Publications A4CL

Making Sense of the Climate Crisis: Reflections on the Role of Legal Education for Future Lawyering through a Climate Change & Sustainability Law Clinic - Rossati, D. & Kaupa, C., 2026, Teaching and Learning Climate and Environmental Justice in Law Schools: Global Perspectives on Transforming the Curriculum. Grimes, R., Levett, S., Samaras, R. & Williams, R. (eds.). Routledge, p. 175-187 13 p. (Legal Pedagogy).

Sustainable Digital Finance and its Role in the Energy Transition: Are Investors and Supervisors on the Same Team? - Hiemstra, L., 6 Jan 2026, Regulatory strategies for energy and finance: Sustainability in a digitalised world. Ruhela, S., Hrynkiv, O. & Lavrijssen, S. (eds.). Hart Publishing

A Six-Question Guide to Climate Transition Plans - Tim Bleeker, The Cambridge Handbook of Law and Responsible Business, 1 October 2025

Can Corporations Fulfil Greenhouse Gas Emissions Reduction Responsibilities by Using Carbon Credits? - Kaupa, C., Nov 2025, In: Transnational Environmental Law. 14, 3, p. 525-552 28 p.

Collective actors in the green transition - van Dijk, S., De Torres Bóveda, N., Izzo, U., Lievens, F.-X., Plouviez, E., Seidel, L., Tamás, N., Tragiannis, T. & Trotta, C., Jul 2025, Hugo Sinzheimer Institute for Labour and Social Security Law, p. 207-224, 18 p. (HSI-Working Papers; no. 22)

Corporate Climate Transition Plans: Mapping the Fluctuating Legal Landscape - Tim Bleeker, Ebba Hooft Toomey, Tineke Lambooy, European Company Law, August 2025

Demystifying the Romanticized Narratives About Carbon Credits From Voluntary Forest Conservation - West, T. A. P., Alford-Jones, K., Delacote, P., Fearnside, P. M., Filewod, B., Groom, B., Kaupa, C., Kontoleon, A., L'Horty, T., Probst, B. S., Riva, F., Romero, C., Sills, E. O., Soares-Filho, B., Zhang, D., Wunder, S. & Putz, F. E., Oct 2025, In: Global Change Biology. 31, 10, p. 1-11

Far from free: How social proximity affects paternalism - Brütt, K. & Ernst, E., 5 Dec 2025, Tinbergen Institute, (TI Discussion Paper Series; no. 25-068/I ).

Financial law as indirect climate law - Hiemstra, L. & Joosen, B., 8 Dec 2025, European University Institute, Robert Schuman Centre, (EUI working papers (Robert Schuman Centre); vol. 2025, no. 23).

Greenpeace Nordic and Others v. Norway: shedding light on the duties of states regarding new fossil fuel extraction - Kaupa, C., 1 Dec 2025, In: European Law Blog. 2025, December 1

Green transition and the role of workers' representatives - the case of the Netherlands - ter Haar, B., van Dijk, S. & van der Slot, S., Jul 2025, Hugo Sinzheimer Institute for Labour and Social Security Law, p. 112-130, 19 p. (HSI-Working Papers; no. 22).

Norway v Greenpeace and Nature and Youth Norway (E-18/24): assessing the climate impact of new oil and gas extraction - Kaupa, C., 4 Jun 2025, In: European Law Blog. 2025, June 4

Testing the greenwashing assessment framework - Hill, S., Nemes, N., Montgomery, A. W., Scanlan, S. J., McNally, B., Tubiello, F. N., Aronczyk, M., Wood, T., Smith, T. & Kaupa, C., Jun 2025, In: Ecology and Society. 30, 2, p. 1-23 23

The Problem of Carbon Credits and Offsetting in Corporate Climate Disclosure - Kaupa, C., Aug 2025, In: European Business Law Review. 36, 4, p. 573-600 

Responsive competition law - Sauter, W., Dec 2025, In: European Law Open. 3, 4, p. 768-793 26 p.

