Met de Vici-beurs kunnen onderzoekers de komende vijf jaar een innovatieve onderzoekslijn ontwikkelen en een onderzoeksgroep verder uitbouwen. Vici is een van de grootste persoonsgebonden wetenschappelijke premies van Nederland en is gericht op gevorderde onderzoekers. Het financieringsinstrument maakt het mogelijk onderzoek naar eigen keuze te doen. Zo krijgt innovatief wetenschappelijk onderzoek een impuls.
De Vrije Universiteit Amsterdam is trots op de avontuurlijke, talentvolle en baanbrekende onderzoekers die met hun onderzoeksvoorstellen de impact van wetenschappelijk onderzoek ruimschoots aantonen. De laureaten zijn, in alfabetische volgorde:
Cardiovasculair bioloog Reinier Boon ontvangt de Vici voor zijn onderzoek De rol van het endotheel bij hartfalen veroorzaakt door veroudering.
Omdat mensen ouder worden, neemt ook het aantal gevallen van HFpEF toe, een veelvoorkomende vorm van hartfalen. Het hart pompt nog wel, maar de hartspier is te stijf om zich goed te vullen. Patiënten zijn kortademig en moe, terwijl er nauwelijks behandelingen bestaan. Onderzoekers denken dat verouderde bloedvatcellen in het hart (endotheelcellen) hierbij een sleutelrol spelen. Normaal ondersteunen zij de hartspier, maar bij veroudering raakt de communicatie verstoord en wordt het hart stijver. Boon onderzoekt hoe dat proces verloopt en kan worden hersteld. De inzichten vormen een basis voor nieuwe behandelingen die de kwaliteit van leven van ouderen verbeteren.
Natuurkundige Chase Broedersz ontvangt de Vici voor zijn onderzoek De geheime sociale regels van cel collectieven.
De bewegingen van groepen cellen vormden ons als embryo, houden ons gezond tijdens het leven, maar maken helaas ook de verspreiding van kanker mogelijk. Net als zwermen vogels bewegen cellen vaak samen als een collectief. Hoewel dit “sociale” gedrag complex lijkt, is er geen centrale regisseur nodig: het ontstaat uit lokale interacties tussen de cellen. In Broedersz' project gebruiken fysici geavanceerde data-gedreven methoden om de verborgen “interactieregels” te ontdekken die dit collectieve gedrag sturen. Door experimenten te combineren met natuurkundige modellen willen zij begrijpen hoe cellen weefsels opbouwen, herstellen of soms verstoren, met belangrijke implicaties voor gezondheid en ziekte.
Lees verder
Wiskundige Sander Dahmen ontvangt de Vici voor zijn onderzoek Digitaliseren en verifiëren van getaltheorie.
Wiskundigen zijn voor hun werk cruciaal afhankelijk van bewijzen en berekeningen, maar al te vaak bevatten hun bewijzen gebreken en de programma’s die hun berekeningen uitvoeren fouten. De oplossing voor deze problemen is het gebruik van speciale software, bewijsassistenten genaamd, om de bewijzen te controleren en de berekeningen te verifiëren. Dit zal ook leiden tot waardevolle digitale wiskundige bibliotheken. In Dahmens project worden bewijsassistenten toegepast om ze gemakkelijker te kunnen gebruiken binnen de wiskunde, en met name in de getaltheorie, waar vaak een rijke mix van theorie en berekeningen aanwezig is.
Aardwetenschapper Janne Koornneef ontvangt de Vici voor haar onderzoek Magma’s uit diepe gesteente pluimen.
Pluimen van heet gesteente stijgen op vanuit de diepe aardmantel. Aan het oppervlak veroorzaken ze spectaculaire vulkaanuitbarstingen die grote hoeveelheden CO2-uitstoten. De lava samenstelling bevat informatie over de diepe structuur van onze planeet, waar we weinig over weten. In Koornneefs project worden lavas met mineralen en kleine magma-insluitsels geanalyseerd met behulp van geavanceerde technieken om te leren hoe pluimen vormen en zich verplaatsen. Deze kennis is belangrijk om te begrijpen waarom onze planeet bewoonbaar is.
Lees verder
Aardesysteemwetenschapper Sander Veraverbeke ontvangt de Vici voor zijn onderzoek Vuur uit de hemel: hoe bedreigen bliksembranden permafrostbodems?
In koude gebieden met permafrost (permanent bevroren bodems) komen bliksembranden steeds vaker en heviger voor. Deze bodems bevatten veel koolstof, die kan vrijkomen als de bodem na branden ontdooit. Veraverbeke gebruikt satellietdata om bliksembranden in kaart te brengen en toekomstige veranderingen in bliksem en branden te voorspellen. Met veldonderzoek in Noord-Amerika onderzoekt hij hoe branden permafrost beïnvloeden. Door deze kennis te combineren, onderzoekt Veraverbeke of gerichte brandbestrijding mogelijk is. Zo draagt het onderzoek bij aan het beschermen van permafrost en het tegengaan van extra uitstoot van broeikasgassen, en daarmee aan het behalen van klimaatdoelen.
NWO-Talentprogramma
Het doel van de NWO-Talentprogramma’s is creatieve ruimte scheppen voor avontuurlijke, talentvolle, baanbrekende onderzoekers, waarin zij onderzoek naar hun keuze kunnen doen, een eigen onderzoekslijn kunnen ontwikkelen en hun talent verder kunnen ontplooien. De Vici-doelgroep bestaat uit onderzoekers in het stadium van consolidatie en doorontwikkeling van leiderschap/onderzoeksgroep, waarvoor de Vici kan bijdragen aan de ontwikkeling van de onderzoeker op dit gebied. Onderzoekers die in aanmerking komen voor een Vici-subsidie hebben academische kwaliteiten die duidelijk uitstijgen boven wat gebruikelijk is en hebben gevestigde leiderschaps-en mentorkwaliteiten. De Vici-subsidie is bedoeld om wetenschappelijk innovatief onderzoek te financieren en hiermee deze onderzoekers de mogelijkheid te geven hun onderzoeksgroep uit te bouwen en hun ingezette onderzoekslijn door te ontwikkelen.
Lees verder op de website van NWO
