Het gesprek vond plaats in het kader van de Week van de Circulaire Economie die vorige week begon met een bijzondere treinreis. Jan Brusselaers was samen met twee andere wetenschappers uitgenodigd om in een treincoupé het gesprek aan te gaan met Koningin Máxima en de minister. Brusselaers: “Dit was een unieke ervaring. Van te voren moet je rekening houden met allerlei richtlijnen die nieuw voor je zijn. Maar tijdens het gesprek had ik écht het gevoel dat er ruimte was voor mijn boodschap.”
Kwetsbaren moeten profiteren van circulariteit
Brusselaers, werkzaam bij het Instituut voor Milieuvraagstukken (IVM) is gespecialiseerd in duurzaamheidstransities en het beleid dat deze transities ondersteunt. Een van zijn expertises is de circulaire economie. Door klimaatverandering en meer recent de oliecrisis in het Midden-Oosten wordt steeds meer gekeken naar circulariteit als oplossing. Daarmee wordt bedoeld dat men slimmer en bewuster omgaat met grondstoffen, producten en materialen zodat zo min mogelijk verspild wordt. “In het gesprek met de Koningin probeerde ik vooral duidelijk te maken dat we in dit proces vooral de meest kwetsbare gezinnen niet moeten vergeten mee te nemen in dit proces”, aldus de milieueconoom.
Juist in een tijd waarin kwetsbare gezinnen het meest hard geraakt worden door stijgende grondstofprijzen, biedt circulariteit vele voordelen. Door meer circulariteit worden we immers minder afhankelijk van de aankoop van duurder wordende materialen. Tegelijkertijd ziet Brusselaers een inclusiviteitparadox; juist de huishoudens die het meest baat hebben bij circulaire initiatieven, doen er nu vaak het minst aan mee. “We hebben er bij de minister dan ook op aangedrongen dat er beleid komt waarin we nadenken dat de voordelen van de circulariteit ook echt terechtkomen bij de mensen die deze het hardst nodig hebben. En dat de sterkste schouders in onze samenleving een grotere inspanning leveren”
Toekomst
Hij pleit onder meer voor steun aan circulaire initiatieven, investeringen in vaardighedentrainingen, een belastinghervorming en financieringsmechanismen die hergebruik en reparatie aantrekkelijker maakt. Ook zouden producenten van vervuilende stoffen meer verantwoordelijkheid moeten krijgen, zodat de lasten van de transitie niet bij ongeorganiseerde consumenten terechtkomen. Al met al blikt Brusselaers op een bijzondere middag terug. Eén die toch best productief was ondanks de 15 minuutjes die hij kreeg: “Voor een breedsprakige wetenschapper was dit zeer nuttig om mij te beperken tot de meest essentiële boodschap die ik over wilde brengen. Dat is volgens mij goed gelukt!”
Foto: Jan Brusselaers (links op de foto) in gesprek met Hare Majesteit Koningin Máxima