Onderwijs Onderzoek Actueel Over de VU EN
Bacheloropleidingen Masteropleidingen VU for Professionals
HOVO Amsterdam Taalcursussen Nederlands als tweede taal (NT2) Zomercursus van de Vrije Universiteit Amsterdam Honoursprogramma Universitaire lerarenopleidingen
Promoveren aan de VU Uitgelicht onderzoek Prijzen en onderscheidingen
Interdisciplinaire onderzoeksinstituten Wetenschappers van de VU Research Impact Support Portal Creëer impact met jouw onderzoek
Nieuws Agenda Bewegen naar een vitale toekomst
VU UPDATE: Situatie in Israël en de Palestijnse gebieden Cultuur op de VU
Praktische informatie De VU en Innovatiedistrict Zuidas Missie, kernwaarden en visie
Besturing van de VU Valorisatie en impact Samenwerken met de VU VU Alumni Community Bekijk onze vacatures!
Sorry! The information you are looking for is only available in Dutch.
Deze opleiding is opgeslagen in Mijn Studiekeuze.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.

Open Competitie ENW-M toekenningen voor de VU

Delen
26 oktober 2026

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft zeventien aanvragen, waarvan twee van de Vrije Universiteit Amsterdam in de Open Competitie ENW-M gehonoreerd. M-subsidies zijn bedoeld voor vernieuwend, fundamenteel onderzoek van hoge kwaliteit en/of wetenschappelijke urgentie.

De VU is trots op:

De dynamische atomaire interface tussen halide-perovskieten en metalen van VU-hoogleraar Elektronen- en optische beeldvorming van nanomaterialen Wiebke Albrecht en Bruno Ehrler van AMOLF.
Albrecht en Ehler gaan onderzoeken hoe halideperovskieten en metalen veranderen onder invloed van licht en elektrische spanning. Daarbij verbinden ze waarnemingen op atomaire schaal met het gedrag van werkende elektronische componenten. Halideperovskieten zijn veelbelovende materialen voor zonnecellen, leds en computers die geïnspireerd zijn op de werking van het menselijk brein. Hun prestaties hangen deels af van het contact met metalen. De contactpunten kunnen tijdens gebruik veranderen, maar waar en hoe die veranderingen beginnen, is nog onduidelijk.
Het project brengt twee complementaire benaderingen samen. Albrechts groep, Hybrid Nanosystems, gebruikt een transmissie-elektronenmicroscoop met lichtkoppeling om goud-perovskietnanostructuren op atomaire schaal te bekijken, terwijl ze worden belicht en er een elektrische spanning wordt aangelegd. Ehrlers groep, Hybrid Solar Cells, gaat kleine structuren bouwen en onderzoeken die de werking van elektronische componenten nabootsen. Daaronder vallen memristoren: componenten die informatie opslaan door veranderingen in hun elektrische weerstand. Doordat ze bepaalde eigenschappen van synapsen kunnen nabootsen, zijn het mogelijke bouwstenen voor computers die werken naar het voorbeeld van het brein.

 “Met onze unieke microscoop maak ik zichtbaar wat anders verborgen blijft. Bruno brengt expertise mee over hoe deze materialen zich gedragen in echte elektronische componenten,” zegt Albrecht. De subsidie financiert twee promotieplaatsen, één in elke groep. Samen kunnen de onderzoekers het hele proces volgen: van bewegende atomen tot werkende elektronische componenten. Die kennis kan bijdragen aan de ontwikkeling van toekomstige zonne-energie- en informatietechnologieën.

Van eigenschappen naar gemeenschappen: een voorspellend raamwerk voor microbiële ecologie (PredictME) van VU-microbioloog en microbieel ecoloog Matti Gralka en Djordje Bajic van de Technische Universiteit Delft.
Microbiomen hebben een enorm potentieel voor de biotechnologie, van het verhogen van de productiviteit van gewassen tot het verbeteren van afvalwaterzuivering. Maar ons vermogen om microbiomen te manipuleren voor biotechnologische toepassingen wordt nog steeds beperkt door een eenvoudig tekort: we missen een theorie die ons vertelt hoe microbiomen reageren op veranderingen in hun omgeving. Het project van Gralka en Bajic dicht die kloof door een nieuw theoretisch kader te ontwikkelen en experimenteel te valideren op basis van wat microben eten en uitscheiden onder verschillende omstandigheden. Deze inzichten zullen zowel de fundamentele microbiologie bevorderen als toekomstige innovaties in de landbouw, bioremediatie en duurzame biotechnologie ondersteunen.