Reviving the Principle of Supplementarity for the Market-based Mechanisms of the Paris Agreement - Rossati, D., 2025, In: Carbon and Climate Law Review. 19, 2, p. 66-75 10

Scrutinising Corporate Carbon-Neutrality Pledges: Greenpeace and Others v. TotalEnergies - Kaupa, C., 1 Dec 2025, In: EU Law Live. 2025, December 1

Climate change and the energy transition: what role for Article 101(3) TFEU? - Nowag, J. & Sauter, W., 2024, Research Handbook on EU Competition Law and the Energy Transition. Hancher, L. & Anchustegui, I. H. (eds.). Edward Elgar Publishing Ltd., p. 159-181 23 p. (Research Handbooks in Competition Law series).

Governing international climate finance and investment: The Paris Agreement and related international and transnational mechanisms - Rossati, D. & Zahar, A., 2024, Research Handbook on the Law of the Paris Agreement.Zahar, A. (ed.). Edward Elgar Publishing Ltd., p. 296-322 27 p. (Research Handbooks in Climate Law series).

Is it still permissible under EU law to issue new permits for oil and gas extraction? - Kaupa, C., Jul 2024, In: Review of European, Comparative & International Environmental Law.33, 2, p. 236-249 14 p.

Promoting the Apocalypse? The Legality of a Ban on Advertising for Fossil Fuels and Other Carbon-Intensive Products under European Law - Kaupa, C., Jun 2024, In: European Journal of Risk Regulation. 15, Special Issue 2, p. 310-332

Digital markets and sustainability in the context of EU competition law - Sauter, W., 2023, Digital Competition Law in Europe. Wiggers, M., Struijlaart, R. & Dibbits, J. (eds.). 2nd ed. Kluwer Internationaal, p. 390-395 6 p.

Financial Supervision of Energy Derivative Trading’ - L.M. Hiemstra, Edward Elgar Publishing (September 2023).

Greening antitrust: The Dutch and EU assessment of sustainability agreements - Sauter, W. & Van de Sanden, M., Mar 2023, In: Antitrust. 37, 2, p. 32-38 7 p.

Managerialism versus Climate Justice in financing Loss and Damage - Rossati, D., 27 Jun 2023]

The European Commission’s new Horizontal Guidelines: A great reset for competition law and sustainability? - Nowag, J. & Sauter, W., Nov 2023, In: Competition Law & Policy Debate. 8, 2, p. 57-62 6 p.

The Financial Side of Energy Markets in the Low-Carbon Transition - Hiemstra, L., 2023, Handbook of Energy Law in the Low-Carbon Transition. Bellantuono, G., Godden, L. & Mostert, H. (eds.). De Gruyter Brill, p. 241-254 14 p.

Blockchain prototypes for the new carbon market under the Paris Agreement - Rossati, D., Jul 2022

LIMITS TO RECONCEPTUALIZATION: A THEORETICAL ASSESSMENT OF E. TENDAYI ACHIUME’S MIGRATION AS DECOLONIZATION - Bos, B., 6 Nov 2022, In: Amsterdam Law Forum. 14, 3, 11 p.

Peddling false solutions to worried consumers: The promotion of greenhouse gas “offsetting” as a misleading commercial practice - Kaupa, C., Oct 2022, In: Journal of European Consumer and Market Law. 2022, 4, p. 139-146 8 p.

Scrutinizing net zero: The legal problems of counting greenhouse gas emissions, removals and offsets together - Kaupa, C., Nov 2022, In: Review of European, Comparative & International Environmental Law.31, 3, p. 447-457 11 p.

Solidarity Across Time: What can the Future Do For Us? – Gareth Davies, VerfBlog, 2022/8/10

The Belgian Investment Company for Developing Countries (BIO) as a Sustainable Development Actor - Ferrando, T., Jokubauskaite, G., Rossati, D. & De Feyter, K., 8 Apr 2022

An Emissions Commitment is a Plan for the Future: Developing and Using New NETs Should Be at the Heart of that Plan – Gareth Davies, In B. Mayer, & A. Zahar (Eds.), Debating Climate Law CUP, 2021.

