Ervaringen uit de Dialogue Incubator & Science Communication Lab

In de Dialogue Incubator en het Science Communication Lab onderzoeken VU-onderzoekers hoe dialoog en wetenschapscommunicatie een plek kunnenkrijgen in hun eigen onderzoekspraktijk. In testimonials vertellen deelnemers wat het traject hen heeft gebracht: van nieuwe inzichten in hun rol als onderzoeker tot concrete interacties met maatschappelijke partners, collega’s of doelgroepen.

Dialoog over samenwerking met Defensie 

Wetenschap in Dialoog ondersteunt ook gesprekken over onderzoeksthema’s die maatschappelijk of politiek gevoelig liggen. Een voorbeeld is de dialoog over samenwerking met Defensie. In deze bijeenkomst gingen onderzoekers met elkaar in gesprek over vragen rond academische autonomie, maatschappelijke verantwoordelijkheid, veiligheid, ethiek en dual-use kennis.

Dit soort dialogen zijn niet bedoeld om snel tot één standpunt te komen. Ze bieden ruimte om zorgen, waarden, argumenten en dilemma’s zorgvuldig te onderzoeken, zodat faculteiten en onderzoeksgemeenschappen beter kunnen bepalen wat er nodig is voor verantwoord handelen.

Nationale Dialoog Academische Vrijheid

In 2026 organiseerde de VU de landelijke bijeenkomst van de Nationale Dialoog Academische Vrijheid. Vertegenwoordigers van Nederlandse universiteiten kwamen samen om ervaringen te delen over academische vrijheid, maatschappelijke druk, professionele moed en de rol van dialoog binnen universiteiten.

De bijeenkomst liet zien dat academische vrijheid niet alleen een juridisch of bestuurlijk vraagstuk is, maar ook een dagelijkse praktijk. Hoe voeren we moeilijke gesprekken? Wie krijgt ruimte om mee te praten? En hoe blijven universiteiten plekken waar verschil, twijfel en kritiek zorgvuldig onderzocht kunnen worden?

Wat verstaan we onder dialoog?

Dialoog is geen debat, panelgesprek of communicatiecampagne. In een debat staat overtuigen vaak centraal. In een panelgesprek spreken meestal enkele experts voor een publiek. In een communicatiecampagne wordt vooral een boodschap overgebracht.

Dialoog begint ergens anders. Het gaat om het onderzoeken van perspectieven, ervaringen, waarden en aannames. Deelnemers luisteren naar elkaar, stellen vragen, vertragen het gesprek en proberen beter te begrijpen wat er voor verschillende mensen op het spel staat.

Voor onderzoekers kan dialoog helpen om:

• maatschappelijke vragen en zorgen beter te begrijpen;
• blinde vlekken in onderzoek zichtbaar te maken;
• samen te werken met andere vormen van kennis en ervaring;
• ethische en maatschappelijke dilemma’s bespreekbaar te maken;
• meer reflexief en responsief onderzoek te doen;
• nieuwe onderzoeksvragen, samenwerkingen of handelingsperspectieven te ontwikkelen.

Dialoog betekent niet dat iedereen het eens moet worden. Wel vraagt het om de bereidheid om het eigen perspectief te onderzoeken en ruimte te maken voor wat nog niet vanzelfsprekend wordt gehoord.

Wetenschap in Dialoog binnen de VU

Wetenschap in Dialoog is gericht op dialoog in onderzoek, impact en valorisatie. We werken aan de verbinding tussen wetenschappelijke en maatschappelijke perspectieven in onderzoekspraktijken, dynamische netwerken en samenwerking met maatschappelijke partners.

Daarin werken we samen met verschillende onderdelen binnen de VU. De Universiteitsbibliotheek biedt een belangrijke basis voor onderzoeksondersteuning, training en communityvorming. IXA-GO is een partner rond impact, valorisatie en samenwerking met externe partijen. CTL richt zich op dialoog in onderwijs en docentprofessionalisering. 3D en NEWConnective richten zich op dialoog, community en het samenleven op de campus. Daarnaast werken we samen met C&M, DURF, graduate schools, onderzoeksinstituten en faculteiten.

Samen vormen deze partijen een breder netwerk rond dialoog op de VU. Binnen dat netwerk is Wetenschap in Dialoog de plek voor onderzoekers en onderzoeksgroepen die dialoog willen inzetten in onderzoek en maatschappelijke impact.

Neem contact op

Wil je weten hoe dialoog kan bijdragen aan jouw onderzoek, subsidieaanvraag, impactstrategie of samenwerking met maatschappelijke partners? Neem dan contact op met Wetenschap in Dialoog.

We denken graag mee over de vraag welke vorm van dialoog past bij jouw project, doelgroep en onderzoeksvraag. Ook kunnen we adviseren over training, begeleiding of deelname aan een van onze programma’s.