Daarmee wil het project bijdragen aan verantwoorde open science en betere bescherming van privacy.
Steeds meer onderzoekers in onder meer taalwetenschap, communicatiewetenschappen en andere disciplines werkt met audiovisuele data, waaronder interviews, observaties in de klas en opnames van interacties in het dagelijks leven. Tegelijkertijd blijven veel opnames ongebruikt omdat privacyregelgeving het delen ervan bemoeilijkt. SYNAPSIS biedt praktische tools om deze drempel te verlagen en data toegankelijker te maken voor toekomstig onderzoek.
“Video- en audiogegevens zijn essentieel om menselijke communicatie te begrijpen,” zegt hoofdonderzoeker Mark Dingemanse (Radboud Universiteit). “Met SYNAPSIS maken we het mogelijk om data veilig te delen en tegelijkertijd de privacy van deelnemers te waarborgen. Zo versterken we open science op een verantwoorde manier.”
Automatische anonimisatie
Via een beveiligde online omgeving kunnen onderzoekers hun opnames uploaden en met enkele stappen anonimiseren. Het platform gebruikt technologie om gezichten en stemmen te maskeren en herkenbare kenmerken te verwijderen, terwijl belangrijke informatie – zoals bewegingen, gebaren en interacties – behouden blijft. Programmeerkennis is niet nodig en het systeem kan zowel in de cloud als lokaal worden gebruikt.
Volgens data steward Henk van den Heuvel (Radboud Universiteit) helpt dit onderzoekers om beter om te gaan met gevoelige data. “Door persoonlijke informatie beter te beschermen, wordt het eenvoudiger om audiovisuele data volgens FAIR-principes te beheren en verantwoord te delen.”
Training en digitale vaardigheden
Naast technologie richt SYNAPSIS zich ook op training en ondersteuning. De Vrije Universiteit Amsterdam organiseert in samenverking verschillende trainingsessies waarin onderzoekers, data stewards en ondersteunend personeel leren hoe zij privacybewust kunnen werken met audiovisuele data - van verzameling tot archivering. Communicatiewetenschapper Bogdana Huma is betrokken bij de organisatie van Masking Lab een eendaagse workshop voor professionals in onderzoeksondersteuning.
“Ons doel is om innovatieve machine learning toegankelijk te maken voor onderzoekers zonder technische achtergrond,” zegt onderzoeker Babajide Owoyele (Radboud Universiteit). “Zo versterken we digitale vaardigheden in uiteenlopende disciplines.”
Samenwerking tussen universiteiten
SYNAPSIS is een samenwerking tussen Radboud Universiteit, Vrije Universiteit Amsterdam, Tilburg University, Universiteit van Amsterdam en Erasmus Universiteit Rotterdam, met ondersteuning van SURF, DANS en internationale partners. Het project wordt gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) vanuit een fonds voor thematische digitale competentie centra (TDCC).
De komende twee jaar wordt het platform getest bij meerdere universiteiten en krijgen meer dan honderd onderzoekers en data stewards training in privacybewust databeheer.
Lees meer op de website van NWO