A Question of Value: On the Legality of Using Kyoto Protocol Units under the Paris Agreement - Rossati, D., Nov 2021, In: Climate Law. 11, 3-4, p. 298-321 24

Can Climate Policy Give Europe its Mojo Back? – Gareth Davies, (2021) 17 CYELP VII

Fiduciary Duties and Corporate Climate Responsibility – Cynthia Williams, 74 Vanderbilt L. Rev. 1875 (2021)

Smoke Gets in Your Eyes: Misleading Fossil Fuel Advertisement in the Climate Crisis - Kaupa, C., Apr 2021, In: Journal of European Consumer and Market Law. 10, 1, p. 21-30 10 p.

Accreditation Master Agreement between the Green Climate Fund and the International Bank for Reconstruction and Development and International Development Association, Rossati, D., (2019). , No. 366, (Oxford International Organizations).

Climate change and reversed intergenerational equity: The problem of costs now, for benefits later – Gareth Davies, Climate Law, 10(3-4), 2020

‘Energy Trading and Its Multiplicity of Supervisors: Effectiveness of Fragmented Supervision and Information Sharing in View of Reporting Obligations for Energy Trading Companies’, L.M. Hiemstra, TARN Working Paper Series 04/2020, July 2020.

‘Energy Trading and the Exchange of Information between Supervisors. Effectiveness of fragmented supervision and information sharing in view of reporting obligations for energy trading companies’, L.M. Hiemstra, Journal of Energy and Natural Resources Law November, 2020.

Governing Instrument for the Green Climate Fund, in d’Aspremont, Rossati D, J., et al (eds), Oxford International Organizations (OUP 2017)

Privatization and de-globalization of the climate – Gareth Davies, (2013). Carbon and Climate Law Review, 2013, 187-193

‘Professional Secrecy of supervisory authorities under MiFID: no longer sacred? L.M. Hiemstra, Law and Financial Markets Review, 2019,13 (4), 228- 223; 

‘Remit: ten years and counting. An exploration of the regulatory paradigm for commodity derivative trading in the energy market’, L.M. Hiemstra, Law and Financial Markets Review (published online: 21 Sep 2020); 

De ondernemingsraad kleurt groen: wie, wat en hoe? - van Dijk, S., Hoving, M. & van der Heijden, K., Oct 2025, In: Tijdschrift voor Arbeidsrecht in Context

De uitspraak van het gerechtshof Den Haag in Milieudefensie c.s./Shell: Zes lessen voor toekomstige klimaatzaken - Appel, E. M., In: Maandblad voor Vermogensrecht. 

Duits Hof in klimaatzaak Lliuya/RWE: klimaataansprakelijkheid voor grensoverschrijdende emissies is volgens het Duits civiel recht in principe mogelijk, mits bewezen kan worden dat het risico op klimaatschade dreigend genoeg is. - Appel, E., 2025, No. nr. 5 U 15/17, No. ECLI:DE:OLGHAM:2025:0528.5U15.17.00, May 28, 2025.

Het klimaattransitieplan: over de implementatie van artikel 22 CSDDD in de Wivo - Robin Eline Kautz, Tim Bleeker,  Ondernemingsrecht, 2025

Het recht als vliegwiel voor de energietransitie: Tien aanbevelingen om het Nationaal Plan Energiesysteem tot realisatie te brengen - Dieperink, M. & Bos, G., Jan 2025, Nieuwe paden zoeken in transitietijd: Reflecties en inspiratie voor het werk in de energietransitie. NP RES, 11 p.

