Deze pilot focust zich op het voorspellen van een passende studiekeuze aan de hand van de interesses en ambities van vwo-leerlingen. We richten ons op een gedeelte van de StudieKeuzeCheck (SKC) die door de VU wordt gebruikt en gericht is op het verbeteren van het studiekeuzeproces voor vwo-leerlingen. Het doel is het verminderen van mismatch tussen student en studie en daarnaast het verbeteren van de wetenschappelijke kennisbasis voor het ondersteunen van leerlingen in hun zoektocht naar een passende studie.

De SKC is een vragenlijst die verschillende kenmerken van de student meet, waaronder interesses en ambities. De vragenlijst bevat ook domeinspecifieke stellingen gericht op specifieke kennis en vaardigheden binnen diverse Narcis-domeinen, zoals gedrags- en onderwijswetenschappen, economie en bedrijfskunde, geesteswetenschappen, rechten en openbaar bestuur, levenswetenschappen, medische en gezondheidswetenschappen, wetenschap en technologie, sociale wetenschappen en interdisciplinaire studies.

De pilot omvat een uitbreiding van de SKC, die de vwo-leerling aanwijzingen geeft om binnen een domein te kiezen voor hbo of wo. De domeinspecifieke wo-vragen van de huidige SKC worden in de pilot uitgebreid met vragen gericht op de verschillen tussen hbo- en wo-niveau, en zijn daarom uitgebreid met domeinspecifieke vragen op hbo-niveau. Hierdoor kan de leerling exploreren waar de belangstelling echt ligt.

De SKC wordt uitgezet op een aantal scholen met een vwo-afdeling binnen het OPeRA-netwerk en vormt deel van een groter geheel aan inzet op LOB. Op deze scholen worden medewerkers die betrokken zijn bij het studiekeuzeproces getraind in het beter voorlichten van de leerlingen. Wat is precies het hbo, en het wo? De huidige pilot zou ervoor moeten zorgen dat vwo-leerlingen beter geïnformeerd kunnen kiezen voor hbo of wo binnen een domein. Daarnaast worden de medewerkers van de scholen getraind in het interpreteren van de uitkomsten van de vragenlijst om de leerling te kunnen begeleiden naar de keuze voor een studie die op basis van de uitkomsten van de vragenlijst bij hem of haar past.

Contactpersonen
Mariëtte Huizinga (VU) en Marieke Siebrecht (HvA)

Doelgroep
Vwo-leerlingen en vwo-decanen

Deze pilot bouwt voort op Pilot 1: het voorspellen van een passende studiekeuze aan de hand van de interesses en ambities van vwo-leerlingen. Het doel is vo-decanen en mentoren te trainen op hoe ze effectief gesprekken kunnen voeren met leerlingen en hun ouders over studiekeuzes, mede gebaseerd op de resultaten van de SKC. Deze gesprekken zijn heel belangrijk. Er spelen vaak andere processen een rol bij studiekeuze, zoals vooroordelen, sociale druk, en de perceptie van hogere inkomsten na een universitaire studie.

Deze training is gericht op het inbedden van SKC-resultaten in de studieloopbaanbegeleiding en het ontwikkelen van vaardigheden bij decanen voor het voeren van inzichtelijke gesprekken. Het gaat hierbij niet alleen om het overbrengen van informatie, maar ook om het omgaan met de uitdagingen die in dergelijke gesprekken naar voren komen.

De eerste twee jaar van de pilot zijn gericht op het starten en verder ontwikkelen van de training. In het tweede jaar wordt de training mogelijk uitgebreid met een 'train-de-trainer' workshop, waardoor decanen hun collega’s kunnen trainen. Dit ondersteunt de vorming van een lerend team binnen scholen of scholenverbanden.

Contactpersonen
Mariëtte Huizinga, Caro Cozijnsen en Wim Maas (VU) en Marieke Siebrecht (HvA)

Doelgroep
VO-decanen en mentoren

In deze pilot ligt de focus op het begeleiden van studenten met kenmerken van hoogbegaafdheid in het hoger onderwijs, met als overkoepelend doel om de wisselstroom tussen de HvA en VU te verbeteren. Het is een veelvoorkomend misverstand dat leerlingen met kenmerken van hoogbegaafdheid de transitie naar het hoger onderwijs zonder problemen kunnen doormaken, dan wel zonder problemen zullen afstuderen. Op de VU en HvA wordt nu nog weinig aandacht besteed aan dit thema en het is van belang dat deze groep studenten de juiste ondersteuning krijgt.

