Op 26 oktober viert de VU de positieve beoordeling van de Instellingstoets Kwaliteitszorg (ITK). Een feestelijke uitreiking na een intensief traject vol gesprekken over de kwaliteit van het VU-onderwijs. Rector magnificus Jeroen Geurts blikt terug op wat er samen is bereikt en wat dat zegt over onze onderwijsgemeenschap.
Wanneer dacht je voor het eerst: nu gaat het ITK-traject echt beginnen?
“Voor mij werd het echt toen de voorbereiding in de hele universiteit op gang kwam. Een ITK is natuurlijk veel meer dan een toets waarvoor je wilt ‘slagen’. Je houdt jezelf als universiteit een spiegel voor: waar staan we voor met ons onderwijs? Maken we onze ambities ook echt waar? En zien studenten en medewerkers dat terug in de praktijk? Dat geeft natuurlijk gezonde spanning. Maar ik was vooral heel nieuwsgierig: wát zou die spiegel ons laten zien?”
En dan is zo’n certificaat natuurlijk wel een mooie bekroning.
“Zeker! Maar uiteindelijk gaat het om wat je over jezelf leert en wat je daar vervolgens mee doet. We willen studenten met A Broader Mind academisch, persoonlijk en maatschappelijk vormen. Dan moeten we zelf óók blijven leren: ons onderwijs blijven vernieuwen, docenten blijven ondersteunen en kennis met elkaar blijven delen, bijvoorbeeld via het VU Centre for Teaching and Learning.”
Je noemt die spiegel. Wat zag je daarin terug toen je tijdens het traject met al die verschillende mensen over het VU-onderwijs sprak?
“De passie voor onderwijs en de enorme betrokkenheid. Daar ben ik echt ontzettend trots op. Studenten, docenten, opleidingsdirecteuren, onderwijsondersteuners, medezeggenschap: vanuit al die verschillende rollen zag ik steeds dezelfde wens om ons onderwijs beter te maken. En wat ik heel sterk vind: we kunnen trots zijn én kritisch blijven op wat beter moet. Juist dat vermogen om elkaar te bevragen en samen te willen leren, maakt een onderwijsgemeenschap, ónze onderwijsgemeenschap, zo sterk.”
“We kunnen trots zijn én kritisch blijven op wat beter moet. Juist dat vermogen om elkaar te bevragen en samen te willen leren, maakt een onderwijsgemeenschap, ónze onderwijsgemeenschap, zo sterk.”
Juist in zo’n intensief traject zie je wat voor onderwijsgemeenschap je bent. Wanneer dacht je: ja, dít is de VU?
“Tijdens de gesprekken met het panel gaven we eerst steeds keurig antwoord op de vragen. Maar al
snel gingen we echt met elkaar in gesprek en buitelden de ervaringen en ideeën over elkaar heen. Dat vond ik heel ‘des-VU’s’ en daar moest ik ook wel een beetje om lachen. De commissie vond het ook mooi en noemde het later nog: het gaf hen enorm veel vertrouwen dat we hier samen het gesprek over kwaliteit kunnen voeren.
Het past ook bij Vrije Denkers, het VU-jaarthema én het thema van het nieuwe instellingsplan: elkaar durven bevragen en ruimte maken voor andere perspectieven. Een sterke kwaliteitscultuur betekent niet dat alles perfect is. Het betekent juist dat je eerlijk kunt benoemen wat beter moet en daar samen aan wilt werken.”
We hebben het nu veel over kwaliteit. Als je even alle kaders, toetsen en procedures wegdenkt: wanneer is onderwijs voor jou echt goed?
“Uiteindelijk gaat onderwijskwaliteit voor mij over wat er met studenten gebeurt als ze hier studeren. Natuurlijk gaat het om kennis en vaardigheden, maar ook om kritisch leren denken, vragen stellen en andere perspectieven zien en toelaten. A Broader Mind verwoordt dat mooi: je wordt hier niet alleen iets, maar ook iemand. Ik hoop dat studenten de VU verlaten als nieuwsgierige, zelfstandige mensen, als verantwoordelijke wereldburgers met oog voor de wereld om hen heen.”
Op 26 oktober vieren we natuurlijk de positieve beoordeling van de ITK. Maar wat is er achter de schermen allemaal aan voorafgegaan?
“Ontzettend veel werk en inzet! Waarvan het meeste inderdaad achter de schermen gebeurt: voorbereiden, informatie verzamelen, gesprekken voeren, afstemmen en kritisch naar de eigen praktijk kijken. Soms was het ook echt een oefening in het begrijpen en verbreden van elkaars perspectief: de een ziet het zus, de ander zo. Maar dat heeft iedereen die betrokken was echt ontzettend goed gedaan. Dit resultaat is daarom echt van ons samen, van onze hele onderwijsgemeenschap. Daar ben ik enorm trots op en dankbaar voor.”
Je zegt: de een ziet het zus, de ander zo. Hoe geef je opleidingen en docenten die ruimte, terwijl je als universiteit óók duidelijke afspraken over onderwijskwaliteit nodig hebt?
“Dat is precies de balans die goede kwaliteitszorg vraagt. Als universiteit moeten we duidelijk zijn over onze waarden en ambities, en over wat studenten van ons onderwijs mogen verwachten. Maar we moeten daarna ook vertrouwen geven aan de opleidingen zelf. Onze opleidingen verschillen en die ruimte is enorm waardevol. Geef mensen richting en vertrouw op het vakmanschap van docenten en opleidingen om daar invulling aan te geven.”
En als je zo naar onze onderwijsgemeenschap kijkt, is er ook alle reden om even stil te staan bij wat we samen hebben bereikt.
“Zeker! We zijn aan de VU heel goed in meteen doorrennen naar het volgende vraagstuk. Maar we moeten ook echt vaker stilstaan bij wat we samen hebben bereikt. Op 26 oktober doen we dat. Met de officiële uitreiking van het ITK-certificaat, inspirerende voorbeelden uit ons onderwijs, goede gesprekken en een feestelijke borrel.”
Dus niet alleen voor de mensen die direct bij de ITK betrokken waren?
“Nee, voor iedereen die zich inzet voor ons onderwijs. Het wordt een feestje. Ik hoop daar heel veel collega’s en studenten te zien. Meld je dus vooral aan!”