Hof Den Haag 12 november 2024, ECLI:NL:GHDHA:2024:2099, M en R 2025/12 m.nt. T.R. Bleeker -  Tim Bleeker, Milieu & Recht, Januari 2025 

‘Just transition’ naar een klimaatneutrale economie: de mogelijkheden en beperkingen voor de Nederlandse sociale dialoog - van Dijk, S., Feb 2025, In: Tijdschrift Recht en Arbeid. 2025, 2, p. 8-14 7 p., 2025/13

Klimaatbeleid en financiële markten: de rol van de financiële sector in het Europese emissiehandelssysteem - Hiemstra, L. & van der Wel, M., 2025, In: Tijdschrift voor Kapitaalmarktenrecht . 2025, 2, p. 74-86 13 p.

Omgevingsrecht in de hoofdrol! Een analyse van de juridische mogelijkheden voor versnelde en integrale vergunningverlening voor klimaat- en energie - Faase, M., de Wit, L. R. & Dieperink, M., Oct 2025, In: Tijdschrift voor Bouwrecht. 2025, 10, p. 862-875

Ongehoorzaam, doch rechtsgetrouw: Klimaatactivisme op het snijvlak van het demonstratierecht en burgerlijke ongehoorzaamheid - Hendrix, A. & Scholten, T., 2025, De orde overzien: Opstellen voor prof. mr. A.E. Schilder.Aarrass, B., Groen, L., van Ommeren, F., van Rooij, M. & Zijlstra, S. (eds.). Deventer: Wolters-Kluwer, p. 49-58 10 p.

REMIT II: verscherpt toezicht op de groothandelsmarkt voor energie - Liebrich Hiemstra, Markt en Mededinging, 28(2), 100-106.

REMIT II is sinds 2024 van kracht en verruimt de definities van marktmanipulatie en handel met voorwetenschap op de groothandelsmarkt voor energie. Ook zijn de handhavingsbevoegdheden van ACER en nationale toezichthouders uitgebreid en sancties zijn geharmoniseerd en verhoogd. REMIT II is daarmee een belangrijke stap in de aanscherping van markttoezicht en het vergroten van transparantie op de Europese energiemarkt. Door de complexiteit van de sector en de verwevenheid met financiële markten, blijft effectieve handhaving echter afhankelijk van nauwe samenwerking tussen toezichthouders. Het succes van REMIT II staat of valt met grensoverschrijdende opsporing van marktmisbruik en is daarmee nog geen uitgemaakte zaak.

Shell t. Milieudefensie: wel verantwoordelijkheid om klimaatverandering te beperken, toch geen specifieke emissiereductieverplichting - Kautz, R. E., 17 Feb 2025, In: Jurisprudentie aansprakelijkheid. 2025, 2, p. 223 270

Wat is dan wel de emissiereductienorm voor individuele bedrijven? - Dieperink, M. & Hendrix, A., 17 Jan 2025, In: Nederlands Juristenblad. 2025, 2, p. 90-98 9 p., 2025/65.

Welke ruimte biedt de Europese Commissie voor concrete duurzaamheidsafspraken? De eerste drie (informele) adviezen - Sauter, W. & Van de Sanden, M., 2025, In: Markt en Mededinging. 28, 5/6, p. 197-212 16 p.

Wetgeving voor transitie: Duiding van drie wetswijzigingen ter uitvoering van het Nationaal Plan Energiesysteem - Dieperink, M., Apr 2025, In: Nederlands Tijdschrift voor Energierecht. 2025, 1

EHRM 9 april 2024, ECLI:CE:ECHR:2024:0409JUD005360020, M en R 2024/88 m.nt. T.R. Bleeker (Klimaseniorinnen/Zwitserland): Case note for ECtHR Klimaseniorinnen v Zwitserland - Tim Bleeker, Milieu & Recht, Augustus 2024

Over de deugdzaamheid van de CSDDD en het duurzaamheidsdebat - Tim Bleeker, Rechtsgeleerd magazijn Themis, Oktober 2024

De Beleidsregel Toezicht ACM op duurzaamheidsafspraken: toepassing prioriteringsbeleid bij oneigenlijke concurrentie en milieuschade - Van de Sanden, M. & Sauter, W., Oct 2023, In: Markt en Mededinging. 26, 5, p. 148-156 9 p.