Het doel van deze pilot is om een coachingstoolkit te ontwikkelen voor studenten met kenmerken van hoogbegaafdheid, waarmee zij vanaf het begin van hun studie ondersteund kunnen worden, indien gewenst. Het beoogde resultaat hiervan is dat de overstap van het voortgezet onderwijs naar het hoger onderwijs soepel verloopt en de student zich veilig, gezien, uitgedaagd en gelukkig voelt. Met andere woorden, de student bevindt zich op de best passende plek

Contactpersonen
Wim Maas (VU), Lydwine Pijloo (HvA), Christopher van den Berg (VU) en Hieke van der Toom (HvA)

Doelgroep
Studenten met kenmerken van hoogbegaafdheid in het hoger onderwijs

Een van de ambities van de rectoren van de HvA en VU is gezamenlijke voorlichting. In deze pilot onderzoeken we hoe we de voorlichting kunnen opzetten vanuit gezamenlijkheid waarbij het doel is om studenten op de juiste plek te krjigen door de vwo-leerling goed voor te lichten over hbo en wo en de havo-leerling de hbo-p route kenbaar te maken.

De VU en HvA hebben samen doelen opgesteld voor deze pilot, voor zowel op de korte als op de lange termijn. Op de korte termijn is het doel om leerlingen te stimuleren om keuzes te maken op basis van hun interesses en kwaliteiten, in plaats van op basis van het uitstroomniveau, het salaris of de onderwijsinstelling. Daarnaast willen de VU en HvA op korte termijn VU-studenten die dreigen uit te vallen of de overstap naar het hbo willen maken goed kunnen bereiken en informeren. Naast deze twee doelen op de korte termijn zijn er ook een aantal doelen op de lange termijn. Allereerst is het doel om leerlingen uit 4, 5 en 6 vwo te stimuleren om geïnformeerde keuzes te maken op basis van hun interesses en kwaliteiten. Daarnaast willen we ouders van leerlingen uit 4, 5 en 6 vwo informeren over de verschillen en overeenkomsten van het hbo en wo, zodat de ouders hun kinderen kunnen begrijpen en begeleiden. Daarnaast hebben de VU en HvA als doel om gelijkwaardigheid van beide instellingen uit te dragen door elkaar als partners te presenteren.

Bekijk de pagina Het verschil tussen hbo en universiteit: ontdek welke opleiding bij jou past voor meer informatie over deze pilot.

Contactpersonen
Marjon Berkhof (VU) en Hester van Wageningen (HvA)

Doelgroep
Vwo-leerlingen 4, 5 en 6 vwo en ho-wissel studenten

In deze pilot wordt een dashboard ontwikkeld die inzicht geeft in wisselstroom. Zowel de HvA als de VU hebben beide te maken met studenten die wisselen van instelling. Het dashboard zal inzicht geven in hoe studentstromen lopen en welke opleidingen aansluiten op elkaar. Die informatie kunnen de HvA en VU gebruiken in hun besluitvorming en keuzes, het geeft namelijk inzicht over waar al wisselstroom is, en waar dit we dit nog willen of kunnen stimuleren en coördineren.

Contactpersonen
Corneel den Hartogh (VU), Patricia den Otter en Annemarie Engels (HvA)

Doelgroep
Medewerkers van de HvA en VU

Het project is gestart met het doen van literatuuronderzoek en het maken van een onderzoeksopzet. Vervolgens is er een onderzoek uitgevoerd naar wat studenten met kenmerken van hoogbegaafdheid nodig hebben. Daartoe zijn interviews gehouden met eenendertig studenten en tien experts. Honderdeenenzestig studenten hebben een vragenlijst ingevuld. Op basis van de uitkomsten van de interviews en de vragenlijsten is vervolgens een plan van aanpak gemaakt om de coachingstoolkit te ontwikkelen.

