgaand aan haar academische carrière deed Conny beroepservaring op bij de leiderschapsacademie van de Deutsche Bahn AG. Ze is altijd gefascineerd door innovatieve benaderingen van managementopleidingen en is actief op het gebied van paardengestuurde coaching voor de ontwikkeling van leidinggevenden en teams.

  • Faculteit en afdeling

    Faculteit Bedrijfskunde en Economie (SBE)

    Management en organisatie

Team VU Amsterdam Summer School

We zijn er om te helpen!

Microsoft Teams: op afspraak via amsterdamsummerschool@vu.nl

Contact

  • Yota
  • Programma Coordinator
  • Esther
  • Internationale functionaris
  • Julia
  • Internationale functionaris

Direct naar

Homepage VU Amsterdam Cultuur op de VU Universiteitsbibliotheek Dashboard

Studie

Academische jaarkalender Studiegids Rooster Canvas

Uitgelicht

Doneer aan het VUfonds VU Magazine Ad Valvas Digitale toegankelijkheid

Over de VU

Contact met VU Amsterdam Bekijk onze vacatures! Faculteiten VU Amsterdam Diensten VU Amsterdam
Privacy Disclaimer Veiligheid Webcolofon Cookie instellingen Webarchief

Copyright © VU