Open leermaterialen, vrij toegankelijk en herbruikbaar lesmateriaal dat ook bekendstaat als Open Educational Resources (OER), staan in het voortgezet en hoger onderwijs steeds meer in de belangstelling. Internationaal onderzoek laat zien dat OER kan bijdragen aan toegankelijkheid, gezamenlijke materiaalontwikkeling en curriculumvernieuwing. Tegelijk vraagt succesvolle invoering om heldere keuzes en gerichte ondersteuning binnen instellingen.
Voor de vo-ho-aansluiting roept dit concrete vragen op: hoe stemmen scholen en instellingen hun leermaterialen op elkaar af? Welke keuzes zijn daarvoor nodig en wie neemt die?
Tijdens deze OPeRA-netwerkbijeenkomst delen twee sprekers met inhoudelijke en praktijkgerichte expertise hun inzichten. Aansluitend is er ruimte voor uitwisseling in subgroepen en gezamenlijke reflectie op de betekenis voor uw eigen organisatie.
Presentatie 1: Open leermateriaal: een tipje van de sluier
Sinds 2001 is de belangstelling voor open leermaterialen (Open Educational Resources, OER) wereldwijd toegenomen. Ook in het Nederlandse basis- en voortgezet onderwijs is deze ontwikkeling zichtbaar, onder meer via het Groeifondsprogramma Impuls Open Leermateriaal (IOL). IOL beoogt het gebruik van open leermateriaal in het funderend onderwijs te stimuleren om zo de onderwijskwaliteit te versterken en het beroep van de leraar aantrekkelijker te maken.
In deze presentatie van Robert Schuwer komen onder meer de volgende vragen aan bod:
- Wat zijn open leermaterialen precies, en wat onderscheidt ze van andere leermiddelen?
- Welke stappen kunt u zetten als u binnen uw school of instelling meer met open leermaterialen wilt doen?
- Welke aandachtspunten spelen bij verdere invoering?
- Hoe kunnen open leermaterialen bijdragen aan een soepelere overgang van vo naar ho?
Deze presentatie geeft antwoorden en handreikingen op al deze vragen en licht daarmee een tip van de sluier op om eerste of vervolgstappen te zetten bij het werken met open leermaterialen binnen uw school.
Presentatie 2: Van individuele keuze naar bewuste strategie
Het stimuleren van het gebruik van open leermaterialen in het wo-onderwijs is een complexe aangelegenheid. Tijdsdruk, beperkte middelen en een versnipperd overzicht van beschikbare alternatieven maken dat het (her)gebruik van (open) leermaterialen vaak afhankelijk is van individuele initiatieven. Het (her)gebruik van (open) leermaterialen is een individuele keuze.
Hoe kan een instelling deze individuele keuzes vertalen naar een samenhangende en gedragen aanpak? Welke organisatorische en beleidsmatige keuzes zijn daarvoor nodig? En wie neemt daarin het voortouw?
In zijn presentatie benadert Cees van Gent dit vraagstuk vanuit een strategische blik. In zijn presentatie laat hij zien hoe instellingen het vrijblijvende gebruik kunnen omzetten naar een bewuste, gedeelde strategie en hoe zij dit intern kunnen organiseren.
Daarbij gaat hij onder meer in op de volgende vragen:
- Welke randvoorwaarden zijn nodig om open leermateriaal structureel te ondersteunen binnen een instelling?
- Hoe organiseer je samenwerking tussen docenten, onderwijsondersteuning en de bibliotheek?
- Wat werkt in de praktijk bij het opschalen van initiatieven?
- Welke valkuilen doen zich voor bij de overgang van losse initiatieven naar beleid?
De presentatie biedt inzicht in de organisatorische dimensie van open leermateriaal en laat zien hoe een strategische benadering kan bijdragen aan kwaliteit, toegankelijkheid en samenhang, ook in relatie tot de vo-ho-aansluiting.
Deelname aan deze bijeenkomst is kosteloos. Het aantal plaatsen is beperkt, tijdig aanmelden wordt aanbevolen.
Deze bijeenkomst wordt georganiseerd door OPeRA (OnderwijsPartners regio Amsterdam), netwerk voor vo-ho-aansluiting, een samenwerking tussen de Vrije Universiteit Amsterdam, Universiteit van Amsterdam, Hogeschool van Amsterdam, Hogeschool Inholland en scholen voor voortgezet onderwijs in de regio Noord-Holland en Flevoland.