Borger Breeveld en Shantie Singh openen filmreeks Suriname 50: films & diepe taki
Op 25 november is het vijftig jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd. Ter gelegenheid daarvan organiseren de Anton de Kom Leerstoel en VU-Rialto een serie filmavonden waarin iconische Surinaamse films en documentaires centraal staan – én de gesprekken die deze oproepen. Niet de films alleen, maar vooral de thema’s en de stemmen die erbij horen, staan op de voorgrond.
In de eerste editie van Suriname 50: films & diepe taki, gaat journalist en schrijver Sheila Sitalsing in gesprek met drie sleutelfiguren die ieder op hun eigen manier hebben bijgedragen aan beeldvorming rond Suriname:
- Borger Breeveld – acteur, mediamaker en hoofdrolspeler in Wan Pipel
- Shantie Singh – schrijver en theatermaker
- Guno Jones – bijzonder hoogleraar (Anton de Kom Leerstoel)
Met elkaar onderzoeken zij hoe de droom van onafhankelijkheid zich de afgelopen vijftig jaar heeft vertaald in natievorming, representatie en dekolonisatie – zowel in Suriname als in Nederland. Gregor Halff, decaan van de Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen, opent de avond.
De gesprekken worden gevoerd aan de hand van filmfragmenten die laten zien hoe maatschappelijke thema’s zijn verbeeld, uitgedaagd of juist bevestigd. De filmreeks sluit daarmee aan bij inzichten van cultuurtheoreticus Stuart Hall, die cinema zag als een plek waar culturele identiteit wordt verbeeld, bevochten en herdacht. Welke verhalen zijn verteld – en welke ontbreken nog?
De leerstoel wil het onafhankelijkheidsjubileum aangrijpen om via de films te discussiëren en na te denken (diepe taki) over:
- Wat heeft de onafhankelijkheid van Suriname teweeggebracht? Hoe gaat het met Surinamers in Nederland?
- Hoe worden nationale geschiedenis en identiteit, de Surinaams Nederlandse diaspora en Surinaamse Nederlandse relaties in de films verbeeld, en welke thema’s en visies komen daarin naar voren? Is deze beeldvorming in de afgelopen 50 jaar veranderd?
- Welke verhalen worden verteld en door wie, en welke verhalen/thema’s worden verzwegen in de films of zijn onderbelicht, en welke rol spelen gender, etniciteit en klasse daarbij?
- Welke verhalen moeten nog worden verteld?
Twaalf verschillende panels onderzoeken deze vragen aan de hand van clips en argumenteren over hoe belangrijke maatschappelijke thema’s de afgelopen 50 jaar zijn verbeeld en al dan niet veranderd.
Presentatie PICCH-project Dr. Lorella Viola en Dr. Aodhán Kelly van de Vrije Universiteit Amsterdam presenteren de eindresultaten van het Polyvocal Interpretations of Contested Colonial Heritage (PICCH) project dat financieel mogelijk is gemaakt door het NWO. Aan de hand van casestudy’s zoals 'Onze Koloniale Erfenis' in het Wereldmuseum en de Suriname Timeline (Nationaal Archief van Suriname), laat PICCH nieuwe benaderingen zien hoe materiaal dat is gecreëerd in een koloniale mentaliteit opnieuw kan worden toegeëigend en kritisch kan worden geïnterpreteerd, bijvoorbeeld door metadataherziening of een dialoog aan te gaan met grassrootorganisaties en filmmakers bij het interpreteren van het archiefmateriaal. Deze benaderingen transformeren erfgoedinstellingen van bewaarplaatsen van koloniale erfenissen naar spaces voor meervoudige stemmen en gedeelde kennis.
Waarom vanuit de Anton de Kom Leerstoel? Anton de Kom was niet alleen schrijver, maar ook scenarioschrijver. Hij wist hoe krachtig beeld en verhaal kunnen zijn in het vormen – of vervormen – van geschiedenis. Zijn woorden blijven actueel: “Geen beter middel om het minderwaardigheidsgevoel bij een ras aan te kweeken, dan dit geschiedenisonderwijs waarbij uitsluitend de zonen van een ander volk worden genoemd en geprezen.”
Met Suriname 50: films & diepe taki, wordt die stem voortgezet – dit keer in dialoog, op het witte doek en mét de makers, denkers en vertellers van nu.
Aanmelden voor de Diepe taki, mail adek.fgw@vu.nl, kaarten voor Wan Pipel bestellen via deze link
Overige vragen: a.j.pengel@vu.nl
De volgende Suriname 50: films & diepe taki is op donderdag 8 januari 2026