Masterclass: De accountant als poortwachter

Programma colleges

• Dag 1 - college 1: Economisch en maatschappelijk belang van witwasbestrijding

  In dit college staat het economisch en maatschappelijk belang van witwasbestrijding centraal. We bespreken de verwachtingen en verantwoordelijkheden van accountants, hun rol als poortwachter en het belang van samenwerking binnen de FEC-keten. Daarnaast gaan we in op de wijze waarop gedrag, cultuur en professioneel oordeel de effectiviteit van wet- en regelgeving en het toezicht beïnvloeden.

  Ook besteden we aandacht aan het belang van een robuust AML-beleid binnen accountantsorganisaties.

  Dit college wordt verzorgd door Arnold Pureveen RA (Director Oversight Audit and Reporting Quality bij de AFM) en Drs Marianne van Kimmenade RA MGA (Themaregisseur Fraude bij NBA).

  Onderwerpen die aan bod komen:

  1. Publieke taak van de accountant: Accountants dragen bij aan de integriteit van het financiële stelsel en helpen voorkomen dat illegale geldstromen de economie verstoren. Daarbij is samenwerking binnen de FEC-keten essentieel.
  2. Toezichtverwachtingen: Toezichthouders zoals de AFM, het BFT en de Accountantskamer leggen nadruk op risicogericht werken, dossierkwaliteit en professionele oordeelsvorming.
  3. Een robuust AML-beleid: De bouwstenen van een effectief AML-beleid, waaronder governance, risk appetite, risicoanalyses, monitoring en escalatieprocessen.
  4. Gedrag en (integriteits)cultuur: De rol van de accountant als poortwachter, het stellen van kritische vragen, het waarborgen van onafhankelijkheid en het omgaan met commerciële druk.
  5. Praktijkcasuïstiek: De poortwachtersfunctie in praktijk: actuele casuïstiek over witwasbestrijding, gedrag en cultuur

• Dag 1 - college 2: De accountant als fiscale poortwachter

  In dit college staat de praktische toepassing van de Wwft centraal en leren deelnemers hoe zij witwasrisico's herkennen, beoordelen en beheersen.

  Dit college wordt verzorgd door Egbert van Rappard LL.M. MSc RO (GRC Audit & Advisory).

  Onderwerpen die aan bod komen:

  1. Fiscale integriteitsrisico’s: Inzicht in veelvoorkomende fiscale integriteitsrisico’s, zoals btw-carrousels, kasrondjes, schijnconstructies en misbruik van rechtspersonen, en de signalen die kunnen wijzen op verhoogde risico’s.
  2. Rol van de accountant: De rol van de accountant bij het kritisch beoordelen van fiscale structuren, het signaleren van ongebruikelijke transacties en het bewaken van de grenzen tussen advisering, compliance en controle.
  3. Samenloop Wwft en fiscaliteit: Fiscale red flags zijn vaak witwasindicatoren; de integratie hiervan in de risicobeoordeling en de zienswijze van de Belastingdienst op fiscale standpunten binnen het kader van de AWR, het bestuursrecht, het strafrecht en hoe dit zich verhoudt tot de Wwft.
  4. Praktijkcasuïstiek: Toepassing van de behandelde onderwerpen aan de hand van actuele praktijkvoorbeelden over misbruik van vennootschappen en ongebruikelijke verrekeningen.

• Dag 2 - college 3 - De impact van het Europese Single AML Rulebook op accountants

  In dit college bespreken we de belangrijkste veranderingen die het Europese Single AML Rulebook met zich meebrengt en wat deze betekenen voor accountants, accountantsorganisaties en toezichthouders.

  Dit college wordt verzorgd door mr. dr. Melissa van den Broek (AMLR expert bij Comply | Explain).

  Onderwerpen die aan bod komen: 

  1. Single AML Rulebook: Inzicht in de harmonisatie van de Europese anti-witwasregelgeving via de AMLR en AMLD6 en de rol van AMLA als centrale toezichthouder.
  2. AMLR-vernieuwingen: De belangrijkste inhoudelijke wijzigingen voor accountants en accountantskantoren.
  3. Impact op toezichthouders en instellingen: Wat het nieuwe Europese AML-regime betekent voor toezichthouders, de sector en hun onderlinge verhouding.

• Dag 2 - college 4: De praktische uitvoering van de Wwft

  In dit college staat de praktische uitvoering van de Wwft centraal. We behandelen hoe accountants risico’s beoordelen gedurende de gehele cliëntrelatie, van cliëntenacceptatie tot monitoring, meldingen en eventuele beëindiging van de relatie.

  Dit college wordt verzorgd door Gert-Jan Boone, MSc RA (Corporate Compliance Officer Crowe Foederer) en Charles Jüngschlager (Sectorspecialist FIU).

  Onderwerpen die aan bod komen:

  1. Cliëntenonderzoek: Het vaststellen van UBO’s, eigendomsstructuren, sectorrisico's, PEP-risico’s en de documentatie van de risk‑based rationale.
  2. Risicoclassificatie: Het classificeren van objectieve en subjectieve indicatoren, scoringmodellen, proportionaliteit en periodieke herbeoordelingen.
  3. Monitoring en offboarding: Het monitoren van transactiepatronen, afwijkingen, sanctiescreening, red flags en signalen uit praktijkhoofdstukken. Daarnaast wordt aandacht besteed aan offboarding als belangrijk poortwachtersinstrument, waarbij de beëindiging van een cliëntrelatie zorgvuldig wordt afgewogen, gedocumenteerd en gecommuniceerd.
  4. FIU-Nederland en de meldplicht: Een introductie tot de rol van FIU-Nederland, de meldplicht voor ongebruikelijke transacties, indicatoren en kwaliteitseisen voor meldingen, de wijze waarop meldingen worden geanalyseerd en de betekenis van FIU-kennisproducten en typologieën voor de accountantspraktijk.