Naast het uitvoeren van het onderzoek zijn er workshops georganiseerd. Daartoe is de samenwerking opgezocht met het Samenwerkingsverband Amstelland-de Meerlanden. Gezamenlijk is een workshop gegeven bij OPERA over Hoogbegaafdheid en de VO-HO aansluiting. Daarnaast is er gezamenlijk een symposium georganiseerd met betrekking tot de begeleiding van studenten en leerlingen met kenmerken van hoogbegaafdheid. Twee hoogbegaafdheidsexperts van de KU Leuven hebben op dit symposium gesproken.

Het projecteam heeft verder nog een workshop op de HvA (FMR) verzorgd over snellezen tijdens het kennisfestival en ook bij de Living Library van HBO-Rechten is hoogbegaafdheid een van de onderwerpen geweest.

Binnen de VU is er een flyer opgesteld en een website gemaakt voor studenten die extra uitdaging willen.

Ook zijn er gesprekken gevoerd met belanghebbenden binnen de HvA en de VU zoals studentendecanen, studieadviseurs, de stafafdeling Onderwijs en Onderzoek en geïnteresseerde medewerkers. Daarnaast zijn externen bevraagd zoals hoogbegaafdheidsspecialisten, ervaringsdeskundigen en begeleiders van studenten met kenmerken van hoogbegaafdheid op middelbare scholen, andere hogescholen en universiteiten. Er is goed contact met het netwerk van de Stichting Hoogbegaafd-Hoger Onderwijs (Stichting HB-HO) en de netwerkbijeenkomsten worden door de projectgroep bezocht.

Opgeleverd: Poster met resultaten onderzoek, flyer VU en website VU https://vu.nl/nl/student/extra-uitdaging

In dit studiejaar is de eerste Snelle Denkers Chat & Chill bijeenkomst georganiseerd waarbij gelijkgestemden van de VU en de HvA elkaar ontmoetten. Tijdens deze bijeenkomst is een workshop Timemanagement gegeven. Naar aanleiding hiervan is binnen de HvA en de VU een Teamsomgeving opgezet en een whatsappgroep gestart. De volgende bijeenkomst zal in februari plaatsvinden.

Het is mogelijk gemaakt dat studenten van de HvA voor studiejaar 2024-2025 kunnen aangeven dat ze over kenmerken van hoogbegaafdheid beschikken in Studielink zodat de studenten vanaf volgend studiejaar beter in beeld zijn. Voor de VU wordt deze mogelijkheid nog onderzocht en wordt ereaan gedacht om deze optie in het VU-net portaal in te richten.

Er is samengewerkt met het netwerk van de Stichting Hoogbegaafd-Hoger onderwijs om een format beleidsplan voor de doelgroep op te stellen dat landelijk beschikbaar gesteld is: Hoe organiseer je HB-begeleiding binnen jouw opleiding? / Kennis over hb | Hoogbegaafd-Hoger onderwijs (hb-ho.nl)

Verder is er een signaleringskaart opgesteld om studenten met kenmerken van hoogbegaafdheid beter te herkennen en zijn er studentpersona’s opgesteld samen met de afdeling Onderwijs & Onderzoek van de HvA om een beter beeld te krijgen van de verschillende typen studenten met kenmerken van hoogegaafdheid. Er is tevens een informatiefolder hoogbegaafdheid opgesteld.

Er wordt op de HvA onderzocht of samengewerkt kan worden met Limitless, het netwerk functiebeperking (een internetpoll wees uit dat de doelgroep dit ook een goed idee vindt).

Daarnaast worden er binnen de HvA en de VU verschillende gesprekken gevoerd om te onderzoeken hoe hoogbegaafdheid de komende jaren geborgd kan worden.

Ten slotte wordt eraan gewerkt dat hoogbegaafdheid onderdeel gaat uitmaken van trainingen voor medewerkers. Het is in ieder geval een onderwerp geworden in het boekje voor studentbegeleiders van FMR (HvA) en hoogbegaafdheid komt ook voor in de module voor nieuwe studentbegeleiders van FMR (HvA). Op de VU zijn de gesprekken nog bezig om te kijken wie deze taak het best kan uitvoeren.

Opgeleverd: Teamsomgeving, whatsappgroep, snelle denkers chat&chill bijeenkomsten, format beleidsplan hoogbegaafdheid, informatiefolder hoogbegaafdheid, studentpersona’s, signaleringskaart