Jongeren tussen 12 en 16 jaar weten niet goed welke dranken wel en niet gezond zijn. Ze vinden water de gezondste keuze en zien energiedrankjes en frisdrank als ongezond. Maar er is veel verwarring over kraanwater, vruchtensap en dranken met kunstmatige zoetstoffen, zoals light-frisdrank.
Deze verwarring wordt vooral veroorzaakt door online influencers, marketing en geruchten op platforms zoals TikTok. Dat blijkt uit onderzoek van gezondheidswetenschappers Rian Pepping, Vincent Busch, Juliette Lukowski, Arnoud Verhoeff, Jaap Seidell en Barbara Groot-Sluijsmans van de Vrije Universiteit Amsterdam en de GGD Amsterdam, gepubliceerd in Appetite.
Het onderzoek, uitgevoerd onder zestig vmbo-leerlingen, laat zien dat jongeren wel kennis hebben over de schadelijke effecten van suiker, maar dat misinformatie en tegenstrijdige gezondheidsadviezen het moeilijk maken om voor gezonde dranken te kiezen. Zo twijfelen sommigen aan de veiligheid van kraanwater en dranken met kunstmatige zoetstoffen. Vruchtensappen worden vaak wel als gezond gezien, mede door claims op verpakkingen en wisselende gezondheidsadviezen.
Deze bevindingen sluiten aan bij eerdere deelstudies, waarin ook de invloed van sociale normen, omgeving en marketing op drinkkeuzes van jongeren werd onderzocht. Dit onderzoek benadrukt dat duidelijke en betrouwbare informatie van wetenschappers, de overheid en gezondheidsorganisaties nodig is om jongeren te helpen gezondere keuzes te maken. Ook pleiten de onderzoekers voor strengere regels rondom marketing en het tegengaan van online desinformatie.
Over het onderzoek
Het onderzoek maakt deel uit van het promotieonderzoek van Rian Pepping naar de geleefde ervaringen en leefwereld van jongeren rondom (on)gezonde dranken, met aandacht voor de factoren die hun keuzes beïnvloeden, en is uitgevoerd tussen april en juni 2025 door VU Amsterdam en GGD Amsterdam, met financiering van het Diabetes Fonds. Het Voedingscentrum en Waternet waren betrokken als adviseur bij het onderzoek.
Het onderzoek laat zien dat er aandacht nodig is voor de rol van mis- en desinformatie en marketing van ongezonde voedingsmiddelen, waaronder mogelijke maatregelen zoals strengere regulering of beperkingen op kindermarketing voor ongezonde voedingsmiddelen tot 18 jaar.
