Vorig jaar woonde ik (Carolien van Bergen) een boekpresentatie bij van de bundel 'De Russische idee'. De verschillende bijdragen lieten mij zien hoe anders Russen naar zichzelf en hun geschiedenis kijken. Welke plaats geven zij Rusland in de wereldgeschiedenis? Hoe verhouden zij zich tot Europa? En welke invloed hebben Russische denkers op de politiek van vandaag?
Evert van der Zweerde is hoogleraar Russische filosofie. Hij gaf tijdens de presentatie een sprankelende inleiding. Hij schreef ook het voorwoord van de bundel. Na afloop sprak ik met hem. Ik ben vereerd dat hij de voor veel mensen nog onbekende Russische filosofie bij een breder publiek bekend wil maken. Binnenkort start zijn cursus Twee eeuwen filosofie in Rusland.
In het Westen kreeg de Russische filosofie lange tijd weinig aandacht. Westerse filosofen vonden de ideeën vaak niet vernieuwend genoeg. Russische denkers schreven bovendien vooral voor een Russisch publiek en over typisch Russische kwesties. Ook kozen zij vaak andere vormen om hun ideeën op papier te zetten dan in het Westen gebruikelijk was. Hierdoor bleven hun werken buiten beeld.
Dat is jammer, want de Russische filosofie vertelt veel over de geschiedenis en politiek van het land. In verschillende periodes stonden denkers onder grote politieke druk. Tegelijkertijd lieten machthebbers zich juist door filosofische ideeën inspireren, ook nu.
Veel thema’s uit de Russische filosofie zijn nog altijd actueel. Denk aan de verhouding tussen Rusland en Europa, de bijzondere rol die Rusland zichzelf in de wereldgeschiedenis toeschrijft en de verwerking van de Sovjetperiode. Ook vragen over politiek, ethiek, kunst, religie en het zogeheten ‘kosmisme’ komen aan bod.
In de cursus neemt Evert van der Zweerde u mee in de rijke filosofische traditie van Rusland. U krijgt zowel oog voor de complexiteit en verscheidenheid van de Russische filosofische geschiedenis als voor de manier waarop deze tot op de dag van vandaag doorwerkt.
Meer informatie
Meer over Rusland (en de regio Eurazië)
- Nederland en Rusland ten tijde van oorlog en vrede | Karel Onwijn | start: 30 oktober
Over de betrekkingen tussen Nederland en Rusland in de afgelopen duizend jaar. - Dostojevski: De gebroeders Karamazov | Katja Tolstoj | voorjaar 2027 – meer informatie vanaf 20 oktober.
- Oekraïne: grensland tussen Rusland en Europa (klassikaal en online) | Karel Onwijn | voorjaar 2027 – meer informatie vanaf 20 oktober.