De Omgevingswet als accelerator van de energietransitie: Duiding van de sleutelrol van de Omgevingswet in de transitie naar een integraal, klimaatneutraal energiesysteem- Dieperink, M. & Karens, J. J., Dec 2023, In: Tijdschrift voor Bouwrecht. 2023, 12, p. 1009-1021 12 p., 2023/136.

L.M. Hiemstra, ‘Europees en nationaal toezicht op de handel in energiederivaten’, Nederlands Tijdschrift voor Energierecht, 2023-2/3

Quickscan Juridische analyse landelijke regels financiële participatie bij hernieuwbare energieprojecten: In opdracht van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat - Bakker , D. E., de Graaf, K. J., Tolsma, H. D. & Dieperink, M., 14 Jul 2023, Tweede Kamer der Staten-Generaal. 67 p.

Van non-discriminatie tot gelijke kansen: spelregels voor de verdeling van transportcapaciteit in tijden van schaarste - Dieperink, M. A. M. & de Wit, M., Apr 2023, In: Nederlands Tijdschrift voor Energierecht. 2023, 1, p. 4-15 12 p.

CO2 discrimineert niet. Een verkenning van nieuwe regelgeving voor CO2-beprijzing en het gelijke speelveld binnen het milieurecht – Dieperink, M. A. M. & Spaans, LAJ., Sep 2022, Milieurecht in transitie: Jubileumbundel 40 jaar VMR. Teesing, N. (ed.). Boom Publishers, Vol. 2022-2. p. 79-86 8

‘De vervuiler betaalt’ als beginsel van Nederlands belastingrecht – Jan Gooijer, Weekblad fiscaal recht . 7441 . 11 augustus 2022

De veroordeling van Shell tot 45% CO2-reductie in 2030: Over legitimiteit en effectiviteit – Lodewijk Smeehuijzen, NJB 25-2-2022 − AFL. 8

Urgenda in België: een hete strijd - Hendrix, A., Jun 2022, In: Tijdschrift voor Constitutioneel Recht (Boom). 13, 2, p. 148-157 10 p.

Zonder visie geen transitie– Marjolein Dieperink, Inaugural Lecture 28 September 2022

Aansprakelijkheid van de moeder bij onrechtmatige daden van de dochter - Smeehuijzen, J., 3 Nov 2021, In: Nederlands Juristenblad. 2021, 38, p. 3174-3183 10 p., 2021/2813.

Column: Wetgevingsprogramma klimaatverandering en energiestransitie moet prioriteit zijn van het nieuwe kabinet, Dieperink, M. A. M. (Author). (2021). Online publication or Website, Klimaatweb.

Doorbraak in de Warmtewet vraagt om een frisse blik op publieke belangen. Dieperink, M. A. M. (Author), & Teulings, B. (Author). (2021). Opinie: Online publication or Website, Energeia

Energieprojecten in de diepe ondergrond; aanwijzingen voor een slagvaardiger juridisch kader, Dieperink, M. A. M., & Schipper, S. M. (2021), Bouwrecht, 2021(5), 218-226

‘Beroepsgeheim niet meer te vertrouwen?’, L.M. Hiemstra, Tijdschrift voor Financieel Recht’, 2018 (11).

“De positie van energiebedrijven in het financieel recht na MiFID II”, B.B. de Bruijne, L.M. Hiemstra, Tijdschrift voor Financieel Recht,  2014-5.

HR Urgenda: klimaatverandering en het klimaatbevel nader bekeken, T.R. Bleeker, NTBR 2020/6

“MiFID II: sombere vooruitzichten voor energiebedrijven”, B.B. de Bruijne, L.M. Hiemstra, Nederlands Tijdschrift voor Energierecht, 2015-1;

Milieudefensie versus Shell; een verkenning – Lodewijk Smeehuijzen en Floor Fleurke, NJB 30, 2018

Nieuwe normen voor moderne risico’s’, T.R. Bleeker, in: Backes e.a. (red.), Het recht en klimaatverandering, energietransitie en adaptatie, Den Haag: Boom Juridisch 2020