De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft zeventien aanvragen, waarvan twee van de Vrije Universiteit Amsterdam in de Open Competitie ENW-M gehonoreerd. M-subsidies zijn bedoeld voor vernieuwend, fundamenteel onderzoek van hoge kwaliteit en/of wetenschappelijke urgentie.
De VU is trots op:
De dynamische atomaire interface tussen halide-perovskieten en metalen van VU-hoogleraar Elektronen- en optische beeldvorming van nanomaterialen Wiebke Albrecht en Bruno Ehrler van AMOLF.
Albrecht en Ehler gaan onderzoeken hoe halideperovskieten en metalen veranderen onder invloed van licht en elektrische spanning. Daarbij verbinden ze waarnemingen op atomaire schaal met het gedrag van werkende elektronische componenten. Halideperovskieten zijn veelbelovende materialen voor zonnecellen, leds en computers die geïnspireerd zijn op de werking van het menselijk brein. Hun prestaties hangen deels af van het contact met metalen. De contactpunten kunnen tijdens gebruik veranderen, maar waar en hoe die veranderingen beginnen, is nog onduidelijk.
Het project brengt twee complementaire benaderingen samen. Albrechts groep, Hybrid Nanosystems, gebruikt een transmissie-elektronenmicroscoop met lichtkoppeling om goud-perovskietnanostructuren op atomaire schaal te bekijken, terwijl ze worden belicht en er een elektrische spanning wordt aangelegd. Ehrlers groep, Hybrid Solar Cells, gaat kleine structuren bouwen en onderzoeken die de werking van elektronische componenten nabootsen. Daaronder vallen memristoren: componenten die informatie opslaan door veranderingen in hun elektrische weerstand. Doordat ze bepaalde eigenschappen van synapsen kunnen nabootsen, zijn het mogelijke bouwstenen voor computers die werken naar het voorbeeld van het brein.
“Met onze unieke microscoop maak ik zichtbaar wat anders verborgen blijft. Bruno brengt expertise mee over hoe deze materialen zich gedragen in echte elektronische componenten,” zegt Albrecht. De subsidie financiert twee promotieplaatsen, één in elke groep. Samen kunnen de onderzoekers het hele proces volgen: van bewegende atomen tot werkende elektronische componenten. Die kennis kan bijdragen aan de ontwikkeling van toekomstige zonne-energie- en informatietechnologieën.
Van eigenschappen naar gemeenschappen: een voorspellend raamwerk voor microbiële ecologie (PredictME) van VU-microbioloog en microbieel ecoloog Matti Gralka en Djordje Bajic van de Technische Universiteit Delft.
Microbiomen hebben een enorm potentieel voor de biotechnologie, van het verhogen van de productiviteit van gewassen tot het verbeteren van afvalwaterzuivering. Maar ons vermogen om microbiomen te manipuleren voor biotechnologische toepassingen wordt nog steeds beperkt door een eenvoudig tekort: we missen een theorie die ons vertelt hoe microbiomen reageren op veranderingen in hun omgeving. Het project van Gralka en Bajic dicht die kloof door een nieuw theoretisch kader te ontwikkelen en experimenteel te valideren op basis van wat microben eten en uitscheiden onder verschillende omstandigheden. Deze inzichten zullen zowel de fundamentele microbiologie bevorderen als toekomstige innovaties in de landbouw, bioremediatie en duurzame biotechnologie ondersteunen.
Lees over de andere toekenningen op de website van NWO