Op 25 november 2025 was het vijftig jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd. Ter gelegenheid daarvan organiseren de Anton de Kom Leerstoel en Rialto VU een serie filmavonden waarin iconische Surinaamse films en documentaires centraal staan – én de gesprekken die deze oproepen. Niet de films alleen, maar vooral de thema’s en de stemmen die erbij horen, staan op de voorgrond.
Jonathan Tjien Fooh in gesprek met Abdoelrahman, Lalbahoedoersing, Elahi en Kertokarijo
De tweede editie van Suriname 50: films & diepe taki wordt gerealiseerd in samenwerking met het initiatief Contractarbeid uit de schaduw. Deze keer gaat onderzoeker, dichter en schrijver Jonathan Tjien Fooh in gesprek met sleutelfiguren die ieder hun eigen visie hebben op de impact en doorwerking van contractarbeid:
- Ramdjan Abdoelrahman – filmregisseur, scenarist van en documentairemaker van Het geheim van Mariënburg
- Bikram Lalbahadoersing – initiatiefnemer Contractarbeid uit de schaduw
- Jaswina Elahi –schrijver en onderzoeker
- Emilio Kertokarijo - coördinerend museumdocent bij het Wereldmuseum
Met elkaar onderzoeken zij de geschiedenis van de contractarbeid in Suriname en wat de gevolgen zijn van de onbekendheid van de contractarbeid in de koloniale geschiedenis in Nederland en Suriname en waarom het belangrijk is om meer over deze geschiedenis te weten te komen.
Films als diepe taki
De gesprekken worden gevoerd aan de hand van filmfragmenten die laten zien hoe maatschappelijke thema’s zijn verbeeld, uitgedaagd of juist bevestigd. De filmreeks sluit daarmee aan bij inzichten van cultuurtheoreticus Stuart Hall, die cinema zag als een plek waar culturele identiteit wordt verbeeld, bevochten en herdacht. Welke verhalen zijn verteld – en welke ontbreken nog?
Het onafhankelijkheidsjubileum wil de leerstoel aangrijpen om via de films te discussiëren en na te denken (diepe taki) over:
- Wat heeft de onafhankelijkheid van Suriname teweeggebracht? Hoe gaat het met Surinamers in Nederland?
- Hoe is nationale geschiedenis en identiteit, de Surinaams Nederlandse diaspora en Surinaamse Nederlandse relaties in de films verbeeld, en welke thema’s en visies komen daarin naar voren? Is deze beeldvorming in de afgelopen 50 jaar veranderd?
- Welke verhalen worden verteld en door wie, en welke verhalen/thema’s worden verzwegen in de films of zijn onderbelicht, en welke rol speelt gender, etniciteit en klasse daarbij?
- Welke verhalen moeten nog worden verteld?
Verschillende panels onderzoeken deze vragen aan de hand van clips en argumenteren hoe belangrijke maatschappelijke thema’s de afgelopen 50 jaar zijn verbeeld en al dan niet veranderd.
Waarom vanuit de Anton de Kom Leerstoel?
Anton de Kom was niet alleen schrijver, maar ook scenarioschrijver. Hij wist hoe krachtig beeld en verhaal kunnen zijn in het vormen – of vervormen – van geschiedenis. Zijn woorden blijven actueel:
“Geen beter middel om het minderwaardigheidsgevoel bij een ras aan te kweeken, dan dit geschiedenisonderwijs waarbij uitsluitend de zonen van een ander volk worden genoemd en geprezen.”
Met Suriname 50: films & diepe taki wordt die stem voortgezet – dit keer in dialoog, op het witte doek en mét de makers, denkers en vertellers van nu.
Aanmelden voor de Films & diepe taki, via https://rialtofilm.nl/nl/films/2553/suriname-50-het-geheim-van-marienburg
Overige vragen: a.j.pengel@vu.nl