Microbiële gemeenschappen, oftewel microbiomen, zijn overal: in de bodem, in de oceaan, in onze darmen en in de vaten waarin we kaas en yoghurt maken. Als we deze gemeenschappen zouden kunnen sturen – bijvoorbeeld door een voedingsstof toe te voegen of te veranderen – dan zou dat grote voordelen kunnen opleveren. In de landbouw kunnen microbiomen rondom plantenwortels de groei bevorderen, waardoor boeren minder kunstmest nodig hebben. Bij afvalwaterzuivering kunnen de micro-organismen die het water reinigen betrouwbaarder hun werk doen, en wellicht zelfs afvalwater omzetten in nuttige chemische stoffen. In de voedselproductie kunnen fermentatieprocessen, zoals het rijpen van kaas, consistenter de gewenste smaak bereiken. En in de gezondheidszorg zouden darmmicrobiomen beter bestand kunnen worden gemaakt tegen infecties.

Het probleem is dat het onmogelijk is om door middel van 'vallen en opstaan' de juiste manier te vinden om deze gemeenschappen te sturen; er zijn simpelweg te veel combinaties van micro-organismen en omgevingsfactoren – zoals voedingsstoffen of temperaturen – om ze allemaal uit te proberen. Daarom hebben we modellen nodig die kunnen voorspellen wat er met een bepaalde gemeenschap gebeurt wanneer de omgeving verandert. Onze huidige modellen schieten hierin echter nog tekort.

Om dit probleem aan te pakken, ontwikkelt PredictME nieuwe modellen die gebaseerd zijn op wat micro-organismen eten en uitscheiden – oftewel hun 'metabole eigenschappen'. We gaan deze eigenschappen in kaart brengen voor honderden bacteriesoorten uit de oceaan, de bodem, afvalwater en de zuivelindustrie, en onderzoeken hoe ze veranderen onder invloed van de temperatuur. Deze data gebruiken we vervolgens om computermodellen van microbiële gemeenschappen te bouwen. De voorspellingen uit deze modellen toetsen we daarna in duizenden kleinschalige gemeenschappen die we in het laboratorium samenstellen.

Het project financiert twee promovendi: een experimenteel onderzoeker aan de Vrije Universiteit Amsterdam en een theoretisch onderzoeker aan de TU Delft. "De experimentator meet wat de theoreticus nodig heeft, de theoreticus doet voorspellingen, en de experimentator toetst die vervolgens", legt Gralka uit. "Elke cyclus maakt de voorspellingen nauwkeuriger. Zelfs onvolmaakte voorspellingen kunnen ons al vertellen welke experimenten – uit de duizenden mogelijkheden – de moeite waard zijn om uit te voeren."

Lees over de andere toekenningen op de website van NWO

Neem contact op met Persvoorlichting VU of IXA-GO

Benader Persvoorlichting VU voor inhoudelijke info of contact met de onderzoeker. Onderzoekers kunnen VU IXA-GO benaderen voor hulp bij hun aanvraag.

Direct naar

Homepage VU Amsterdam Cultuur op de VU Universiteitsbibliotheek Dashboard

Studie

Academische jaarkalender Studiegids Rooster Canvas

Uitgelicht

Doneer aan het VUfonds VU Magazine Ad Valvas Digitale toegankelijkheid

Over de VU

Contact met VU Amsterdam Bekijk onze vacatures! Faculteiten VU Amsterdam Diensten VU Amsterdam
Privacy Disclaimer Veiligheid Webcolofon Cookie instellingen Webarchief

Copyright © VU