• Dag 3 - college 5: AI en AML binnen accountantskantoren

  In dit college bespreken we hoe Artificial Intelligence kan bijdragen aan de bestrijding van witwassen binnen accountantsorganisaties en welke randvoorwaarden daarbij van belang zijn.

  Dit college wordt verzorgd door Prof. dr. Evert Haasdijk (Deloitte en Universiteit van Amsterdam). 

  Onderwerpen die aan bod komen:

  1. AI-toepassingen: De inzet van AI bij onder meer automatische risicoclassificatie, anomaliedetectie, documentanalyse en UBO-analyse. 
  2. Risico’s van AI: De belangrijkste risico’s en aandachtspunten, waaronder bias, datakwaliteit, uitlegbaarheid en toezichtverwachtingen. 
  3. Governance: Heldere controles, proportionaliteit, menselijke eindverantwoordelijkheid.
  4. Ethiek: De rol van de accountant bij het gebruik van AI en het belang van menselijk toezicht, waarbij AI ondersteunt, maar het professionele oordeel nooit vervangt.

• Dag 3 - college 6: Sanctieregelgeving

  In dit college krijg je inzicht krijgt inzicht in de juridische basis van sanctieregelgeving, de risico’s die hieruit voortvloeien en de wijze waarop screening, escalatie en documentatie binnen accountantskantoren zorgvuldig moeten worden ingericht.

  Dit college wordt verzorgd door mr. Stéphanie Broekaert (advocaat en partner bij Agorax).

  Onderwerpen die aan bod komen:

  1. Sanctieregimes: Inzicht in de belangrijkste sanctieregimes van de EU, Verenigde Naties, Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, inclusief het extraterritoriale bereik van sancties en de implementatie en handhaving van EU-sancties in Nederland.
  2. Screening: Het uitvoeren van sanctiescreening op cliënten, UBO’s, landen en goederenstromen en het omgaan met false positives.
  3. Risico’s: Het identificeren van risico's die samenhangen met internationale structuren, cryptobetalingen en strategische goederen.
  4. Escalatie: Het stopzetten, melden en het communiceren met cliënten en toezichthouders.
  5. Praktijkcasuïstiek: Toepassing aan de hand van praktijkvoorbeelden, waaronder omzeilingsroutes, bevroren tegoeden en actuele geopolitieke risico’s.

• Dag 4 - college 7: Inrichting van de compliancefunctie bij accountantsorganisaties

  In dit college staat de inrichting van de compliancefunctie bij (middel)grote en kleinere accountantsorganisaties en accountantskantoren centraal.

  Dit college wordt verzorgd door Arnout van Kempen (Compliance Officer bij aaff).

  Onderwerpen die aan bod komen:

  1. Governance-modellen: De inrichting van de first line, second line en third line verantwoordelijkheden en escalatiepaden binnen de organisatie.
  2. Proportionaliteit: Schaalbare processen voor kleine en grote kantoren.
  3. Complianceprogramma’s: De belangrijkste bouwstenen van een complianceprogramma, waaronder beleid, procedures, training, monitoring en rapportages.
  4. Competenties: De kennis en vaardigheden die nodig zijn zoals kritisch denken, dossierkwaliteit, risicobeoordeling en communicatievaardigheden.
  5. Toezichtlessen: Hierin wordt de nadruk gelegd op risicogerichtheid en professionele oordeelvorming.

• Dag 4 - college 8: Integrale discussie en inbreng eigen casuïstiek

  In dit afsluitende college brengen we de opgedane kennis samen aan de hand van praktijkcasuïstiek en complexe vraagstukken uit de accountantspraktijk.

  Dit college wordt verzorgd door Prof. dr. Peter Eimers RA (hoogleraar accountancy aan de VU) en Prof. dr. mr. Tom Loonen (hoogleraar financieel recht & integriteit aan de VU).

  Onderwerpen die aan bod komen:

  1. Casusbespreking: Praktijkvoorbeelden gaan we koppelen aan eigen dossiers. 
  2. Interdisciplinaire reflectie: Het samenbrengen van accountancy, fiscaliteit, juridische aspecten en toezicht. 
  3. Professionele oordeelvorming: Het herkennen de relevante context, red flags en afwegingen die een rol spelen bij de toepassing van wet- en regelgeving in de praktijk.
  4. Leren van fouten: Inzichten uit tuchtrechtelijke uitspraken, toezichtonderzoeken en praktijkvoorbeelden om veelvoorkomende valkuilen beter te herkennen en te voorkomen.
  5. Toepassing in de eigen praktijk: Vertaling van de opgedane kennis naar de inrichting van kantoorprocessen, de cliëntenportefeuille en het eigen risicoprofiel.In dit college staat de inrichting van de compliancefunctie bij (middel)grote en kleinere accountantsorganisaties en accountantskantoren centraal.

Vragen? Gebruik onderstaande contactgegevens.